Art. 309.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 309 KPK określa, w jakich sprawach postępowanie przygotowawcze prowadzi się w formie śledztwa. Przepis wymienia pięć grup takich spraw. Śledztwo prowadzi się przede wszystkim wtedy, gdy sprawę w pierwszej instancji rozpoznaje sąd okręgowy. Obejmuje ono także wskazane występki, jeżeli osobą podejrzaną jest sędzia, prokurator albo funkcjonariusz jednej z instytucji wymienionych w tym artykule. W pozostałych przypadkach znaczenie ma brak podstaw do prowadzenia dochodzenia albo decyzja prokuratora uzasadniona wagą lub zawiłością sprawy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 309 KPK stosuje się na etapie postępowania przygotowawczego, gdy należy ustalić właściwą formę prowadzenia sprawy karnej. Pierwsza przesłanka dotyczy właściwości rzeczowej sądu okręgowego w pierwszej instancji. Druga przesłanka odnosi się do występków oraz do osób pełniących funkcje lub służbę wyraźnie wskazane w punkcie 2 przepisu. Punkt 3 obejmuje funkcjonariuszy Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej oraz organów finansowego postępowania przygotowawczego, ale w zakresie określonym przez ten punkt, w tym w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Ponadto śledztwo prowadzi się w sprawach o występki, w których nie prowadzi się dochodzenia, a także wtedy, gdy prokurator postanowi o tym z uwagi na wagę lub zawiłość sprawy.

Przykład codziennego zastosowania

Do prokuratury trafia zawiadomienie dotyczące występku, a osobą podejrzaną jest funkcjonariusz Policji. Z samej treści Art. 309 pkt 2 KPK wynika, że w takiej sprawie prowadzi się śledztwo. Nie jest przy tym konieczne wykazywanie, że sprawa należy do właściwości sądu okręgowego, ponieważ przepis odrębnie wskazuje tę kategorię występków. Inaczej może wyglądać sprawa o występek prowadzona zasadniczo w formie dochodzenia, w której prokurator uzna ją za szczególnie zawiłą i postanowi o prowadzeniu śledztwa.

Częste nieporozumienia lub błędy

Art. 309 KPK nie stanowi, że każde postępowanie karne musi być prowadzone jako śledztwo. Przepis wskazuje konkretne przypadki, w których śledztwo jest właściwą formą postępowania przygotowawczego. Nie każda osoba zatrudniona w instytucji wymienionej w przepisie automatycznie spełnia jego przesłanki, ponieważ ustawa posługuje się określonymi kategoriami osób i funkcjonariuszy. W odniesieniu do funkcjonariuszy wskazanych w punkcie 3 istotny jest także zakres spraw określony w tym punkcie albo związek występku z czynnościami służbowymi. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.