Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 476.

§ 1.Przez sprawy z zakresu prawa pracy rozumie się sprawy:

1)o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane; 11) o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy;

2)o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy;

3)o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

4)o ustalenie obowiązywania lub treści układu zbiorowego pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki osób wykonujących pracę zarobkową, pracodawców oraz zakładowej organizacji związkowej;

5)o ustalenie liczby członków zakładowej organizacji związkowej;

6)o ustalenie istnienia sporu zbiorowego, warunków jego dopuszczalności i prowadzenia.

§ 2.Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących:

1)ubezpieczeń społecznych;

2)emerytur i rent;

3)(uchylony)

4)innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;

5)świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Cen- tralnym Biurze Antykorupcyjnym.

§ 3.Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub od decyzji wydanej przez ten zespół, sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami oraz sprawy ze stosunków między emerytami lub osobami uposażonymi w rozumieniu przepisów o emeryturach kapitałowych a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.

§ 4.Przez organy rentowe rozumie się:

1)jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń,

2)(uchylony)

3)wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości – właściwe do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w § 2, a także Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

§ 5.Przez użyte w niniejszym dziale określenie:

1)pracownik – rozumie się również:

a)członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, osobę świadczącą pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny i spadkobierców pracownika, członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej i osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, a także inne osoby, którym z mocy odrębnych przepisów przysługują roszczenia z zakresu prawa pracy,

b)osobę dochodzącą od pracodawcy odszkodowania lub ustalenia uprawnień do świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;

2)ubezpieczony – rozumie się osobę ubiegającą się o:

a)świadczenie z ubezpieczeń społecznych albo o emeryturę lub rentę,

b)ustalenie istnienia bądź nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, jego zakresu lub wymiaru składki z tego tytułu,

c)świadczenia w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,

d)świadczenie odszkodowawcze przysługujące w razie wypadku lub choroby pozostające w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwo- wej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 476 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje, co należy rozumieć przez sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Przepis wskazuje szczegółowo różne kategorie spraw, które podlegają rozpoznaniu według przepisów prawa pracy, takie jak roszczenia ze stosunku pracy, ustalenie istnienia stosunku pracy, roszczenia związane z przepisami odrębnymi się odnoszącymi do prawa pracy, odszkodowania przy wypadkach przy pracy oraz ustalenia dotyczące układów zbiorowych pracy i sporu zbiorowego. Ponadto, przepis rozszerza zakres o sprawy dotyczące ubezpieczeń społecznych – odwołania od decyzji organów rentowych, w tym świadczenia emerytalne, rentowe oraz inne należne świadczenia formalnym drogą. Artykuł szczegółowo definiuje także pojęcie „organy rentowe”, wskazując na jednostki ZUS oraz organy emerytalne innych resortów i służb, a także określa, kto jest uznawany za pracownika i ubezpieczonego w rozumieniu niniejszego działu. Przepis znajduje zastosowanie za każdym razem, gdy są rozpatrywane sprawy związane z prawem pracy oraz ubezpieczeniami społecznymi według właściwości sądów cywilnych, zwłaszcza gdy strony sporu dotyczą kwestii umów o pracę, odwołań od decyzji rentowych lub ustalenia stosunków prawnych w obszarze zabezpieczeń społecznych. W praktyce chodzi o prowadzenie postępowań w sprawach o prawa i obowiązki wynikające ze stosunku pracy, ochrony socjalnej pracowników, a także zabezpieczeń emerytalno-rentowych. Przykładem zastosowania artykułu 476 KPC może być sytuacja, gdy pracownik dochodzi przed sądem ustalenia istnienia stosunku pracy, gdy druga strona kwestionuje taki stosunek, twierdząc, że umowa miała charakter cywilnoprawny. Również jeśli osoba skieruje odwołanie od decyzji ZUS dotyczącej przyznania emerytury lub renty, sprawa taka zostanie rozpoznana w tych ramach. Przepis jasno kwalifikuje, jakie roszczenia oraz decyzje podlegają jurysdykcji sądów cywilnych w tych obszarach, umożliwiając prawidłowe zakwalifikowanie sprawy. Często popełniane błędy przy stosowaniu tego przepisu dotyczą niewłaściwej kwalifikacji sprawy jako należącej do prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, co może skutkować skierowaniem postępowania do niewłaściwego sądu. Inną pomyłką jest nieprecyzyjne rozumienie pojęcia "pracownika" lub "ubezpieczonego" w świetle zawartych definicji, przez co przysługuje błędne zastosowanie przepisów. Warto też zwrócić uwagę na aktualizacje przepisów, gdyż niektóre punkty zostały uchylone, co wymaga śledzenia obowiązującego stanu prawnego. Ogólnie rzecz biorąc, art. 476 KPC odgrywa kluczową rolę w wskazywaniu, które sprawy podlegają rozpoznaniu w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, co ma znaczenie dla prawidłowego prowadzenia postępowań sądowych oraz administracyjnych. W indywidualnych przypadkach warto skonsultować się z prawnikiem, by właściwie zakwalifikować sprawę zgodnie z tym przepisem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są sprawy z zakresu prawa pracy według art. 476 KPC?

To sprawy dotyczące roszczeń ze stosunku pracy, ustalenia istnienia lub treści stosunku pracy, odszkodowań z tytułu wypadków przy pracy oraz spraw związanych z układami zbiorowymi i sporem zbiorowym.

Jakie sprawy uważa się za należące do ubezpieczeń społecznych?

Sprawy związane z odwołaniami od decyzji organów rentowych dotyczące ubezpieczeń społecznych, emerytur, rent oraz innych świadczeń przysługujących w ramach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Kto jest uznawany za pracownika według art. 476 KPC?

Pracownikiem są również członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych, osoby pracujące na podstawie umów nakładczych oraz członkowie ich rodzin i spadkobiercy, a także inne osoby uprawnione zgodnie z przepisami prawa pracy.

Czym są organy rentowe w rozumieniu tego przepisu?

Organy rentowe to jednostki organizacyjne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wojskowe i resortowe organy emerytalne właściwe do wydawania decyzji w sprawach świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Czy art. 476 KPC określa granice właściwości sądów?

Tak, ten przepis wskazuje, które sprawy są kwalifikowane do rozpoznania jako sprawy prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, co wpływa na ustalenie właściwości sądów.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI