Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 439a.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie uchyla się z tego tylko powodu, że sąd orzekł w postępowaniu karnym zamiast w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ka 551/19Sąd Okręgowy w Poznaniu

IV Ka 551/19

Fragment uzasadnienia

… Orzeczenie w sprawie o wykroczenie, wydane w postępowaniu karnym z pominięciem przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia , jest ponadto chronione treścią art. 439a k.p.k. (sam fakt stosowania procedury karnej nie stanowi powodu uchylenia takiego orzeczenia). Zasadne jest więc uznanie, że w wypadku, gdy postępowanie odwoławcze obejmuje orzeczenie zawierające rozstrzygnięcie dotyczące czynu stanowiącego…
V Ka 863/18Sąd Okręgowy w Łodzi

V Ka 863/18

Fragment uzasadnienia

… prawa procesowego, która miała wpływ na treść rozstrzygnięcia, zwłaszcza art. 6 k.p.k. , art. 369 k.p.k. , art. 399 § 1 k.p.k. , a także art. 400 § 1 k.p.k. w zw. z art. 439a k.p.k. oraz art. 440 k.p.k. poprzez pozbawienie oskarżonego prawa do obrony przez prowadzenie zasadniczo całego postępowania karnego w związku z postawionym zarzutem z art. 291 § 1 k.k. , a następnie zmianą kwalifikacji prawnej na czyn z art. 129 § 1…
IV Ka 94/16Sąd Okręgowy w Świdnicy

IV Ka 94/16

Fragment uzasadnienia

… w sprawach o wykroczenia sąd rejonowy dopuścił się uchybienia, które skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zaistniała bowiem sytuacja odwrotna od tej opisanej w art.439a kpk , zgodnie z którym orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie uchyla się z tego tylko powodu, że sąd orzekł w postępowaniu karnym zamiast w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, bowiem sąd I instancji orzekał w trybie niewłaściwym dla wykroczeń…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 439a: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 439a KPK stanowi, że orzeczenia w sprawie o wykroczenie nie uchyla się wyłącznie dlatego, iż sąd orzekał w postępowaniu karnym, a nie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Norma odnosi się zatem do samego zastosowania przez sąd niewłaściwego trybu postępowania. Z jej brzmienia wynika, że ta jedna okoliczność nie może samodzielnie prowadzić do uchylenia orzeczenia. Przepis nie wskazuje natomiast innych możliwych podstaw uchylenia ani nie rozstrzyga, jaki tryb powinien być zastosowany w każdej konkretnej sprawie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 439a KPK ma zastosowanie wtedy, gdy sprawa dotyczy wykroczenia, lecz sąd orzekał według reguł postępowania karnego. Istotne jest, aby wskazany błąd dotyczący trybu był jedynym powodem, dla którego miałoby dojść do uchylenia orzeczenia. Jeżeli podnoszone są także inne okoliczności, przepis nie przesądza sam przez się o ich znaczeniu. Jego treść ogranicza się do zakazu uchylenia orzeczenia z tego tylko powodu, że zastosowano postępowanie karne zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia. Nie wynika z niego, że każde orzeczenie wydane w takim trybie jest automatycznie prawidłowe pod każdym innym względem.

Przykład codziennego zastosowania

Sąd rozpoznaje sprawę dotyczącą czynu zakwalifikowanego jako wykroczenie, ale prowadzi ją w postępowaniu karnym. Po wydaniu orzeczenia jedna ze stron wskazuje wyłącznie, że sprawa powinna była być rozpoznana w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. W takiej sytuacji Art. 439a KPK oznacza, że samo zastosowanie postępowania karnego nie stanowi podstawy do uchylenia orzeczenia. Przepis nie podaje jednak odpowiedzi na pytanie, jakie znaczenie mogłyby mieć inne zarzuty odnoszące się do przebiegu lub wyniku sprawy.

Częste nieporozumienia lub błędy przy stosowaniu przepisu

Częstym nieporozumieniem jest uznanie, że przepis nakazuje zawsze pozostawić w mocy orzeczenie wydane w postępowaniu karnym w sprawie o wykroczenie. Art. 439a KPK mówi jedynie o sytuacji, w której wadliwy wybór trybu jest jedyną przyczyną rozważanego uchylenia. Błędem byłoby także odczytywanie tego przepisu jako potwierdzenia, że wybór postępowania karnego zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia nie ma żadnego znaczenia. Przepis nie zawiera takiego ogólnego stwierdzenia, lecz określa wyłącznie skutek procesowy wskazanej okoliczności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy orzeczenie w sprawie o wykroczenie trzeba uchylić, jeśli sąd zastosował postępowanie karne?

Nie, jeżeli jedynym powodem uchylenia miałoby być zastosowanie postępowania karnego zamiast postępowania w sprawach o wykroczenia.

Czego dotyczy Art. 439a KPK?

Przepis dotyczy skutku procesowego błędnego zastosowania postępowania karnego w sprawie o wykroczenie.

Czy Art. 439a KPK wyklucza uchylenie orzeczenia z innych powodów?

Nie. Przepis odnosi się tylko do sytuacji, gdy jedyną wskazywaną przyczyną jest niewłaściwy tryb postępowania.

Czy przepis przesądza, że postępowanie karne jest właściwe dla wykroczeń?

Nie. Art. 439a KPK nie określa właściwego trybu dla każdej sprawy, lecz wskazuje, że samo zastosowanie postępowania karnego nie wystarcza do uchylenia orzeczenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 439a