Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 133.

§ 1.Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu.

§ 2.Pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która nie ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism.

§ 2a.(uchylony)

§ 2b.(uchylony)

§ 21.Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń.

§ 22.Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do rejestru sądowego doręcza się na adres udostępniony w tym rejestrze, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Jeżeli ostatni udostępniony adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, który podlegałby udostępnieniu, adres wykreślony jest uważany za adres udostępniony w rejestrze.

§ 23.Pisma procesowe lub orzeczenia dla osób reprezentujących podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu doręcza się na adres do doręczeń wskazany zgodnie z przepisami art. 19a ust. 5–5b i 5d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869, z późn. zm.11)).

§ 3.Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub pełnomocnika do doręczeń, pisma sądowe doręcza się tym osobom. Pismo wzywające stronę do osobistego stawiennictwa doręcza się tylko bezpośrednio tej stronie, z wyjątkiem strony, o której mowa w art. 11355 § 1.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 133 Kodeksu postępowania cywilnego określa szczegółowe zasady doręczania pism procesowych i orzeczeń w postępowaniu cywilnym. Przepis wskazuje, kto powinien otrzymać doręczenie w zależności od statusu strony postępowania. W przypadku osoby fizycznej doręczenie następuje osobiście do niej, zaś jeśli taka osoba nie ma zdolności procesowej, doręczenie kierowane jest do jej przedstawiciela ustawowego. Ten zabieg ma na celu zapewnienie, iż dokumenty trafiają do osoby faktycznie uprawnionej do działania w procesie w imieniu osoby fizycznej.

Dalej przepis reguluje sposób doręczenia pism oraz orzeczeń osobom prawnym i organizacjom nieposiadającym osobowości prawnej. W takiej sytuacji doręczenie dokonuje się organowi uprawnionemu do reprezentowania tej osoby lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. Przepis szczegółowo reguluje też doręczenia przedsiębiorcom wpisanym do określonych rejestrów. W przypadku przedsiębiorców wpisanych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) dokumenty doręcza się na adres wskazany w tej ewidencji, jeśli przedsiębiorca nie wskazał innego adresu. Analogicznie, dla przedsiębiorców wpisanych do rejestru sądowego doręczenie następuje na adres dostępny w tym rejestrze, albo na wskazany przez przedsiębiorcę inny adres. Jeśli ostatni adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistością i nie zgłoszono nowego, za adres udostępniony uważa się właśnie ten wykreślony.

Art. 133 § 2³ odnosi się do osób reprezentujących podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów czy członków organów tych podmiotów. Pisma doręcza się na adres do doręczeń wskazany według odrębnych przepisów dotyczących KRS. Przepis ten zapewnia, że dokumenty trafiają do osób uprawnionych do reprezentacji, co ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przebiegu postępowania.

Wreszcie, w § 3 określono, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub pełnomocnika do doręczeń, to pisma sądowe doręcza się tym pełnomocnikom. Jednak pismo wzywające stronę do osobistego stawiennictwa doręcza się wyłącznie bezpośrednio tej stronie, za wyjątkiem wyjątków przewidzianych w przepisach. Przepis ma na celu zapewnienie, aby kluczowe wezwania nie ominęły stron i zostały dostarczone im osobiście.

Warto podkreślić, że Art. 133 ma zastosowanie w szerokim zakresie postępowań cywilnych, regulując podstawowe zasady doręczeń, które są niezbędne dla prawidłowego przebiegu procesu i ochrony praw stron. Jego kompleksowe uregulowanie pozwala eliminować wątpliwości co do prawidłowego adresata doręczeń. W sytuacjach indywidualnych lub bardziej skomplikowanych zawsze zaleca się konsultację z prawnikiem, który uwzględni kontekst konkretnej sprawy i możliwe wyjątki.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto odbiera doręczenia, gdy stroną jest osoba fizyczna bez zdolności procesowej?

Doręczenia odbiera przedstawiciel ustawowy tej osoby, który ma prawo działać w jej imieniu w postępowaniu.

Jakie są zasady doręczania pism dla osoby prawnej?

Pisma doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania osoby prawnej lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism.

Na jaki adres doręcza się pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG?

Pisma doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w CEIDG, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres.

Czy pełnomocnik może odbierać pisma sądowe zamiast strony?

Tak, jeśli został ustanowiony pełnomocnik procesowy lub do doręczeń, pisma sądowe doręcza się jemu.

Czy pismo wzywające do osobistego stawiennictwa można doręczyć pełnomocnikowi?

Nie, takiego pisma doręcza się bezpośrednio stronie, z wyjątkami wskazanymi w przepisach.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI