Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 116.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 168/14Sąd Apelacyjny w Poznaniu

Przepadek korzyści a roszczenie pokrzywdzonego – SA Poznań

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Poznaniu wskazał, że nie można orzekać przepadku korzyści z art. 45 § 1 k.k., jeśli pokrzywdzony nadal ma realną możliwość dochodzenia odszkodowania. Taki środek jest dopuszczalny dopiero wtedy, gdy roszczenie pokrzywdzonego zostało zaspokojone albo definitywnie nie może być już dochodzone. Orzeczenie jest ważne dla…
  • gwarancje procesowe
  • przepadek korzyści
  • środki karne
Czytaj orzeczenie
II AKa 510/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Oszustwo bez szkody – wyrok SA w Katowicach z 2015 r.

Fragment uzasadnienia

… zaś art. 201 k.p.k. obliguje organ procesowy nie tylko do kontroli dowodu z opinii biegłego, ale również do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości i zastrzeżeń, - art. 116 k.p.k. , w wyniku poprzestania przez Sąd na odczytaniu podczas rozprawy pisma zatytułowanego „pismo pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego” z dnia 22 października 2013 roku bez szczegółowego zapoznania się z ekspertyzą doń załączoną i mylne sugerowanie…
I KZP 3/11Wydział I

Penalizacja składania nierzetelnych oświadczeń o płatnościach rolnych

Fragment uzasadnienia

… pierw- szej instancji i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpozna- nia. W toku postępowania apelacyjnego kolejny obrońca oskarżonego – z powołaniem się na przepis art. 116 k.p.k. – w pisemnym stanowisku wyraził pogląd, że zaskarżony wyrok dotknięty jest również obrazą art. 413 § 1 k.p.k., polegającą na nieskonkretyzowaniu w opisach czynów przypisanych Ryszardowi B. na czym polegała nieprawdziwość złożonych przez…
SNO 13/11Wydział VI

Kara dyscyplinarna za naruszenie art. 116 k.p.k. - wyrok SN 2011

Fragment uzasadnienia

… 2010 r. w Sądzie Rejonowym, będąc sędzią referentem w czasie posiedzenia w sprawie VII Kp 16/10, w sposób oczywisty i rażący obraziła przepis prawa procesowego, a mianowicie art. 116 k.p.k. w ten sposób, że przed ogłoszeniem postanowienia w wyżej wymienionej sprawie nie udzieliła głosu obecnym na posiedzeniu stronom – tj. przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 116: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 116 KPK określa podstawowe formy składania wniosków i innych oświadczeń przez strony oraz inne osoby uprawnione do udziału w czynności procesowej. Zgodnie z tym przepisem takie wypowiedzi mogą być składane na piśmie albo ustnie do protokołu. Ustawa przyjmuje więc zasadę wyboru między formą pisemną a ustnym złożeniem oświadczenia, które zostaje utrwalone w protokole. Przepis nie wskazuje odrębnych wymogów treści wniosku ani oświadczenia. Zastrzega jednak, że ta zasada obowiązuje tylko wtedy, gdy ustawa nie stanowi inaczej.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 116 KPK ma zastosowanie, gdy strona albo inna osoba uprawniona do udziału w czynności procesowej chce przedstawić wniosek lub inne oświadczenie. Przepis odnosi się do czynności procesowych, a więc sytuacji podejmowanych w toku postępowania karnego. Osoba uprawniona może złożyć swoje stanowisko w dokumencie albo wypowiedzieć je ustnie tak, aby zostało wpisane do protokołu. Wybór formy nie jest jednak bezwzględny, ponieważ inny przepis ustawy może wprowadzać szczególną regułę. W takiej sytuacji pierwszeństwo ma wymaganie wynikające z przepisu szczególnego.

Przykład codziennego zastosowania

Osoba uprawniona bierze udział w czynności procesowej i chce zgłosić wniosek dotyczący jej przebiegu. Może przygotować treść wniosku na piśmie i przekazać ją podczas tej czynności. Może także przedstawić wniosek ustnie, żądając jego ujęcia w protokole z czynności. Jeżeli ustawa nie wymaga dla danego wniosku szczególnej formy, obie wskazane w Art. 116 KPK drogi są dopuszczalne. Znaczenie ma przy tym to, aby oświadczenie zostało złożone przez osobę uprawnioną do udziału w danej czynności.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 116 KPK nie oznacza, że każdą wypowiedź w postępowaniu karnym można zawsze złożyć w dowolnej formie. Przepis wyraźnie uzależnia tę możliwość od braku odmiennego uregulowania w ustawie. Błędem jest również utożsamianie ustnego oświadczenia z nieformalną rozmową, ponieważ przepis mówi o złożeniu go ustnie do protokołu. Sam fakt uczestniczenia w czynności nie przesądza też o uprawnieniu do składania każdego rodzaju wniosku lub oświadczenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy według Art. 116 KPK wniosek trzeba złożyć na piśmie?

Nie zawsze. Przepis przewiduje możliwość złożenia wniosku na piśmie albo ustnie do protokołu, jeżeli ustawa nie wymaga innej formy.

Co oznacza złożenie oświadczenia ustnie do protokołu?

Oznacza przedstawienie oświadczenia podczas czynności procesowej w sposób, który ma zostać utrwalony w jej protokole. Nie jest to zwykła nieformalna rozmowa.

Kogo dotyczy Art. 116 KPK?

Przepis dotyczy stron oraz innych osób uprawnionych do udziału w czynności procesowej. Uprawnienie zależy od roli danej osoby i rodzaju czynności.

Czy można wybrać dowolną formę oświadczenia?

Co do zasady tak, ale tylko gdy ustawa nie stanowi inaczej. Szczególny przepis może wymagać określonej formy złożenia wniosku lub oświadczenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 116