Art. 325f.

Co stanowi przepis

Art. 325f KPK wprowadza szczególny sposób zakończenia dochodzenia w sprawach, w których nie udało się ustalić sprawcy przestępstwa. Zgodnie z § 1, jeżeli dane uzyskane w toku czynności niecierpiących zwłoki, o których mowa w art. 308 § 1 KPK, albo w toku dochodzenia prowadzonego przez okres co najmniej 5 dni nie stwarzają dostatecznych podstaw do wykrycia sprawcy w drodze dalszych czynności procesowych, można wydać postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw. Paragraf 2 przewiduje, że po wydaniu takiego postanowienia Policja, na podstawie odrębnych przepisów, prowadzi dalej czynności zmierzające do wykrycia sprawcy i uzyskania dowodów. Z kolei § 3 stanowi, że w razie ujawnienia danych pozwalających na wykrycie sprawcy Policja wydaje postanowienie o podjęciu dochodzenia na nowo, przy czym odpowiednio stosuje się art. 305 § 4 KPK, a wyłączone jest stosowanie art. 305 § 3 zdanie pierwsze oraz art. 327 § 1 KPK. Paragraf 4 został uchylony.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis dotyczy wyłącznie postępowań prowadzonych w formie dochodzenia, a więc spraw o mniejszym ciężarze gatunkowym objętych rozdziałem 36a Kodeksu postępowania karnego. Podstawową przesłanką jest brak dostatecznych podstaw do wykrycia sprawcy - chodzi o sytuację, w której dalsze czynności procesowe nie rokują realnie ustalenia osoby odpowiedzialnej. Druga przesłanka ma charakter formalny: musi upłynąć co najmniej 5 dni prowadzenia dochodzenia albo muszą zostać wykonane czynności w trybie art. 308 § 1 KPK. Umorzenie na podstawie art. 325f KPK nie oznacza definitywnego zamknięcia sprawy, ponieważ czynności wykrywcze Policji trwają nadal, a sprawa figuruje w rejestrze przestępstw. Instytucja ta służy odciążeniu organów procesowych od formalnego prowadzenia postępowań, w których na danym etapie brak jest jakiegokolwiek punktu zaczepienia dowodowego.

Przykład

Z nieoświetlonego parkingu skradziono rower; pokrzywdzony zgłasza kradzież na komisariacie, a Policja zabezpiecza nagranie z pobliskiej kamery, na którym widać jedynie niewyraźną sylwetkę. Po kilku dniach dochodzenia okazuje się, że nagranie nie pozwala na identyfikację, świadków brak, a rower nie pojawił się w komisach ani w ogłoszeniach internetowych. W takiej sytuacji organ może wydać postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw. Jeżeli po kilku miesiącach rower zostanie odnaleziony przy zatrzymanej osobie, Policja wyda postanowienie o podjęciu dochodzenia na nowo i będzie kontynuować postępowanie.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie pokrzywdzonych, że umorzenie "rejestrowe" oznacza porzucenie sprawy - tymczasem § 2 wprost nakłada na Policję obowiązek dalszych czynności wykrywczych. Mylące bywa też utożsamianie podjęcia dochodzenia na nowo z wznowieniem postępowania czy uchyleniem postanowienia w trybie art. 327 § 1 KPK, którego stosowanie zostało tu wyłączone. Nie jest również prawdą, że wystarczy sam upływ 5 dni - konieczny jest merytoryczny brak podstaw do wykrycia sprawcy. Warto pamiętać, że przepis nie ma zastosowania do śledztwa. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.