Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
Aktualizacja: 19 sierpnia 2026
Na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z udziałem ustanowionego obrońcy. Niestawiennictwo obrońcy nie tamuje przesłuchania.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… wyjaśnień, a w konsekwencji na wnioski z oceny materiału dowodowego i treść wydanego wyroku skazującego; - na podstawie art. 71 § 1 i § 3 kpk , art. 300 i art. 301 kpk naruszenie prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu przygotowawczym poprzez przesłuchanie oskarżonego w charakterze podejrzanego bez obrońcy, pomimo nie zachowania niezbędnej staranności przy ocenie jego rzeczywistej znajomości języka polskiego, wskutek…
Fragment uzasadnienia
… oskarżony kontestowane przez apelującego wyjaśnienia złożył przed prokuratorem, a przed przesłuchaniem został pouczony o swoich prawach i obowiązkach ( art. 300 k.p.k. i art. 301 k.p.k. ). Wreszcie, jak wynika z opinii sądowo-psychiatrycznej, oskarżony pomimo leczenia się z powodu choroby afektywnej dwubiegunowej, nie miał zniesionej czy ograniczonej poczytalności tempore criminis , a nadto może samodzielnie uczestniczyć w…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 301: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 301 KPK formułuje uprawnienie podejrzanego do tego, aby jego przesłuchanie w postępowaniu przygotowawczym odbyło się w obecności ustanowionego obrońcy. Warunkiem jest zgłoszenie żądania przez samego podejrzanego - organ procesowy nie ma obowiązku wzywać obrońcy z własnej inicjatywy, jeżeli takiego żądania nie było. Przepis mówi wprost o obrońcy "ustanowionym", a więc o adwokacie lub radcy prawnym, który już wcześniej został powołany do obrony (na podstawie upoważnienia do obrony albo wyznaczenia z urzędu). Druga część normy zawiera istotne ograniczenie: niestawiennictwo obrońcy nie tamuje przesłuchania, co oznacza, że czynność może zostać przeprowadzona mimo braku obrońcy na sali. Konstrukcja ta równoważy prawo do obrony z potrzebą sprawnego prowadzenia postępowania i zapobiega blokowaniu czynności przez celowe nieprzybycie pełnomocnika.
Przepis dotyczy etapu postępowania przygotowawczego, prowadzonego przez policję, inne uprawnione organy lub prokuratora, i odnosi się do przesłuchania osoby, której przedstawiono zarzuty. Ma znaczenie zarówno przy pierwszym przesłuchaniu po ogłoszeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jak i przy kolejnych czynnościach z udziałem podejrzanego. Aby art. 301 KPK zadziałał, podejrzany musi wyrazić żądanie - najlepiej wyraźnie i w sposób udokumentowany, na przykład przez wpisanie go do protokołu. Konieczne jest też, aby obrońca w ogóle był ustanowiony; sama chęć skorzystania z pomocy prawnika w przyszłości nie tworzy jeszcze obowiązku po stronie organu. Jeżeli obrońca został prawidłowo powiadomiony i nie stawił się, przesłuchanie może się odbyć bez jego udziału.
Podejrzany zatrzymany w sprawie o oszustwo podpisuje upoważnienie do obrony dla adwokata i przy ogłoszeniu zarzutów oświadcza do protokołu, że żąda przesłuchania z udziałem obrońcy. Organ prowadzący postępowanie zawiadamia adwokata o terminie czynności, a ten przybywa i uczestniczy w przesłuchaniu, może zadawać pytania i składać oświadczenia do protokołu. Gdyby jednak adwokat nie przyszedł mimo prawidłowego zawiadomienia, przesłuchanie mogłoby zostać przeprowadzone bez niego, a podejrzanemu pozostawałoby prawo do odmowy składania wyjaśnień. Odmowa wyjaśnień jest samodzielnym uprawnieniem procesowym i nie wymaga uzasadnienia.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że przesłuchanie bez obrońcy jest zawsze nieważne - art. 301 KPK wprost przewiduje, że nieobecność obrońcy nie wstrzymuje czynności. Drugim jest założenie, że organ ma obowiązek odszukać i zapewnić obrońcę, choć przepis odnosi się do obrońcy już ustanowionego. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie udziału obrońcy z prawem do udzielania odpowiedzi za podejrzanego - obrońca uczestniczy w czynności, lecz wyjaśnienia składa sam podejrzany. Warto też pamiętać, że żądanie powinno być zgłoszone czytelnie, bo późniejsze powoływanie się na nie bywa trudne dowodowo. W indywidualnej sprawie karnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Tak. Art. 301 KPK stanowi, że niestawiennictwo obrońcy nie tamuje przesłuchania, więc czynność może zostać przeprowadzona bez jego udziału.
Najbezpieczniej złożyć takie oświadczenie do protokołu czynności lub na piśmie skierowanym do organu prowadzącego postępowanie. Dzięki temu żądanie jest udokumentowane.
Tak, jeżeli obrońca z urzędu został już wyznaczony, jest obrońcą ustanowionym w rozumieniu przepisu i podejrzany może żądać jego udziału w przesłuchaniu.
Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania, bez podawania powodu. Odmowa nie może być traktowana jako dowód winy.
Nie. Wyjaśnienia składa osobiście podejrzany, a obrońca uczestniczy w czynności, może zadawać pytania i zgłaszać uwagi do protokołu.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 301