Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 6268.

§ 1.Wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu.

§ 2.Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.

§ 21.Przed rozpoznaniem wniosku o wpis na podstawie tytułu wykonawczego, o którym mowa w art. 783 § 4, istnienie i treść tego tytułu podlegają zweryfikowaniu przez sędziego lub referendarza sądowego w systemie teleinformatycznym.

§ 3.Rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej, sąd z urzędu bada zgodność danych wskazanych we wniosku z danymi wynikającymi z systemów prowadzących ewidencje powszechnych numerów identyfikacyjnych, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.

§ 4.Rozpoznając wniosek o zmianę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, sąd ponadto dokonuje z urzędu sprawdzenia danych wskazanych we wniosku i ujawnionego w księdze wieczystej oznaczenia nieruchomości z danymi katastru nieruchomości, chyba że istnieją przeszkody faktyczne uniemożliwiające dokonanie takiego sprawdzenia.

§ 5.Niezgodność danych, o których mowa w § 3 i § 4, stanowi przeszkodę do dokonania wpisu.

§ 6.W postępowaniu wieczystoksięgowym wpis w księdze wieczystej jest orzeczeniem. Uzasadnienia wpisu nie sporządza się.

§ 7.Wpisem w księdze wieczystej jest również wykreślenie.

§ 8.Wpis w księdze wieczystej podpisany przez sędziego lub referendarza sądowego uważa się za dokonany z chwilą jego zapisania w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych.

§ 9.(uchylony)

§ 10.Założenie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonania pierwszego wpisu.

§ 11.Czynności związane z zakładaniem i prowadzeniem ksiąg wieczystych dokonywane są w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 6268 Kodeksu postępowania cywilnego określa szczegółowe zasady dokonywania wpisów w księgach wieczystych. Zgodnie z § 1 wpis jest dokonywany tylko na wniosek zainteresowanej strony i ograniczony do zakresu tego wniosku, chyba że inny przepis przewiduje wpis z urzędu. Oznacza to, że organ prowadzący księgę wieczystą nie może samodzielnie podejmować decyzji o zmianie danych bez odpowiedniego wniosku, co zabezpiecza interesy stron oraz porządek prawny.

Przepis szczegółowo reguluje również tryb rozpoznawania wniosków. Sąd bada jedynie formalne i merytoryczne wymogi wniosku, jego dokumentacji oraz stan księgi wieczystej (§ 2). Przed wpisem na podstawie tytułu wykonawczego wymaga się weryfikacji istnienia i treści tytułu w systemie teleinformatycznym (§ 2^1), co zapobiega wpisom na podstawie nieaktualnych lub nieważnych dokumentów. Dodatkowo, zgodnie z § 3 i § 4, sąd z urzędu ma za zadanie sprawdzić zgodność danych podanych we wniosku z informacjami w innych rejestrach, takich jak systemy powszechnych numerów identyfikacyjnych czy kataster nieruchomości, chyba że przeszkody faktyczne to uniemożliwiają. Niezgodność tych danych powoduje odmowę wpisu (§ 5).

Ważnym elementem jest ustanowienie, że zakładanie księgi wieczystej następuje z chwilą dokonanego pierwszego wpisu (§ 10). Oznacza to, że księga ta powstaje nie wcześniej, lecz w konkretnym momencie, kiedy pojawia się pierwszy wpis, co ma znaczenie procesowe i praktyczne w obrocie nieruchomościami. Wszystkie czynności związane z księgami wieczystymi są realizowane w centralnej bazie danych (§ 11), co zabezpiecza jednolitość i aktualność informacji.

Wpis w księdze wieczystej ma charakter orzeczenia sądowego (§ 6), jednak nie wymaga sporządzania uzasadnienia, co przyspiesza procedurę. Wpisem jest także wykreślenie (§ 7), a dokonuje go sędzia lub referendarz sądowy, którego podpis elektroniczny jest potwierdzeniem skuteczności wpisu od momentu zapisania w bazie centralnej (§ 8). Artykuł ten dostarcza rzetelnej ramy prawnej dla transparentnego i bezpiecznego prowadzenia rejestru nieruchomości. W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących wykorzystania przepisu, zalecana jest konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w prawie wieczysto-księgowym.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wpis do księgi wieczystej może być dokonany z urzędu bez wniosku?

Tak, tylko wtedy gdy odrębny przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu, inaczej wpis wymaga wniosku.

Kiedy następuje założenie księgi wieczystej?

Księga wieczysta jest założona w chwili dokonania pierwszego wpisu.

Czy sąd sprawdza prawdziwość dokumentów dołączonych do wniosku o wpis?

Sąd bada jedynie formę i treść wniosku oraz dołączonych dokumentów i treść księgi, a przy wpisach na podstawie tytułu wykonawczego weryfikuje istnienie tytułu w systemie teleinformatycznym.

Co się dzieje, jeśli dane we wniosku są niezgodne z danymi w rejestrach publicznych?

Niezgodność danych stanowi przeszkodę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

Czy wpis w księdze wieczystej wymaga uzasadnienia sądowego?

Nie, wpis stanowi orzeczenie sądu, ale nie wymaga sporządzania uzasadnienia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI