Co dokładnie stanowi przepis
Art. 15 KPK reguluje współdziałanie z organami prowadzącymi postępowanie karne. W § 1 wskazano, że Policja i inne organy wykonują polecenia sądu, referendarza sądowego oraz prokuratora w zakresie postępowania karnego. Przepis stanowi również, że organy te prowadzą śledztwo albo dochodzenie pod nadzorem prokuratora, w granicach określonych w ustawie. Oznacza to, że ich działania procesowe nie wynikają wyłącznie z własnej decyzji, lecz muszą mieścić się w ustawowo wyznaczonych kompetencjach. Art. 15 KPK określa także obowiązek udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne przez inne podmioty.
Kiedy przepis ma zastosowanie
§ 2 art. 15 KPK dotyczy wszystkich instytucji państwowych i samorządowych. Są one obowiązane pomagać organom prowadzącym postępowanie karne w zakresie własnego działania i w terminie wyznaczonym przez te organy. Przepis nie oznacza więc, że instytucja ma podejmować dowolne działania poza zakresem swoich zadań. § 3 odnosi się natomiast do osób prawnych, jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej innych niż wskazane w § 2, a także do osób fizycznych. Ich obowiązek pomocy powstaje na wezwanie, gdy bez tej pomocy przeprowadzenie czynności procesowej byłoby niemożliwe albo znacznie utrudnione.
Przykład zastosowania w codziennej sytuacji
W toku dochodzenia Policja ma przeprowadzić oględziny pomieszczenia technicznego w budynku, do którego dostęp wymaga pomocy administratora. Administrator otrzymuje wezwanie do otwarcia pomieszczenia w oznaczonym zakresie i terminie. Jeżeli bez jego udziału oględziny nie mogłyby się odbyć albo byłyby istotnie utrudnione, art. 15 § 3 KPK może stanowić podstawę obowiązku udzielenia takiej pomocy. Przepis odnosi się w tym przykładzie do umożliwienia czynności procesowej, a nie do dowolnego żądania organu niezwiązanego z jej przeprowadzeniem.
Częste nieporozumienia lub błędy
Częstym błędem jest uznawanie, że każda osoba prywatna musi zawsze spełnić każde żądanie organu prowadzącego postępowanie. Art. 15 § 3 KPK wymaga jednak wezwania oraz tego, aby pomoc była potrzebna, ponieważ bez niej czynność procesowa byłaby niemożliwa albo znacznie utrudniona. Innym nieporozumieniem jest pomijanie różnicy między instytucjami państwowymi i samorządowymi a pozostałymi podmiotami, ponieważ ich obowiązki opisano w odrębnych paragrafach. Przepis nie określa samodzielnie wszystkich szczegółów konkretnej czynności procesowej ani nie przesądza o wszystkich możliwych obowiązkach informacyjnych. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
