Art. 487.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 487 Kodeksu postępowania cywilnego został oznaczony jako uchylony, co oznacza, że w aktualnym tekście ustawy nie zawiera on żadnej treści normatywnej. Ustawodawca, nowelizując Kodeks, usunął wcześniejszą regulację, pozostawiając jednak samą jednostkę redakcyjną wraz z jej numerem i adnotacją o uchyleniu. Taka technika legislacyjna służy zachowaniu ciągłości numeracji artykułów - dzięki niej dalsze przepisy nie są przesuwane, a odesłania w innych aktach prawnych i w orzecznictwie pozostają czytelne. W praktyce oznacza to, że art. 487 KPC nie tworzy żadnego uprawnienia ani obowiązku i nie może stanowić samodzielnej podstawy jakiejkolwiek czynności procesowej. Według systematyki Kodeksu jednostka ta mieści się w części poświęconej postępowaniom odrębnym, w otoczeniu przepisów o postępowaniu nakazowym i upominawczym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis uchylony nie ma zastosowania do spraw wszczynanych i prowadzonych obecnie - sąd ani strony nie mogą się na niego powoływać jako na obowiązującą normę. Znaczenie art. 487 KPC ogranicza się dziś do wymiaru historycznego i porządkowego. Może on być punktem odniesienia przy analizie stanów prawnych sprzed nowelizacji, na przykład przy badaniu, jakim regułom podlegała czynność dokonana w czasie, gdy przepis jeszcze obowiązywał. Dla oceny takich sytuacji rozstrzygające są przepisy przejściowe ustawy nowelizującej, które wskazują, czy do spraw będących w toku stosuje się przepisy dotychczasowe, czy nowe. Poza tym wąskim obszarem numer art. 487 KPC funkcjonuje wyłącznie jako pusta pozycja w strukturze ustawy.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje pozew i korzysta ze starszego, papierowego wydania Kodeksu postępowania cywilnego, w którym art. 487 KPC ma jeszcze pełne brzmienie. W piśmie procesowym powołuje ten przepis jako podstawę zgłaszanego żądania. Sąd, oceniając pismo, zastosuje przepisy obowiązujące w dacie dokonania czynności, a wskazanie uchylonej jednostki potraktuje jako nieprawidłowe odesłanie - samo w sobie nie unieważnia to pisma, ponieważ to sąd zna prawo i kwalifikuje żądanie według jego treści, a nie według podanej podstawy. Aby uniknąć nieporozumień, przedsiębiorca powinien sprawdzić aktualny tekst jednolity ustawy i wskazać przepis rzeczywiście obowiązujący.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu nadal widnieje w Kodeksie, to przepis obowiązuje - adnotacja "uchylony" oznacza jednak brak treści normatywnej. Druga pomyłka to korzystanie z nieaktualnych wydruków, komentarzy lub wzorów pism, w których art. 487 KPC występuje jeszcze w dawnym brzmieniu. Trzecim nieporozumieniem jest założenie, że uchylenie przepisu automatycznie zmienia sytuację prawną ukształtowaną wcześniej - o tym decydują przepisy przejściowe. Warto też pamiętać, że uchylenie jednego artykułu nie musi oznaczać likwidacji całej instytucji, ponieważ jej elementy bywają przenoszone do innych jednostek redakcyjnych. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy dotyczy ona stanu faktycznego sprzed nowelizacji, warto skonsultować się z prawnikiem.