Art. 626¹⁰.

Co stanowi przepis

Art. 626[10] KPC reguluje sposób informowania uczestników postępowania wieczystoksięgowego o dokonanym wpisie oraz wskazuje, od kiedy liczy się termin na zaskarżenie tego wpisu. Zasadą wynikającą z § 1 jest to, że sąd zawiadamia o dokonanym wpisie wszystkich uczestników postępowania; wyjątek dotyczy uczestnika, który na piśmie zrzekł się zawiadomienia. Zgodnie z § 1[1] takie zrzeczenie się może zostać zamieszczone bezpośrednio w akcie notarialnym obejmującym czynność, z którą wiąże się wpis. Paragraf 1[2] przewiduje, że na wniosek uczestnika, zawarty w akcie notarialnym albo w odrębnym piśmie, zawiadomienie doręcza się przez system teleinformatyczny na wskazane w nim konto, a gdy podane dane uniemożliwiają skuteczne doręczenie - w sposób określony w art. 131 § 1 KPC. Paragraf 2 wymaga, aby zawiadomienie zawierało istotną treść wpisu, a § 3 wyznacza dwutygodniowy termin na wniesienie apelacji od wpisu, liczony od doręczenia zawiadomienia, a dla uczestnika, który zrzekł się zawiadomienia - od dnia dokonania wpisu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu o wpis w księdze wieczystej, a więc wtedy, gdy sąd wieczystoksięgowy rozpoznał wniosek i wpis został faktycznie dokonany. Krąg adresatów zawiadomienia obejmuje uczestników postępowania, czyli między innymi wnioskodawcę oraz osoby, których prawa zostały wpisem dotknięte lub ujawnione. Znaczenie praktyczne ma moment doręczenia zawiadomienia, ponieważ od niego biegnie termin do apelacji; przy zrzeczeniu się zawiadomienia punktem odniesienia jest sam dzień dokonania wpisu. Wybór doręczenia elektronicznego wymaga wyraźnego wniosku uczestnika i wskazania prawidłowych danych konta w systemie teleinformatycznym.

Przykład

Małżonkowie kupują mieszkanie u notariusza, a w akcie notarialnym zawarty jest wniosek o wpis ich prawa własności w księdze wieczystej. W tym samym akcie sprzedający oświadcza, że zrzeka się zawiadomienia o wpisie, natomiast kupujący wnoszą o doręczenie zawiadomienia przez system teleinformatyczny i podają dane swojego konta. Po dokonaniu wpisu kupujący otrzymują elektroniczne zawiadomienie zawierające istotną treść wpisu i od dnia jego doręczenia mają dwa tygodnie na apelację, gdyby uznali wpis za wadliwy. Dla sprzedającego, który zrzekł się zawiadomienia, ten sam dwutygodniowy termin biegnie już od dnia dokonania wpisu, niezależnie od tego, kiedy dowiedział się o nim faktycznie.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że termin na apelację biegnie od dnia, w którym uczestnik przypadkowo dowiedział się o wpisie, na przykład przeglądając księgę wieczystą w internecie. Art. 626[10] § 3 KPC wiąże bieg terminu z doręczeniem zawiadomienia albo z dniem dokonania wpisu przy zrzeczeniu się zawiadomienia. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zrzeczenia się zawiadomienia jako rezygnacji z prawa do zaskarżenia wpisu - zrzeczenie dotyczy wyłącznie informowania, a nie samego środka odwoławczego. Warto też pamiętać, że podanie niepoprawnych danych konta w systemie teleinformatycznym nie wstrzymuje doręczenia, lecz powoduje przejście na tryb zwykły z art. 131 § 1 KPC. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy liczeniu terminu na apelację, warto skonsultować się z prawnikiem.