Art. 675.

Co stanowi przepis

Art. 675 KPC reguluje kolejny etap postępowania o uznanie za zmarłego, następujący po dokonaniu ogłoszenia o wszczęciu tego postępowania. Przepis stanowi, że dopiero po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia sąd wyznacza rozprawę, której celem jest rozpoznanie żądań zgłoszonych w toku sprawy. Trzymiesięczny okres nie jest zatem dowolną zwłoką, lecz ustawowym czasem oczekiwania, w którym osoby dysponujące wiadomościami o zaginionym mogą zgłosić się do sądu. Przepis nakłada również na sąd obowiązek wezwania na rozprawę tych osób, które zgłosiły żądanie i jednocześnie podały swoje miejsce zamieszkania. Konstrukcja ta łączy więc element publicznego wezwania z klasycznym postępowaniem rozprawowym, w którym sąd bada zgromadzony materiał.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 675 KPC znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu nieprocesowym o uznanie za zmarłego, po tym jak sąd dokonał wymaganego ogłoszenia. Warunkiem wyznaczenia rozprawy jest upływ pełnych trzech miesięcy liczonych od dnia ogłoszenia - wcześniejsze rozpoznanie sprawy na rozprawie byłoby przedwczesne. Obowiązek wezwania dotyczy osób, które spełniły łącznie dwie przesłanki: zgłosiły żądanie oraz podały miejsce zamieszkania umożliwiające doręczenie wezwania. Jeżeli ktoś przekazał sądowi jedynie informacje o zaginionym, ale nie zgłosił żądania albo nie wskazał adresu, przepis nie tworzy obowiązku jego wzywania. Rozprawa służy rozpoznaniu zgłoszonych żądań, a nie jedynie formalnemu potwierdzeniu upływu terminu.

Przykład

Rodzina zaginionego przed laty mężczyzny składa wniosek o uznanie go za zmarłego, a sąd zarządza ogłoszenie. W okresie trzech miesięcy od ogłoszenia zgłasza się dawny współpracownik zaginionego, który przedstawia własne żądanie i podaje swój adres zamieszkania. Po upływie tego terminu sąd wyznacza rozprawę i wzywa na nią zarówno wnioskodawców, jak i owego zgłaszającego, ponieważ spełnił on obie przesłanki z art. 675 KPC. Na rozprawie sąd rozpoznaje wszystkie zgłoszone żądania i ocenia zebrane informacje o losach zaginionego.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że sąd może wyznaczyć rozprawę natychmiast po złożeniu wniosku - termin trzymiesięczny ma umożliwić ujawnienie się osób posiadających wiedzę o zaginionym. Drugie nieporozumienie polega na zakładaniu, że sąd z urzędu odszuka adresy wszystkich zainteresowanych; przepis wprost wiąże obowiązek wezwania z podaniem miejsca zamieszkania przez samego zgłaszającego. Mylne jest także przekonanie, że zgłoszenie żądania automatycznie przesądza o jego uwzględnieniu, ponieważ art. 675 KPC mówi jedynie o rozpoznaniu żądań na rozprawie. Wreszcie sam upływ trzech miesięcy nie oznacza, że sprawa zakończy się orzeczeniem tego samego dnia - rozprawa może wymagać dalszych czynności dowodowych. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni stan konkretnego postępowania.