Art. 888.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 888 KPC dotyczy egzekucji z wierzytelności, czyli sytuacji, w której komornik zajmuje przysługujące dłużnikowi prawo do świadczenia od osoby trzeciej. Paragraf 1 przewiduje, że na wniosek wierzyciela komornik odbierze dłużnikowi dokumenty stanowiące dowód wierzytelności i złoży je do depozytu sądowego. Chodzi więc o fizyczne przejęcie papierów, które potwierdzają istnienie i treść zajętego prawa, na przykład umowy, faktury czy pisemnego uznania długu. Paragraf 2 pozwala wierzycielowi żądać, aby odebranie odbyło się w jego obecności; wówczas komornik zawiadamia go o terminie czynności, a w razie niestawiennictwa wierzyciela czynności się nie dokonuje. Paragraf 3 nakłada na dłużnika obowiązek udzielenia wierzycielowi wszystkich wyjaśnień potrzebnych do dochodzenia praw przeciwko dłużnikowi zajętej wierzytelności, pod rygorem odpowiedzialności za szkodę.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się po zajęciu wierzytelności w toku postępowania egzekucyjnego, gdy do skutecznego dochodzenia zajętego prawa potrzebna jest dokumentacja pozostająca w rękach dłużnika. Podstawową przesłanką jest wniosek wierzyciela - komornik nie odbiera dokumentów z urzędu. Druga sytuacja to wniosek o przeprowadzenie czynności w obecności wierzyciela, który wiąże komornika co do zawiadomienia o terminie i skutków nieobecności. Trzecia płaszczyzna dotyczy relacji informacyjnej: dłużnik ma czynnie współdziałać, przekazując dane potrzebne do wystąpienia przeciwko osobie, która jest zobowiązana z zajętej wierzytelności.

Przykład

Komornik zajmuje wierzytelność przedsiębiorcy wobec jego kontrahenta z tytułu niezapłaconych faktur. Wierzyciel składa wniosek w trybie art. 888 KPC, aby komornik odebrał dłużnikowi egzemplarze umowy o współpracę, protokoły odbioru i faktury, a następnie złożył je do depozytu sądowego. Wierzyciel zaznacza, że chce być obecny przy czynności, więc komornik zawiadamia go o terminie; gdyby wierzyciel się nie stawił, czynności nie przeprowadzono by w tym dniu. Dodatkowo dłużnik powinien wyjaśnić, jaki jest aktualny stan rozliczeń i czy część należności została już zapłacona, ponieważ zatajenie tych informacji może rodzić jego odpowiedzialność za szkodę.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że komornik odbierze dokumenty automatycznie po zajęciu wierzytelności - potrzebny jest wniosek wierzyciela. Drugim, że dokumenty trafiają do rąk wierzyciela; przepis wyraźnie przewiduje złożenie ich do depozytu sądowego. Trzecim nieporozumieniem bywa lekceważenie obecności przy czynności: jeżeli wierzyciel sam wnosił o swój udział, jego niestawiennictwo blokuje dokonanie czynności w wyznaczonym terminie. Czwartym błędem jest traktowanie obowiązku z § 3 jako niewiążącej uprzejmości, podczas gdy jego naruszenie może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą dłużnika. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zależy od okoliczności konkretnego postępowania.