Art. 286.

Artykuł 286 Kodeksu postępowania cywilnego ustanawia uprawnienie sądu do domagania się od biegłych uzupełnienia lub wyjaśnienia złożonej opinii, a również do zasięgnięcia dodatkowej opinii od tych samych biegłych albo od innych specjalistów. Normę tę należy rozumieć jako narzędzie zapewniające sądowi pełny i wyczerpujący materiał dowodowy w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej. Przepis wskazuje, że uzupełnienie lub wyjaśnienie może mieć formę ustną lub pisemną, co pozostawia sądowi swobodę wyboru odpowiedniej formy zależnie od okoliczności sprawy. Ponadto przepis dopuszcza zasięgnięcie odrębnej opinii innych biegłych, co ma na celu rozwianie wątpliwości co do dotychczasowych ustaleń lub potwierdzenie prezentowanych stanowisk.

Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy zgromadzone na podstawie opinii biegłych dowody budzą wątpliwości sądu co do ich kompletności, jasności lub prawidłowości. Jeżeli opinia jest niepełna, nieprecyzyjna lub zawiera sprzeczne elementy, sąd może zażądać od biegłych dodatkowych wyjaśnień. Również istotne jest prawo do powołania innych ekspertów, gdy istnieje potrzeba uzyskania bardziej fachowej lub obiektywnej oceny, która może mieć wpływ na rozstrzygnięcie procesu.

Przykładem codziennego zastosowania art. 286 KPC może być sprawa o odszkodowanie za szkody komunikacyjne, w której biegły powołany do wyceny uszkodzonych pojazdów złożył opinię zawierającą niejasne wyliczenia kosztów naprawy. Sąd w takiej sytuacji może zażądać od biegłego ustnego wyjaśnienia poszczególnych pozycji kosztorysu lub pisemnego uzupełnienia opinii o brakujące elementy. Jeśli nadal będą występowały wątpliwości, możliwe jest powołanie innego biegłego, który sporządzi dodatkową opinię dotyczącą kosztów naprawy. Dzięki temu sąd uzyskuje pełniejszy obraz, co zwiększa szanse na sprawiedliwe rozstrzygnięcie.

Najczęstsze nieporozumienia przy stosowaniu art. 286 KPC dotyczą sądowego żądania uzupełnień lub wyjaśnień bez uzasadnionych powodów, co może być postrzegane jako przeciąganie postępowania. Ponadto strony często błędnie interpretują możliwość powołania dodatkowych biegłych jako automatyczne prawo, podczas gdy decyzja ta należy do sądu i jest uzależniona od szczególnych potrzeb dowodowych. Należy też pamiętać, że żądanie wyjaśnień nie może prowadzić do zmiany opinii biegłych, lecz jedynie do jej uzupełnienia lub rozszerzenia. W przypadku indywidualnych wątpliwości związanych ze stosowaniem art. 286 KPC, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić sytuację dowodową.