Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 948.

§ 1.Podstawą oszacowania nieruchomości jest operat szacunkowy sporządzony przez biegłego uprawnionego do określania wartości nieruchomości zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i

1080). Celem sporządzenia operatu szacunkowego, w rozumieniu art. 156 ust. 3 tej ustawy, jest dokonanie oszacowania nieruchomości. Oszacowania nieruchomości można również dokonać na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego na potrzeby obrotu rynkowego w okresie roku przed terminem opisu i oszacowania nieruchomości, jeżeli jego treść odpowiada wymogom oszacowania nieruchomości w egzekucji z nieruchomości

§ 11.Jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji złożono do tego samego komornika w terminie trzech lat od daty umorzenia egzekucji, w toku której dokonano opisu i oszacowania nieruchomości, nowego oszacowania dokonuje się tylko na wniosek wierzyciela lub dłużnika. Dłużnik może złożyć taki wniosek w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia mu wezwania do zapłaty, o czym należy go pouczyć przy doręczeniu wezwania. W toku nowej egzekucji od sporządzenia protokołu opisu i oszacowania nieruchomości można odstąpić wyłącznie w przypadku, jeżeli od dnia przeprowadzenia poprzedniego opisu i oszacowania minął mniej niż rok, a w okresie tym nie zaszły zmiany w stanie nieruchomości.

§ 2.W oszacowaniu poza wartością całej nieruchomości należy podać osobno wartość przynależności i pożytków, a także części nieruchomości, która zgodnie z art. 946 może zostać wydzielona celem wystawienia oddzielnie na licytację. Wartości powyższe należy podać zarówno z uwzględnieniem, jak i bez uwzględnienia praw, które pozostają w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia, oraz wartości praw nieokreślonych sumą pieniężną obciążających nieruchomość, w szczególności świadczeń z tytułu takich praw.

§ 3.Opisem i oszacowaniem należy objąć z osobna każdą nieruchomość stanowiącą przedmiot egzekucji, jeżeli jest ona wpisana do odrębnej księgi wieczystej lub prowadzony jest dla niej odrębny zbiór dokumentów. Jeżeli jednak postępowania egzekucyjne toczące się co do kilku nieruchomości tego samego dłużnika, wpisanych do oddzielnych ksiąg wieczystych lub dla których prowadzone są odrębne zbiory dokumentów, połączone zostały w jedno postępowanie, to w przypadku gdy nieruchomości te stanowią całość gospodarczą, należy opisać i oszacować tę całość i każdą z nieruchomości z osobna.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 948 Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje podstawy oraz warunki oszacowania nieruchomości na potrzeby egzekucji z nieruchomości. Zgodnie z §1, oszacowanie nieruchomości musi opierać się na operacie szacunkowym sporządzonym przez biegłego mającego uprawnienia zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami. Operat ten powinien odpowiadać wymogom określonym w tej ustawie, a także może zostać sporządzony na potrzeby obrotu rynkowego, pod warunkiem, że jego treść jest zgodna z wymogami oszacowania w egzekucji i został sporządzony nie wcześniej niż rok przed datą opisu i oszacowania nieruchomości.

Z §1¹ wynika, że gdy do tego samego komornika w ciągu trzech lat od umorzenia poprzedniej egzekucji zostanie złożony wniosek o wszczęcie nowej egzekucji dotyczącej tej samej nieruchomości, dokonanie nowego oszacowania wymaga wniosku wierzyciela lub dłużnika. Dłużnik ma prawo do złożenia takiego wniosku w terminie dwóch tygodni od doręczenia wezwania do zapłaty, o czym musi być poinformowany. Dodatkowo, odstąpienie od ponownego sporządzenia protokołu opisu i oszacowania możliwe jest tylko wtedy, gdy od ostatniego opisu minął okres krótszy niż rok oraz nieruchomość nie uległa zmianom istotnym dla wyceny.

W §2 art. 948 ustalone zostały wymogi względem struktury oszacowania: oprócz wartości całej nieruchomości biegły musi podać osobno wartość przynależności i pożytków, a także ewentualnej części nieruchomości, którą można wyodrębnić na oddzielną licytację. Dodatkowo oszacowanie powinno zawierać wartości z uwzględnieniem oraz bez uwzględniania praw pozostających w mocy bez zaliczenia na cenę nabycia, a także wartości praw, które obciążają nieruchomość, szczególnie tych, które wyrażone są świadczeniami pieniężnymi.

§3 wskazuje na konieczność osobnego opisu i oszacowania każdej nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji, o ile jest ona zarejestrowana w odrębnej księdze wieczystej lub posiada oddzielny zbiór dokumentów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy kilka nieruchomości tego samego dłużnika, zarejestrowanych oddzielnie, zostało połączonych w jedno postępowanie i stanowią one całość gospodarczą – wówczas obligatoryjne jest opisanie i oszacowanie zarówno całości, jak i każdej nieruchomości osobno.

Przepis art. 948 KPC ma na celu zapewnienie rzetelnej i precyzyjnej wyceny nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym, co jest kluczowe dla transparentności oraz skuteczności egzekucji. W praktyce oznacza to, że wycena nie może być dokonana dowolnie, ale musi bazować na fachowej opinii biegłego i uwzględniać wiele aspektów wpływających na wartość. W przypadku indywidualnych sytuacji zaleca się konsultację z prawnikiem, aby prawidłowo rozumieć i stosować ten przepis w konkretnym przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto sporządza operat szacunkowy według art. 948 KPC?

Operat szacunkowy sporządza biegły uprawniony do określania wartości nieruchomości zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami.

Czy operat szacunkowy sprzed roku może być podstawą oszacowania?

Tak, jeśli jego treść odpowiada wymogom oszacowania nieruchomości w egzekucji i został sporządzony na potrzeby obrotu rynkowego.

Kiedy można dokonać nowego oszacowania nieruchomości po umorzeniu egzekucji?

Nowe oszacowanie wymaga wniosku wierzyciela lub dłużnika i dotyczy sytuacji, gdy egzekucja jest wszczęta do tego samego komornika w ciągu trzech lat od umorzenia.

Czy w oszacowaniu należy uwzględnić części nieruchomości możliwe do wyodrębnienia na licytację?

Tak, należy podać osobno wartości takich części wraz z przynależnościami i pożytkami.

Czy wszystkie nieruchomości dłużnika wpisane do różnych ksiąg wieczystych można oszacować łącznie?

Jeśli nieruchomości stanowią całość gospodarczą i postępowania egzekucyjne zostały połączone, należy oszacować całość oraz każdą nieruchomość z osobna.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI