Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Przeszukania osoby i odzieży na niej należy dokonywać w miarę możności za pośrednictwem osoby tej samej płci.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… wygasło (...) ., należy prowadzić postępowanie dyscyplinarne, bowiem nie jest to przesłanka do umorzenia postępowania dyscyplinarnego, na co błędnie wskazuje skarżąca. Przepis art.223 ust. 1 uks sytuacji tej nie zmienia. Regulacja ta odnosi się ( za pośrednictwem art.4 § 1 kk ) do stosowania wcześniej obowiązujących przepisów prawa materialnego, jeżeli są względniejsze dla sprawcy, przy czym ta reguła, prawa…
Fragment uzasadnienia
… sprawach dotyczących czynu zabronionego określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3 lub 4, art. 223 § 2, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280 Kodeku karnego, gdy postępowanie wszczęto przed ukończeniem przez nieletniego lat 18, nieletni musi mieć obrońcę. Sąd Najwyższy wielokrotnie też podkreślał, że jeżeli nieletni, o którym mowa w art. 1 §…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 223: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 223 Kodeksu postępowania karnego zawiera krótką, ale istotną normę porządkującą sposób wykonywania jednej z najbardziej dolegliwych czynności procesowych, jaką jest przeszukanie osoby. Przepis nakazuje, aby przeszukania osoby oraz odzieży znajdującej się na niej dokonywano "w miarę możności" za pośrednictwem osoby tej samej płci co osoba przeszukiwana. Norma ta chroni godność i intymność człowieka poddanego czynności, ponieważ przeszukanie osobiste z natury rzeczy wiąże się z ingerencją w sferę cielesności. Ustawodawca nie ustanowił tu jednak wymogu bezwzględnego - użycie zwrotu "w miarę możności" oznacza, że chodzi o regułę, od której w wyjątkowych, uzasadnionych okolicznościach można odstąpić. Przepis dotyczy zarówno organu przeprowadzającego czynność, jak i osoby, przy pomocy której czynność jest fizycznie wykonywana.
Art. 223 KPK stosuje się wtedy, gdy w toku postępowania karnego dochodzi do przeszukania osoby, a więc do sprawdzenia jej ciała, ubrania i rzeczy przy niej noszonych w celu znalezienia przedmiotów mogących stanowić dowód lub podlegających zajęciu, albo w celu zatrzymania osoby poszukiwanej. Nie obejmuje natomiast przeszukania pomieszczeń, pojazdów czy innych miejsc, gdzie kryterium płci nie ma znaczenia. Reguła aktualizuje się na każdym etapie postępowania, także w czynnościach niecierpiących zwłoki. Odstępstwo może wchodzić w grę tam, gdzie realnie brak jest na miejscu osoby tej samej płci, a zwłoka groziłaby utratą dowodów lub bezpieczeństwu uczestników czynności.
Policjanci zatrzymują na ulicy kobietę podejrzewaną o posiadanie przedmiotów pochodzących z kradzieży. Patrol składa się z dwóch funkcjonariuszy - mężczyzn, dlatego wzywają na miejsce funkcjonariuszkę, aby to ona dokonała przeszukania osoby i odzieży zatrzymanej. Gdyby oczekiwanie było niemożliwe, bo istnieje realne ryzyko, że zatrzymana pozbędzie się drobnego przedmiotu, czynność może zostać wykonana przez funkcjonariusza innej płci, jednak taka decyzja powinna wynikać z rzeczywistych okoliczności i zostać odnotowana w protokole. Sam przebieg czynności powinien być tak zorganizowany, aby ograniczyć ingerencję w intymność do niezbędnego minimum.
Pierwszym błędem jest traktowanie art. 223 KPK jako przepisu bezwzględnego, którego naruszenie automatycznie unieważnia całą czynność - ustawa mówi o działaniu "w miarę możności", a skutki ewentualnego uchybienia ocenia się na tle konkretnych okoliczności sprawy. Drugim nieporozumieniem jest rozciąganie tej reguły na przeszukanie mieszkania czy samochodu, gdzie nie ma ona zastosowania. Trzecim - przekonanie, że przepis pozwala dowolnie wybrać osobę wykonującą czynność; odstępstwo musi mieć rzeczywiste uzasadnienie, a nie wynikać z wygody organu. Warto też pamiętać, że art. 223 KPK nie zastępuje pozostałych wymogów dotyczących podstawy prawnej i protokołowania przeszukania. W indywidualnej sprawie ocena prawidłowości przeprowadzonej czynności wymaga analizy akt, dlatego warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zasadą jest, że tak, ale art. 223 KPK posługuje się zwrotem "w miarę możności". Oznacza to, że w wyjątkowych, uzasadnionych okolicznościach czynność może wykonać osoba innej płci.
Nie. Przepis odnosi się wyłącznie do przeszukania osoby i odzieży znajdującej się na niej. Przeszukanie pomieszczeń rządzi się innymi regułami.
Chodzi o odzież noszoną przez osobę w chwili czynności, a więc sprawdzenie kieszeni, podszewek i elementów ubrania. Reguła co do płci osoby przeszukującej obejmuje również tę czynność.
Przepis nie przewiduje automatycznej sankcji nieważności. Znaczenie ewentualnego uchybienia ocenia się w świetle okoliczności konkretnej sprawy.
Osoba przeszukiwana może zgłosić takie oczekiwanie, a organ powinien je respektować, jeżeli jest to możliwe. Zastrzeżenia warto odnotować w protokole czynności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 223