Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 177.

§ 1.Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu:

1)jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego;

2)jeżeli osoba trzecia wystąpiła przeciwko obu stronom z interwencją główną;

3)jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej; 3¹) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym albo Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej;

4)jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej;

5)w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy;

6)jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów, o których mowa w art. 208¹, lub niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu.

§ 2.Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania, w innych wypadkach może zwrócić się do właściwego organu.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 177 Kodeksu postępowania cywilnego określa sytuacje, w których sąd może zawiesić postępowanie cywilne z urzędu. Przepis wymienia konkretne przesłanki, takie jak zależność rozstrzygnięcia sprawy od innego postępowania cywilnego lub decyzji organu administracyjnego, konieczność oczekiwania na wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym czy Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a także inne okoliczności, które mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie. Ponadto, zawieszenie jest możliwe, gdy w sprawie ujawni się czyn podlegający postępowaniu karnemu lub dyscyplinarnemu, które może mieć wpływ na sprawę cywilną. Przepis przewiduje także zawieszenie przy niestawiennictwie obu stron lub braku wymaganych danych adresowych niezbędnych do prowadzenia postępowania. W paragrafie drugim uregulowano sytuację, gdy postępowanie mimo zależności od innego typu dochodzenia nie zostało jeszcze rozpoczęte – sąd powinien wyznaczyć termin jego wszczęcia lub zwrócić się do właściwego organu.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy dalsze prowadzenie postępowania cywilnego byłoby przedwczesne lub niemożliwe do prawidłowego rozstrzygnięcia bez uprzedniego wyjaśnienia kwestii w innym postępowaniu. Sąd ocenia, czy istnieją przesłanki do zawieszenia, zwłaszcza gdy postępowanie cywilne jest ściśle powiązane z innym postępowaniem lub decyzjami administracyjnymi. Zawieszenie chroni przed wydaniem rozstrzygnięcia, które mogłoby być sprzeczne lub niepełne z powodu braku ustaleń z innych procesów prawnych.

Przykładowo, jeśli w sprawie o zapłatę sąd dowie się, że rozstrzygnięcie zależy od wyniku toczącego się postępowania przed organem administracji publicznej dotyczącego wadliwej decyzji, może zawiesić proces do czasu wydania tej decyzji. Również gdy pojawi się sprawa karna dotycząca czynu, który ma wpływ na odpowiedzialność stron w sprawie cywilnej, zawieszenie jest uzasadnione, by uniknąć sprzeczności w orzeczeniach.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące automatycznego charakteru zawieszenia – art. 177 daje sądowi uprawnienie do zawieszenia, nie nakłada obowiązku. Zdarza się także, że strony nie informują sądu o toczących się postępowaniach pokrewnych, co utrudnia ocenę przesłanek zawieszenia. Inną przeszkodą jest niewłaściwe lub brakujące wskazanie adresów stron, które może skutkować zawieszeniem z powodu braku możliwości dalszego postępowania. Przy stosowaniu tego artykułu należy zwrócić uwagę na jego precyzyjne przesłanki oraz różnice między zaległością postępowania a niestartem innego postępowania, co reguluje paragraf drugi.

W indywidualnych sprawach warto skonsultować się z prawnikiem, aby precyzyjnie ocenić sens i zakres możliwości zawieszenia postępowania według art. 177 KPC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd może zawiesić postępowanie cywilne z urzędu?

Sąd może zawiesić postępowanie m.in. gdy rozstrzygnięcie zależy od innego procesu cywilnego, decyzji administracyjnej lub postępowania karnego.

Czy zawieszenie postępowania zawsze jest obowiązkowe?

Nie, zawieszenie jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, dlatego sąd ocenia każdorazowo zasadność zawieszenia.

Co się dzieje, jeśli strony nie stawią się na rozprawę?

Postępowanie może zostać zawieszone, jeśli obie strony nie stawiły się na rozprawę i nie zachodzą szczególne wyjątki przewidziane ustawą.

Jak sąd postępuje, gdy potrzebne postępowanie karne lub administracyjne jeszcze się nie rozpoczęło?

Sąd wyznacza termin na wszczęcie postępowania lub zwraca się do właściwego organu o jego rozpoczęcie.

Co zrobić, gdy powód nie wskazuje prawidłowego adresu pozwanego w terminie?

W takim przypadku sąd może zawiesić postępowanie, jeśli nie można nadać sprawie dalszego biegu z powodu braku danych.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy