Art. 136.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 136 § 1 KPK określa skutek sytuacji, w której adresat odmawia przyjęcia pisma albo odmawia pokwitowania jego odbioru podczas doręczania. Obejmuje także przypadek, gdy adresat nie może pokwitować odbioru, niezależnie od przyczyny tej niemożności. W każdej z tych sytuacji osoba doręczająca ma obowiązek sporządzić na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę. Po dokonaniu tej czynności doręczenie uważa się za dokonane, mimo że adresat nie przyjął pisma albo nie potwierdził odbioru własnym podpisem. Reguła dotyczy oceny skuteczności doręczenia, a nie tego, czy adresat zapoznał się z treścią pisma, przy czym istotna jest wzmianka sporządzona przez doręczającego. Zgodnie z art. 136 § 2 KPK nieprzyjęte pismo zwraca się organowi wysyłającemu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis ma zastosowanie, gdy pismo jest doręczane konkretnemu adresatowi i w toku doręczenia wystąpi jedna z przesłanek wskazanych w art. 136 KPK. Pierwszą jest odmowa przyjęcia pisma przez adresata. Drugą stanowi odmowa pokwitowania odbioru, a trzecią niemożność złożenia takiego pokwitowania przez adresata. Przepis wiąże skutek dokonania doręczenia ze sporządzeniem przez doręczającego odpowiedniej wzmianki na zwrotnym pokwitowaniu. Nie wymaga przy tym, aby adresat złożył podpis potwierdzający odbiór, jeżeli zachodzi odmowa lub niemożność pokwitowania. Nie określa natomiast przyczyn odmowy ani niemożności, a także nie opisuje treści tej wzmianki poza wskazaniem, że ma być odpowiednia dla danego doręczenia.

Przykład zastosowania

Przykładowo, adresat otrzymuje od doręczającego pismo w sprawie karnej i oświadcza, że nie chce go przyjąć ani pokwitować odbioru. Doręczający odnotowuje tę odmowę na zwrotnym pokwitowaniu, ponieważ art. 136 § 1 KPK nakazuje sporządzenie odpowiedniej wzmianki. Wzmianka dokumentuje zdarzenie wskazane w przepisie, a po takim odnotowaniu doręczenie jest uznawane za dokonane, nawet jeżeli pismo nie znalazło się faktycznie u adresata. Nieprzyjęte pismo wraca następnie do organu wysyłającego, co wynika wprost z art. 136 § 2 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy

Nie należy utożsamiać zwrotu nieprzyjętego pisma z brakiem skutku doręczenia. Art. 136 § 1 KPK wyraźnie przewiduje, że po sporządzeniu odpowiedniej wzmianki doręczenie uważa się za dokonane. Nie wynika z niego jednak, że każda nieobecność adresata, każdy brak podpisu lub każda inna trudność doręczeniowa jest objęta tym samym skutkiem. Znaczenie ma bowiem to, czy wystąpiła jedna z sytuacji wymienionych przez ten przepis. Przepis nie rozstrzyga również samodzielnie, jakie dalsze czynności podejmie organ po zwrocie pisma ani jakie konsekwencje mogą wynikać z innych regulacji. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić znaczenie sposobu doręczenia.