Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 243.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV RC 353/15Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu

Rozdzielność majątkowa na wniosek wierzyciela – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… że zaspokojenie przysługującej mu wierzytelności - która została stwierdzona tytułem wykonawczym - wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Zgodnie z dyspozycją art. 243 k.p.c. zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. Zatem w niniejszej sprawie rolą wierzyciela jest nie udowodnienie, lecz jedynie…
  • rozdzielność majątkowa
Czytaj orzeczenie
I ACz 760/15Sąd Apelacyjny w Krakowie

Zabezpieczenie roszczenia a zastaw rejestrowy – SA Kraków

Fragment uzasadnienia

… do okoliczności uzna za odpowiedni; sąd w szczególności może zawiesić postępowanie egzekucyjne lub inne postępowanie zmierzające do wykonania orzeczenia. W świetle art. 243 kpc , który na podstawie art. 13 § 2 kpc znajduje zastosowanie także w postępowaniu zabezpieczającym, ilekroć w ustawie mowa jest o uprawdopodobnieniu, zachowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne. Uprawdopodobnienie…
  • zabezpieczenie roszczenia
Czytaj orzeczenie
III RC 38/15Sąd Rejonowy w Piszu

Rozdzielność majątkowa na żądanie wierzyciela małżonka

Fragment uzasadnienia

… przy tym zwrócić uwagę, że ustawodawca wyłącza zastosowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym, jeżeli ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu ( art. 243 k.p.c ). Podkreśla się, że uprawdopodobnienie nie stwarza stanu pewności co do istnienia stanu faktycznego, ale stwarza stan uwiarygodnienia zaistnienia danego stanu faktycznego. Podlega jednak ocenie sądu zgodnie z zasadą swobodnej oceny środków…
I ACz 97/14Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Zabezpieczenie roszczenia a tymczasowa ochrona – SA Rzeszów

Fragment uzasadnienia

… dla udzielenia zabezpieczenia , nie uprawdopodobnił roszczenia, jak i zagrożenia interesu w przypadku braku zabezpieczenia , b/ art. 730 1 § 1 kpc w związku z art. 243 kpc poprzez uznanie, że nie doszło do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających udzielenie zabezpieczenia roszczenia , podczas, gdy zostało przedłożone przez wnioskodawcę pismo komornika informujące o zajęciu wierzytelności, które udowadnia okoliczności…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 243: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 243 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje, że w sytuacjach, gdy przepisy szczególne przewidują możliwość użycia uprawdopodobnienia zamiast formalnego dowodu, nie jest wymagane ścisłe przestrzeganie szczegółowych norm dotyczących postępowania dowodowego. Oznacza to, że w takich przypadkach proces dowodowy może przebiegać mniej formalnie i elastycznie, ponieważ celem jest wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia określonych faktów, a nie ich pełne, formalne udowodnienie. Przepis ma na celu ułatwienie i przyspieszenie postępowania w sytuacjach, gdy pełne dowody są trudne do uzyskania lub niekonieczne.

Przepis znajdzie zastosowanie w takich okolicznościach, gdy konkretny akt prawny lub specjalny przepis proceduralny dopuszcza wykazanie okoliczności poprzez uprawdopodobnienie zamiast przeprowadzenia dowodu w klasycznym rozumieniu procesowym. Może to dotyczyć np. sytuacji, w których wystarczy wykazać, że coś jest bardzo prawdopodobne na podstawie danych okoliczności, dokumentów lub oświadczeń stron, a niekoniecznie musi to być potwierdzone formalnym przesłuchaniem świadków czy opinią biegłego. W praktyce oznacza to odstąpienie od rygorystycznych reguł dowodowych na rzecz większej elastyczności.

Przykładem praktycznego zastosowania artykułu 243 KPC może być sytuacja, gdy ustawa przewiduje zabezpieczenie roszczenia na podstawie uprawdopodobnienia jego zasadności. Wtedy sąd nie wymaga pełnych dowodów, a wystarczające jest przedstawienie okoliczności świadczących o prawdopodobieństwie istnienia roszczenia, np. dokumentów, które pozwalają na wniosek o zasadności roszczenia. Dzięki temu postępowanie jest szybsze i mniej formalne. Strona nie musi więc dostarczać wszystkich tradycyjnych dowodów wskazywanych w postępowaniu dowodowym, ale wystarczy, że jej twierdzenia mają dostateczne poparcie, by można było je uważać za prawdopodobne.

Często w praktyce zdarza się, że strony i nawet niektórzy praktycy błędnie próbują stosować szczegółowe reguły dowodowe w sytuacjach, które Art. 243 KPC wyraźnie wyłącza, gdyż prawo dopuszcza uprawdopodobnienie. Może to prowadzić do niepotrzebnej formalizacji i wydłużania postępowania. Kolejnym nieporozumieniem bywa przekonanie, że uprawdopodobnienie ma moc dowodu, mimo że jest to środek o niższym poziomie wiarygodności. Zawsze należy dokładnie sprawdzić, czy dana sytuacja faktycznie pozwala na uprawdopodobnienie zamiast dowodu. Podkreślenie tego znajduje się w art. 243 KPC i jest kluczowe dla prawidłowego zrozumienia normy. W razie wątpliwości co do stosowania tego przepisu, szczególnie w indywidualnych i złożonych sprawach, warto skonsultować się z zawodowym prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza uprawdopodobnienie zamiast dowodu?

Uprawdopodobnienie to wykazanie, że dane okoliczności są bardzo prawdopodobne, ale nie wymagają formalnego, pełnego udowodnienia zgodnie z zasadami dowodzenia.

Kiedy można stosować przepis art. 243 KPC?

Przepis ma zastosowanie wtedy, gdy ustawa lub inny przepis proceduralny przewiduje możliwość użycia uprawdopodobnienia zamiast tradycyjnego dowodu.

Czy mogę pominąć zasady postępowania dowodowego przez powołanie się na art. 243 KPC?

Nie, można to zrobić tylko wtedy, gdy przepisy szczegółowe przewidują uprawdopodobnienie zamiast dowodu, a nie w każdej sytuacji.

Czy uprawdopodobnienie ma taką samą moc jak dowód?

Nie, uprawdopodobnienie oznacza mniejsze wymagania dowodowe i nie ma mocy równej formalnemu dowodowi.

Czy art. 243 KPC ma wpływ na długość postępowania sądowego?

Tak, umożliwienie uprawdopodobnienia zamiast dowodu może przyspieszyć postępowanie i ograniczyć formalizmy dowodowe.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 243