Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 766.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie

Sąd rozpoznaje sprawy egzekucyjne na posiedzeniu niejawnym, chyba że zachodzi potrzeba wyznaczenia rozprawy albo wysłuchania na posiedzeniu stron lub innych osób. W sprawach tych sąd wydaje orzeczenia w formie postanowień.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 766 KPC wprowadza zasadę, że sąd rozpoznaje sprawy egzekucyjne na posiedzeniu niejawnym, a więc bez udziału stron i bez publiczności. Od tej zasady przewidziano wyjątek: sąd może wyznaczyć rozprawę albo wysłuchać na posiedzeniu strony lub inne osoby, jeżeli zachodzi taka potrzeba. Ocena tej potrzeby należy do sądu i zależy od charakteru konkretnej sprawy oraz od tego, czy materiał zgromadzony w aktach wystarcza do rozstrzygnięcia. Druga część przepisu przesądza natomiast o formie orzeczeń: w sprawach egzekucyjnych sąd orzeka postanowieniami, a nie wyrokami. Oznacza to, że rozstrzygnięcia zapadające w toku postępowania egzekucyjnego mają jednolitą formę, właściwą dla postępowania o charakterze wykonawczym, a nie rozpoznawczym.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie we wszystkich sprawach egzekucyjnych rozpoznawanych przez sąd, a więc wtedy, gdy sąd działa jako organ egzekucyjny albo jako organ nadzorujący czynności komornika. Dotyczy to między innymi rozpoznawania skarg na czynności komornika, wniosków o zawieszenie lub umorzenie postępowania, sporów o wyłączenie zajętych przedmiotów czy kwestii wpadkowych powstających w toku egzekucji. Zasadą pozostaje posiedzenie niejawne, ponieważ postępowanie egzekucyjne ma być szybkie i sformalizowane, a stanowiska uczestników są zwykle wyrażone na piśmie. Sąd sięga po rozprawę lub wysłuchanie wtedy, gdy potrzebne jest bezpośrednie wyjaśnienie okoliczności, na przykład sprzecznych twierdzeń wierzyciela i dłużnika. Art. 766 KPC nie odbiera uczestnikom prawa do wypowiedzenia się, lecz porządkuje formę, w jakiej sąd podejmuje decyzje.

Przykład

Dłużnik składa skargę na czynność komornika, twierdząc, że zajęto rachunek bankowy w zakresie kwoty wolnej od zajęcia. Do skargi dołącza wyciągi bankowe, a komornik przesyła akta postępowania wraz ze swoim stanowiskiem. Ponieważ dokumenty pozwalają ocenić zasadność zarzutu, sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym, bez wzywania stron, i wydaje postanowienie uwzględniające albo oddalające skargę. Gdyby jednak okoliczności były sporne i wymagały wysłuchania dłużnika, sąd mógłby wyznaczyć posiedzenie i wysłuchać go osobiście.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że brak rozprawy oznacza pominięcie stanowiska strony lub naruszenie prawa do sądu. Tak nie jest - pisma, wnioski i dowody złożone do akt są brane pod uwagę także na posiedzeniu niejawnym. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie wyroku: w sprawach egzekucyjnych sąd wydaje postanowienia, co ma znaczenie dla sposobu i terminu ich zaskarżenia. Uczestnicy bywają też przekonani, że mogą skutecznie żądać wyznaczenia rozprawy - wniosek taki jest dopuszczalny, ale to sąd ocenia, czy istnieje potrzeba jej przeprowadzenia. Warto również pamiętać, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie zwalnia sądu z obowiązku uzasadnienia rozstrzygnięcia w przypadkach przewidzianych ustawą. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy rozważane jest zaskarżenie postanowienia, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy sąd musi wyznaczyć rozprawę w sprawie egzekucyjnej?

Nie. Zasadą z art. 766 KPC jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Rozprawę lub wysłuchanie sąd wyznacza tylko wtedy, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba.

W jakiej formie sąd orzeka w sprawach egzekucyjnych?

Sąd wydaje orzeczenia w formie postanowień. W postępowaniu egzekucyjnym nie zapadają wyroki charakterystyczne dla postępowania rozpoznawczego.

Czy mogę wnioskować o przeprowadzenie rozprawy?

Można złożyć taki wniosek wraz z uzasadnieniem, dlaczego bezpośrednie wysłuchanie jest potrzebne. Decyzja należy jednak do sądu, który ocenia potrzebę jej wyznaczenia.

Czy posiedzenie niejawne oznacza, że sąd nie zna mojego stanowiska?

Nie. Sąd bierze pod uwagę pisma, wnioski i dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, nawet jeżeli strony nie stawiają się osobiście.

Kogo sąd może wysłuchać na posiedzeniu?

Przepis wskazuje strony oraz inne osoby, jeżeli ich wysłuchanie jest potrzebne do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy egzekucyjnej.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 766