Art. 129.

Artykuł 129 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) reguluje obowiązki stron procesowych w zakresie składania dokumentów na potrzeby postępowania sądowego. W § 1 przepis nakłada na stronę, która powołuje się na dokument w swoim piśmie, obowiązek okazania oryginału dokumentu w sądzie na żądanie przeciwnika jeszcze przed terminem rozprawy. Oznacza to, że podmiot procesowy musi przygotować się do udowodnienia istnienia danego dokumentu i umożliwić jego weryfikację przez przeciwnika i sąd na wczesnym etapie postępowania. W § 2 przewidziana jest możliwość złożenia w miejsce oryginału odpisu dokumentu, pod warunkiem, że odpis ten jest poświadczony za zgodność z oryginałem przez określone osoby – notariusza lub pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym bądź radcą lub referendarzem Prokuratorii Generalnej RP. § 2¹ rozszerza tę możliwość o poświadczenie elektroniczne przez te same osoby, co pokazuje dostosowanie prawa do nowoczesnych technologii. Z kolei § 3 precyzuje charakter prawny poświadczenia zgodności dokonany przez pełnomocnika: jest ono dokumentem urzędowym, co wpływa na jego moc dowodową. W § 4 zawarto normę umożliwiającą sądowi, na wniosek strony lub z urzędu, żądanie przedłożenia oryginału dokumentu, jeśli okoliczności sprawy tego uzasadniają – jest to instrument przeciwdziałający nadużyciom i zapewniający rzetelność postępowania. Wreszcie § 5 powierzono Ministrowi Sprawiedliwości określenie, w drodze rozporządzenia, standardów i formatów poświadczeń elektronicznych dokumentów, co ma znaczenie praktyczne i techniczne dla funkcjonowania elektronicznego obiegu dokumentów w sądzie. Przepis ten ma zastosowanie każdorazowo, gdy strona powołuje się na dokumenty w postępowaniu cywilnym i będzie zmuszona na żądanie kontradyktora do okazania oryginału lub poświadczonego odpisu, co ma na celu zapobieganie fałszerstwom i usprawnienie procesu dowodowego. Przykładowo, w sprawie o zapłatę powód załączając do pozwu umowę musi być gotowy na okazanie oryginału, jeśli pozwany tego zażąda. Może też złożyć notarialnie poświadczony odpis, aby ułatwić formalności. Sąd może zażądać oryginału, jeśli pojawią się wątpliwości co do autentyczności. Często pojawia się błąd polegający na składaniu wyłącznie odpisów bez stosownego poświadczenia zgodności lub braku przygotowania oryginałów na wezwanie – co może skutkować odrzuceniem dowodu. Innym nieporozumieniem bywa mylenie pełnomocników uprawnionych do poświadczania z osobami, które nie mają takiego prawa. Artykuł 129 KPC określa więc jasne ramy formalne dla obrotu dokumentami w procesie cywilnym, które mają zapewnić prawidłowość i przejrzystość postępowania. W sprawach indywidualnych, gdzie w grę wchodzą specyficzne okoliczności, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie przygotować dokumentację dowodową.