Art. 124.

Art. 124 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) szczegółowo normuje kwestie związane z ustanowieniem adwokata lub radcy prawnego w toku postępowania cywilnego. Przepis ten określa skutki zgłoszenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika procesowego, zwłaszcza w zakresie biegu postępowania oraz terminów do wniesienia środków odwoławczych.

W pierwszym paragrafie wskazano, że samo zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego lub wniesienie zażalenia na odmowę ustanowienia nie wstrzymuje biegu postępowania, z wyjątkiem sytuacji, gdy pełnomocnik ma być ustanowiony dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wniesieniem powództwa. Wtedy sąd może zawiesić rozpoznanie sprawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku, a także odwołać lub odroczyć planowaną rozprawę.

Kolejne paragrafy regulują doręczenia postanowień oraz terminów do wniesienia środków odwoławczych, takich jak zażalenia czy skargi kasacyjne, gdy ustanowienie pełnomocnika następuje przed upływem terminów przewidzianych ustawą. Sąd ma obowiązek doręczyć pełnomocnikowi odpis postanowienia lub orzeczenia wraz z uzasadnieniem, co uruchamia bieg terminu na wniesienie odpowiedniego środka zaskarżenia. W razie oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika termin ten liczy się od doręczenia stronie odpowiedniego postanowienia lub jego ogłoszenia.

Paragraf ostatni wyjaśnia, że ponowne wnioski o ustanowienie pełnomocnika oparte na tych samych przesłankach nie wpływają na bieg terminów do zaskarżenia.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strona postępowania potrzebuje ustanowienia obrońcy w celu skutecznego reprezentowania jej interesów oraz gdy w grę wchodzi reprezentacja wymagana przez ustawę, jak na przykład w postępowaniach apelacyjnych czy kasacyjnych z obowiązkiem zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy pozwany w sprawie wnosi o ustanowienie radcy prawnego po otrzymaniu pozwu, ale przed upływem terminu do odpowiedzi. Chociaż sam wniosek nie wstrzymuje postępowania, sąd może zadecydować o odroczeniu rozprawy, aby umożliwić nowemu pełnomocnikowi zapoznanie się z materiałem. Jeśli wniosek zostanie odrzucony, liczy się termin na zażalenie od doręczenia odmowy.

Częstymi błędami dotyczącymi art. 124 KPC są m.in. nieuzasadnione przekonanie, że zgłoszenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika zawsze wstrzymuje postępowanie, pomijanie obowiązku doręczeń postanowień pełnomocnikowi co wpływa na bieg terminów sądowych, a także nieuwzględnianie różnicy między wnioskiem złożonym przed i po wniesieniu powództwa. Ponadto strony często mylą terminy i nie pamiętają, że ponowne składanie wniosku na tych samych podstawach nie przerywa biegu terminu na środki zaskarżenia.

W przypadku indywidualnych wątpliwości co do zastosowania art. 124 KPC wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który uwzględni specyfikę konkretnej sprawy.