PrawMi

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 591.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.W sprawie o przestępstwo popełnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca, Minister Sprawiedliwości, z urzędu albo z inicjatywy sądu lub prokuratora, zwraca się, jeżeli wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości, do właściwego organu państwa:

1)którego osoba ścigana jest obywatelem,

2)w którym osoba ścigana ma stałe miejsce zamieszkania,

3)w którym osoba ścigana odbywa lub będzie odbywała karę pozbawienia wolności,

4)w którym zostało wszczęte przeciwko osobie ściganej postępowanie karne – z wnioskiem o przejęcie ścigania karnego albo może przyjąć taki wniosek od właściwego organu państwa obcego.

§ 2.Jeżeli pokrzywdzonym jest obywatel polski, złożenie wniosku o przejęcie ścigania może nastąpić tylko za jego zgodą, chyba że uzyskanie tej zgody nie jest możliwe.

§ 3.Przed wystąpieniem z wnioskiem, o którym mowa w § 1, lub rozstrzygnięciem takiego wniosku pochodzącego od organu państwa obcego właściwy organ umożliwia osobie ściganej przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zajęcie stanowiska ustnie lub na piśmie w przedmiocie przejęcia ścigania.

§ 4.W razie pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o przekazanie ścigania dotyczącego osoby tymczasowo aresztowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Minister Sprawiedliwości zwraca się do właściwego organu o niezwłoczne podjęcie czynności mających na celu wydanie i przekazanie takiej osoby organom państwa obcego. Wraz z osobą przekazuje się akta sprawy, o ile nie zostały one uprzednio przekazane wraz z wnioskiem.

§ 5.Minister Sprawiedliwości zwraca się do właściwego organu państwa obcego o informację co do sposobu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

§ 6.Przekazanie ścigania karnego uważa się za umorzenie postępowania karnego według prawa polskiego; nie stoi to na przeszkodzie ponownemu postępowaniu karnemu w razie bezpodstawnego zaniechania ścigania za granicą.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI Ka 231/18Sąd Okręgowy w Gliwicach

VI Ka 231/18

Fragment uzasadnienia

… mającym za przedmiot czyn obywatela polskiego popełniony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, zatem z przyczyn oczywistych nie toczące się w trybie przejęcia ścigania (zob. art. 591 § 1 kpk ), chodzi właśnie o takie materiały zgromadzone w (...) postępowaniu przygotowawczym dla jego celów. Do tych protokołów nie stosuje się zatem art. 587 kpk , choćby odpowiednio poprzez art. 590 § 4 kpk . Nie mniej skarżący zdaje się w…
  • swobodna ocena dowodów
  • świadkowie
Czytaj orzeczenie
II K 28/14Sąd Okręgowy w Tarnowie

II K 28/14

Fragment uzasadnienia

… następnie przekazanie sprawy do prowadzenia Stronie Ukraińskiej z racji obywatelstwa ukraińskiego I. S. (k. 3149) i w tym celu wyjednano zgody pokrzywdzonych zgodnie z art. 591 § 2 k.p.k. (k. 3181 i n.). Jednakowoż zaniechano powyższego zapewne znów na procesowy pat a to z racji na treść art. 591 § 1 k.p.k. in principio gdzie powyższa regulacja nie stosuje się do obywatela polskiego, a takim obywatelstwem legitymuje się…
  • doręczenia
  • postępowanie przygotowawcze
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 2

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 591: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 591 KPK reguluje instytucję przejęcia i przekazania ścigania karnego w relacjach z państwami obcymi. Zgodnie z § 1, jeżeli przestępstwo zostało popełnione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemca, Minister Sprawiedliwości - działając z urzędu albo z inicjatywy sądu lub prokuratora - zwraca się do właściwego organu państwa obcego z wnioskiem o przejęcie ścigania, o ile wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości. Chodzi o państwo, którego osoba ścigana jest obywatelem, w którym ma stałe miejsce zamieszkania, w którym odbywa lub będzie odbywała karę pozbawienia wolności albo w którym wszczęto przeciwko niej postępowanie karne. Minister Sprawiedliwości może również przyjąć analogiczny wniosek pochodzący od organu państwa obcego. Przepis wskazuje ponadto, że przekazanie ścigania uważa się za umorzenie postępowania karnego według prawa polskiego (§ 6), co jednak nie wyklucza ponownego postępowania, gdy za granicą bezpodstawnie zaniechano ścigania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Zastosowanie art. 591 KPK wymaga sprawy o przestępstwo popełnione w Polsce przez cudzoziemca oraz istnienia związku osoby ściganej z konkretnym państwem obcym, opisanego w § 1 pkt 1-4. Kluczową przesłanką jest interes wymiaru sprawiedliwości, a więc ocena, czy prowadzenie postępowania w innym państwie będzie skuteczniejsze, na przykład ze względu na miejsce pobytu sprawcy, dostępność dowodów czy toczące się już tam postępowanie. Jeżeli pokrzywdzonym jest obywatel polski, wniosek o przejęcie ścigania może być złożony tylko za jego zgodą, chyba że uzyskanie zgody nie jest możliwe (§ 2). Przed wystąpieniem z wnioskiem lub rozstrzygnięciem wniosku obcego organu właściwy organ umożliwia osobie ściganej przebywającej w Polsce zajęcie stanowiska ustnie lub na piśmie (§ 3). Gdy osoba jest tymczasowo aresztowana, Minister Sprawiedliwości występuje o niezwłoczne czynności zmierzające do jej wydania i przekazania wraz z aktami sprawy (§ 4), a następnie zwraca się o informację o prawomocnym zakończeniu postępowania (§ 5).

Przykład

Prokuratura prowadzi postępowanie przeciwko obywatelowi innego państwa, który podczas pobytu w Polsce dokonał kradzieży, a następnie wrócił do kraju swojego obywatelstwa, gdzie odbywa karę za inne przestępstwo. Prokurator występuje z inicjatywą, a Minister Sprawiedliwości kieruje wniosek o przejęcie ścigania do organu tego państwa, ponieważ prowadzenie sprawy w Polsce byłoby utrudnione. Pokrzywdzony, obywatel polski, wyraża zgodę na przekazanie, a osoba ścigana ma możliwość wypowiedzenia się co do przejęcia ścigania. Po pozytywnym rozstrzygnięciu postępowanie w Polsce traktuje się jak umorzone, a Minister Sprawiedliwości oczekuje informacji o sposobie prawomocnego zakończenia sprawy za granicą.

Częste nieporozumienia

Przepisu nie należy utożsamiać z ekstradycją - tutaj przekazywana jest sprawa, a wydanie osoby dotyczy tylko sytuacji z § 4. Mylne jest też przekonanie, że umorzenie z § 6 zamyka sprawę na zawsze: bezpodstawne zaniechanie ścigania za granicą otwiera drogę do ponownego postępowania w Polsce. Nie jest również prawdą, że zgoda pokrzywdzonego jest zawsze konieczna - wymóg dotyczy obywatela polskiego i odpada, gdy uzyskanie zgody nie jest możliwe. Wreszcie decyzja nie zapada automatycznie, lecz wymaga oceny interesu wymiaru sprawiedliwości. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto występuje z wnioskiem o przejęcie ścigania karnego?

Zgodnie z art. 591 § 1 KPK czyni to Minister Sprawiedliwości, działając z urzędu albo z inicjatywy sądu lub prokuratora. Może on także przyjąć taki wniosek od organu państwa obcego.

Czy pokrzywdzony musi wyrazić zgodę na przekazanie ścigania?

Jeżeli pokrzywdzonym jest obywatel polski, złożenie wniosku wymaga jego zgody. Wyjątkiem jest sytuacja, w której uzyskanie tej zgody nie jest możliwe.

Czy osoba ścigana może się wypowiedzieć w sprawie przekazania?

Tak. Art. 591 § 3 KPK przewiduje, że osobie ściganej przebywającej w Polsce umożliwia się zajęcie stanowiska ustnie lub na piśmie przed wystąpieniem z wnioskiem albo jego rozstrzygnięciem.

Co dzieje się z postępowaniem w Polsce po przekazaniu ścigania?

Przekazanie ścigania uważa się za umorzenie postępowania karnego według prawa polskiego. Nie wyklucza to jednak ponownego postępowania, gdy za granicą bezpodstawnie zaniechano ścigania.

Czy przejęcie ścigania to to samo co ekstradycja?

Nie. Przejęcie ścigania dotyczy przeniesienia prowadzenia sprawy karnej do innego państwa, choć w przypadku osoby tymczasowo aresztowanej może wiązać się z jej wydaniem i przekazaniem wraz z aktami sprawy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 591
← Wróć do pełnej ustawy