Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.Do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku.
§ 2.Jeżeli inwentarz nie był przedtem spisany, sąd wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 666 KPC należy do przepisów o zabezpieczeniu spadku i spisie inwentarza. Paragraf 1 nakłada na sąd obowiązek czuwania nad całością spadku do czasu objęcia go przez spadkobiercę, a więc do momentu, w którym majątek po zmarłym trafi faktycznie pod pieczę osoby uprawnionej. Jeżeli okaże się to potrzebne, sąd ustanawia kuratora spadku, czyli osobę, która ma zająć się majątkiem spadkowym w zastępstwie nieznanego lub nieobecnego spadkobiercy. Paragraf 2 przewiduje, że gdy inwentarz nie był wcześniej spisany, sąd wydaje postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza, czyli urzędowego wykazu tego, co wchodzi do spadku. Oba paragrafy służą temu samemu celowi: zapobieżeniu rozproszeniu, zniszczeniu lub uszczupleniu majątku po zmarłym w okresie, gdy nikt jeszcze nim realnie nie zarządza.
Przepis wchodzi w grę w okresie przejściowym, który rozpoczyna się z chwilą śmierci spadkodawcy i trwa aż do objęcia spadku przez spadkobiercę. Typowe sytuacje to takie, w których spadkobiercy nie są jeszcze znani, przebywają za granicą, nie wiadomo, czy przyjmą spadek, albo pozostają w sporze i żaden z nich nie sprawuje pieczy nad majątkiem. Sąd działa tu z urzędu w ramach nadzoru nad całością spadku, a ustanowienie kuratora następuje wtedy, gdy jest to potrzebne, czyli gdy bez niego majątek pozostałby bez zarządu. Wydanie postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza jest natomiast uzależnione od tego, czy spis nie został sporządzony wcześniej.
Po śmierci właściciela warsztatu samochodowego jedyny znany krewny mieszka na stałe za granicą i nie kontaktuje się z sądem, a w warsztacie pozostają narzędzia, samochody klientów i zapasy części. Sąd, czuwając nad całością spadku na podstawie art. 666 § 1 KPC, uznaje, że majątek wymaga bieżącego zarządu, i ustanawia kuratora spadku, który zabezpiecza lokal, reguluje niezbędne opłaty i wydaje klientom ich pojazdy. Ponieważ inwentarz nie był wcześniej spisany, sąd wydaje także postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza, aby ustalić skład i wartość majątku. Dzięki temu późniejszy spadkobierca obejmuje spadek w stanie uporządkowanym i wie, jakie długi obciążają masę spadkową.
Kurator spadku nie jest spadkobiercą ani przedstawicielem konkretnej osoby - zarządza majątkiem spadkowym w interesie ogółu uprawnionych i nie może swobodnie dysponować składnikami spadku. Mylone bywa też zabezpieczenie spadku ze stwierdzeniem nabycia spadku: art. 666 KPC nie rozstrzyga, kto dziedziczy, lecz jedynie chroni majątek do czasu jego objęcia. Nieporozumieniem jest również przekonanie, że spis inwentarza jest zawsze konieczny - sąd wydaje postanowienie wtedy, gdy spisu wcześniej nie sporządzono. Wreszcie sam spis inwentarza nie przesądza o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, choć ma istotne znaczenie dla zakresu odpowiedzialności za długi spadkowe. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena potrzeby ustanowienia kuratora i skutków spisu zależy od okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Kuratora spadku ustanawia sąd, gdy uzna to za potrzebne dla zarządu majątkiem po zmarłym. Art. 666 KPC nie określa szczegółowych wymagań wobec takiej osoby, a wybór należy do sądu.
Zgodnie z art. 666 § 1 KPC sąd czuwa nad spadkiem do czasu objęcia go przez spadkobiercę. Po objęciu spadku pieczę nad majątkiem sprawuje już sam spadkobierca.
Nie. Sąd wydaje postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza wtedy, gdy inwentarz nie był wcześniej spisany, co wynika z art. 666 § 2 KPC.
Nie. Kurator jedynie zarządza majątkiem spadkowym i go zabezpiecza. O kręgu spadkobierców rozstrzyga sąd w odrębnym postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.
Art. 666 § 1 KPC przewiduje czuwanie sądu nad całością spadku, a ustanowienie kuratora następuje w razie potrzeby. W konkretnej sprawie o zakresie inicjatywy warto poradzić się prawnika.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 666