PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 261.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić osobę najbliższą dla oskarżonego; może to być osoba wskazana przez oskarżonego.

§ 2.Na wniosek oskarżonego można również zawiadomić inną osobę zamiast lub obok osoby wskazanej w § 1.

§ 2a.O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd zawiadamia organ prowadzący przeciwko oskarżonemu postępowanie w innej sprawie, o ile powziął informację o tym postępowaniu. Sąd poucza oskarżonego o treści art. 75 § 1.

§ 3.O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracodawcę, szkołę lub uczelnię, w stosunku do żołnierza – jego dowódcę, a w przypadku, gdy oskarżonym jest przedsiębiorca lub niebędący pracownikiem członek organu zarządzającego przedsiębiorcy, na jego wniosek – zarządzającego przedsiębiorstwem.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Pa 33/21Sąd Okręgowy w Sieradzu

IV Pa 33/21

Fragment uzasadnienia

… Sąd Rejonowy zwrócił przy tym uwagę, że bez znaczenia pozostają okoliczności dotyczące ewentualnego wykonania przez sąd stosujący tymczasowe aresztowanie obowiązków z art. 261 k.p.k. , gdyż za zaniechania organu nie może ponosić odpowiedzialności osadzony. Co więcej, w judykaturze przyjmuje się, że podejrzany nie ma obowiązku podawania swojego miejsca zatrudnienia. Art. 213 § 1 k.p.k. określa wprawdzie dane osobopoznawcze…
  • przywrócenie do pracy
Czytaj orzeczenie
VIII Ko 137/17Sąd Okręgowy w Warszawie

VIII Ko 137/17

Fragment uzasadnienia

… ( art. 245 §1 k.p.k. ); b) żądania powiadomienia o zatrzymaniu osób najbliższych lub zakładu pracy ( art. 245 §2 k.p.k. w zw. z art. 261 §§1 i 3 k.p.k. ); c) wystąpienia z zażaleniem do sądu na zatrzymanie ( art. 246 k.p.k. ); a także d) wypowiedzenia się co do przyczyn zatrzymania ( art. 244 §2 in fine i §3 zdanie II k.p.k. ). Informacja o przyczynach zatrzymania powinna zaś wskazywać na przypuszczenie popełnienia…
Czytaj orzeczenie
I C 367/16Sąd Okręgowy w Słupsku

I C 367/16

Fragment uzasadnienia

… pozwanego zarzutu przedawnienia, powództwo i tak nie było nie usprawiedliwione. Odnosząc się zatem również merytorycznie do zgłoszonego powództwa. Zgodnie z przepisem art. 261 § 1 k.p.k. o zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd jest obowiązany bezzwłocznie zawiadomić osobę najbliższą dla oskarżonego, może to być osoba wskazana przez oskarżonego. W myśl zaś art. 262 § 1 pkt 3 k.p.k. sąd stosujący tymczasowe aresztowanie…
  • odszkodowanie
Czytaj orzeczenie
III Ko 768/16Sąd Okręgowy w Poznaniu

III Ko 768/16

Fragment uzasadnienia

… skontaktowania się z adwokatem ( art. 245 § 1 k.p.k. ), b) żądania powiadomienia o zatrzymaniu osób najbliższych lub zakładu pracy ( art. 245 § 2 k.p.k. w zw. z art. 261 § 1 i 3 k.p.k. ), c) wystąpienia z zażaleniem do sądu na zatrzymanie ( art. 246 k.p.k. ), a także d) wypowiedzenia się co do przyczyn zatrzymania ( art. 244 § 2 in fine i § 3 zd. II k.p.k. ). Informacja o przyczynach zatrzymania powinna zaś wskazywać na…
  • wyrok
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 261: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 261 KPK nakłada na sąd obowiązki informacyjne związane z zastosowaniem najsurowszego środka zapobiegawczego, czyli tymczasowego aresztowania. Zgodnie z § 1 sąd musi bezzwłocznie zawiadomić o areszcie osobę najbliższą dla oskarżonego, przy czym może to być osoba wskazana przez samego oskarżonego. Paragraf 2 pozwala, aby na wniosek oskarżonego zawiadomić także inną osobę - zamiast osoby najbliższej albo dodatkowo, obok niej. Paragraf 2a przewiduje zawiadomienie organu, który prowadzi przeciwko oskarżonemu postępowanie w innej sprawie, o ile sąd powziął informację o takim postępowaniu, oraz pouczenie oskarżonego o treści art. 75 § 1 KPK, dotyczącego obowiązków oskarżonego pozostającego na wolności. Wreszcie § 3 nakazuje niezwłocznie zawiadomić pracodawcę, szkołę lub uczelnię, w stosunku do żołnierza - jego dowódcę, a gdy oskarżonym jest przedsiębiorca albo niebędący pracownikiem członek organu zarządzającego przedsiębiorcy, na jego wniosek - zarządzającego przedsiębiorstwem.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis uruchamia się z chwilą wydania postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, niezależnie od etapu postępowania. Obowiązki z § 1 i § 3 sąd wykonuje z urzędu, bez potrzeby składania jakiegokolwiek wniosku przez oskarżonego. Wniosek oskarżonego jest natomiast konieczny w dwóch sytuacjach: przy zawiadomieniu innej osoby niż osoba najbliższa (§ 2) oraz przy zawiadomieniu zarządzającego przedsiębiorstwem, gdy aresztowany jest przedsiębiorcą lub członkiem organu zarządzającego (§ 3). Zawiadomienie organu prowadzącego inne postępowanie zależy od tego, czy sąd w ogóle uzyskał informację o takiej sprawie.

Przykład

Sąd stosuje tymczasowe aresztowanie wobec osoby zatrudnionej na etacie w firmie handlowej i jednocześnie studiującej zaocznie. Na podstawie art. 261 § 1 KPK sąd bezzwłocznie zawiadamia wskazaną przez oskarżonego siostrę, a na jego wniosek dodatkowo partnerkę, z którą mieszka. Następnie, wykonując § 3, sąd zawiadamia pracodawcę oraz uczelnię, na której oskarżony studiuje, aby instytucje te wiedziały o przyczynie jego nieobecności. Jeżeli sąd dowie się, że wobec tej samej osoby toczy się inne postępowanie karne, zawiadamia także organ je prowadzący i poucza oskarżonego o treści art. 75 § 1 KPK.

Częste nieporozumienia

Często sądzi się, że to aresztowany sam decyduje, czy pracodawca lub uczelnia zostaną poinformowane. Tak nie jest - zawiadomienie tych podmiotów jest obowiązkiem sądu, a wniosek oskarżonego dotyczy jedynie zarządzającego przedsiębiorstwem. Mylne jest też przekonanie, że zawiadamiana może być wyłącznie osoba najbliższa w rozumieniu ustawy; § 2 dopuszcza wskazanie także innej osoby. Nie należy wreszcie utożsamiać zawiadomienia z przekazaniem szczegółów sprawy - chodzi o informację o zastosowaniu aresztu, a nie o udostępnienie materiałów postępowania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena skutków zastosowania aresztu wymaga znajomości całości akt.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kogo sąd musi zawiadomić o tymczasowym aresztowaniu?

Sąd bezzwłocznie zawiadamia osobę najbliższą dla oskarżonego, a niezwłocznie także pracodawcę, szkołę lub uczelnię, a w przypadku żołnierza - jego dowódcę.

Czy aresztowany może wskazać, kto ma zostać powiadomiony?

Tak. Osobą zawiadamianą może być osoba najbliższa wskazana przez oskarżonego, a na jego wniosek można zawiadomić także inną osobę zamiast niej lub obok niej.

Czy pracodawca zawsze dowie się o areszcie?

Zawiadomienie pracodawcy jest obowiązkiem sądu wynikającym z art. 261 § 3 KPK i nie zależy od zgody ani wniosku oskarżonego.

Co z sytuacją, gdy aresztowany jest przedsiębiorcą?

Gdy oskarżonym jest przedsiębiorca lub niebędący pracownikiem członek organu zarządzającego, zawiadomienie zarządzającego przedsiębiorstwem następuje na wniosek oskarżonego.

Kiedy sąd zawiadamia organ prowadzący inne postępowanie?

Wtedy, gdy powziął informację, że przeciwko oskarżonemu toczy się inna sprawa. Sąd poucza wówczas oskarżonego o treści art. 75 § 1 KPK.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 261
← Wróć do pełnej ustawy