PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 47.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Przepisy art. 40 § 1 pkt 1–4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41, art. 41a i art. 42 stosuje się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze oraz innych oskarżycieli publicznych.

§ 2.Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 213/21Sąd powszechny

II AKa 213/21

Fragment uzasadnienia

… podżegać do zabójstwa żony prokuratora Radosława Cieślińskiego) podlegał on wyłączeniu z mocy prawa od prowadzenia takiej sprawy na podstawie art. 40§1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 47§1 k.p.k. , a co uzasadniało również przeniesienie jej do innej jednostki organizacyjnej prokuratury. Dlatego wywody obrońcy oskarżonego na ten temat (7880-7881/38) nie przystają do sytuacji, jaka została przez sąd odwoławczy omówiona. 30.Wreszcie…
  • nadzwyczajne złagodzenie kary
  • usiłowanie
Czytaj orzeczenie
II AKa 3/21Sąd Apelacyjny w Białymstoku

II AKa 3/21

Fragment uzasadnienia

… sprawie i jednocześnie był świadkiem czynów zarzucanych oskarżonemu. Nie ulega wątpliwości, że w tym przypadku zachodziła podstawa do wyłączenia prokuratora określona w art. 47 § 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. Jednak ostatecznie strony nie złożyły wniosku o wyłączenie i prokurator na etapie postępowania przygotowawczego nie został wyłączony od udziału w sprawie. Na rozprawie przed Sądem I instancji w charakterze…
  • rozbój
Czytaj orzeczenie
II AKa 12/19Sąd Apelacyjny w Warszawie

II AKa 12/19

Fragment uzasadnienia

… uzasadnienia apelacji wynika w sposób jednoznaczny, że jej autorka kwestionuje winę oskarżonego w zakresie przypisanego mu przez Sąd meriti czynu. Zgodnie zaś z treścią art. 47 § 1 k.p.k. apelację co do winy uważa się za zwróconą przeciwko całości wyroku. W takiej sytuacji z uwagi na rodzaj postawionych w apelacji zarzutów i treści wskazanego przepisu wyrok powinien być zaskarżony w całości a nie w części. Pominięcie w…
  • przywłaszczenie
Czytaj orzeczenie
IV Ka 696/17Sąd Okręgowy w Świdnicy

IV Ka 696/17

Fragment uzasadnienia

… na braku skargi uprawnionego oskarżyciela, bowiem prokurator R. M. bezwzględnie podlegała wyłączeniu na podstawie art. 40§1 kpk pkt 2 oraz art. 40§1 pkt 4 kpk w zw. z art. 47§1 kpk , gdyż pozostawała z oskarżonym we wspólnym pożyciu w okresie objętym aktem oskarżenia, a ponadto była świadkiem czynu o który sprawa się toczy, - postępowanie prowadziła sędzia A. S. , która powinna wyłączyć się od udziału w sprawie ze względu…
  • oszustwo
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 47: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 47 KPK rozszerza zasady wyłączenia sędziego na inne osoby, które biorą udział w postępowaniu karnym po stronie oskarżenia. Zgodnie z § 1 przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, art. 40 § 2 oraz art. 41, art. 41a i art. 42 stosuje się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze, a także do innych oskarżycieli publicznych. Oznacza to, że osoby te podlegają wyłączeniu zarówno z mocy samej ustawy (przesłanki wskazane w art. 40 KPK), jak i na wniosek lub z urzędu, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności (art. 41 KPK). Odpowiednio stosuje się również tryb rozpoznawania wniosku o wyłączenie oraz reguły dotyczące czynności podejmowanych do czasu rozstrzygnięcia. Paragraf 2 dodaje samodzielną przesłankę: osoby wymienione w § 1 ulegają wyłączeniu także wtedy, gdy brały udział w sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie przede wszystkim na etapie postępowania przygotowawczego, gdzie czynności prowadzi prokurator, funkcjonariusz Policji lub innego uprawnionego organu. Dotyczy również oskarżycieli publicznych innych niż prokurator, którzy występują przed sądem w określonych kategoriach spraw. Podstawą wyłączenia mogą być więzi rodzinne lub osobiste ze stroną, wcześniejsze występowanie w sprawie w innej roli procesowej, a także wszelkie inne okoliczności podważające bezstronność. Odesłanie z art. 47 § 1 KPK jest odesłaniem "odpowiednim", co oznacza konieczność uwzględnienia specyfiki roli oskarżycielskiej, odmiennej od roli orzekającego sędziego.

Przykład

Policjant prowadzący dochodzenie w sprawie kradzieży ustala, że pokrzywdzonym jest jego brat. Zachodzi wówczas przesłanka wyłączenia przewidziana w art. 40 KPK, stosowana odpowiednio na podstawie art. 47 § 1 KPK, a czynności powinna przejąć inna osoba. W innej sytuacji adwokat, który wcześniej reprezentował podejrzanego jako obrońca, zostaje następnie oskarżycielem publicznym w tej samej sprawie - wówczas wyłączenie wynika wprost z art. 47 § 2 KPK. Strona, która dostrzeże taką okoliczność, może złożyć wniosek o wyłączenie, wskazując konkretne fakty.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że sam fakt niekorzystnych dla podejrzanego decyzji prokuratora uzasadnia jego wyłączenie - przepis wymaga okoliczności obiektywnie podważających bezstronność, a nie samego niezadowolenia strony. Mylne jest także założenie, że art. 47 KPK obejmuje wszystkie przesłanki dotyczące sędziów; odesłanie ma charakter wybiórczy i wskazuje konkretne jednostki redakcyjne art. 40 KPK. Nie jest również prawdą, że wniosek o wyłączenie automatycznie unieważnia wcześniej dokonane czynności. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy zachodzą podstawy do złożenia wniosku o wyłączenie.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kogo dotyczy art. 47 KPK?

Przepis dotyczy prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze, na przykład funkcjonariuszy Policji, oraz innych oskarżycieli publicznych.

Czy prokuratora można wyłączyć na wniosek strony?

Tak. Poprzez odesłanie do art. 41 KPK strona może żądać wyłączenia, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności prokuratora.

Co oznacza wyłączenie na podstawie art. 47 § 2 KPK?

Oznacza, że osoba, która wcześniej występowała w sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony, nie może następnie prowadzić postępowania po stronie oskarżenia.

Czy niezadowolenie z decyzji prokuratora wystarczy do jego wyłączenia?

Nie. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności podważających bezstronność, a nie sama negatywna ocena podjętych decyzji procesowych.

Czy art. 47 KPK stosuje się także w postępowaniu sądowym?

Tak, ponieważ obejmuje również oskarżycieli publicznych występujących przed sądem, a nie wyłącznie osoby prowadzące postępowanie przygotowawcze.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 47
← Wróć do pełnej ustawy