Co dokładnie stanowi przepis
Art. 228 KPK określa, co należy zrobić z przedmiotami wydanymi lub znalezionymi podczas przeszukania. Po dokonaniu oględzin oraz sporządzeniu spisu i opisu przedmiot powinien zostać zabrany albo oddany na przechowanie osobie godnej zaufania. Osoba, której powierzono taki przedmiot, ma obowiązek przedstawić go na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie. Paragraf 2 nakazuje postąpić tak samo z przedmiotami znalezionymi przy przeszukaniu, które mogą stanowić dowód innego przestępstwa, podlegają przepadkowi albo których posiadanie jest zabronione. Paragraf 3 przewiduje natomiast obowiązek natychmiastowego wręczenia osobom zainteresowanym pokwitowania wskazującego, jakie przedmioty zostały zatrzymane i przez kogo.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 228 KPK stosuje się wtedy, gdy w toku przeszukania przedmiot zostanie wydany organowi albo zostanie przez niego znaleziony. Przepis wskazuje kolejność czynności: najpierw oględziny, spis i opis, a następnie zabranie przedmiotu lub przekazanie go na przechowanie. Oddanie rzeczy na przechowanie nie zwalnia przechowawcy z obowiązku jej przedstawienia, gdy zażąda tego organ prowadzący postępowanie. Ta sama reguła dotyczy przedmiotów związanych z innym przestępstwem, przedmiotów podlegających przepadkowi oraz rzeczy, których posiadanie jest zakazane. Obowiązek wydania pokwitowania służy udokumentowaniu zatrzymania przedmiotów wobec osób zainteresowanych.
Przykład zastosowania
Podczas przeszukania mieszkania funkcjonariusze znajdują telefon, który może mieć znaczenie dla prowadzonego postępowania. Telefon powinien zostać poddany oględzinom, a następnie ujęty w spisie i opisie. Organ może go zabrać albo, jeżeli wybierze tę formę, oddać na przechowanie osobie godnej zaufania z obowiązkiem okazania telefonu na żądanie. Osoba zainteresowana powinna od razu otrzymać pokwitowanie określające zatrzymany telefon oraz wskazujące, kto go zatrzymał.
Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu
Nieprawidłowe byłoby pominięcie oględzin, spisu lub opisu przedmiotu, ponieważ art. 228 § 1 KPK wyraźnie wymienia te czynności. Błędem jest także traktowanie oddania rzeczy na przechowanie jako swobodnego pozostawienia jej u przechowawcy, gdyż ma on obowiązek przedstawić ją na każde żądanie organu. Pokwitowanie powinno konkretnie wskazywać zatrzymane przedmioty oraz osobę, która ich zatrzymania dokonała. Samo znalezienie przedmiotu nie oznacza jeszcze, że każdy z nich stanowi dowód innego przestępstwa, podlega przepadkowi albo jest rzeczą, której posiadanie jest zabronione. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
