Art. 607b.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 607b KPK wyznacza granice dopuszczalności wydania przez polski sąd europejskiego nakazu aresztowania, czyli tak zwanego ENA. Przepis zaczyna się od klauzuli ogólnej: wydanie nakazu jest niedopuszczalne, jeśli nie wymaga tego interes wymiaru sprawiedliwości. Oznacza to, że sąd musi każdorazowo ocenić, czy sięgnięcie po tak dolegliwy instrument, jakim jest pozbawienie wolności i przekazanie osoby z innego państwa, jest w danej sprawie rzeczywiście potrzebne. Poza tą klauzulą przepis wprowadza dwa konkretne, liczbowe zakazy. Po pierwsze, nakazu nie wolno wydać w związku z postępowaniem karnym o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności do roku. Po drugie, nakaz jest niedopuszczalny, gdy chodzi o wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze do 4 miesięcy albo innego środka polegającego na pozbawieniu wolności na czas nieprzekraczający 4 miesięcy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 607b KPK stosuje się na etapie, na którym polski sąd rozważa wystąpienie o przekazanie osoby ściganej przebywającej w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Może to nastąpić zarówno w toku postępowania karnego, gdy celem jest przeprowadzenie przeciwko tej osobie procesu, jak i po prawomocnym skazaniu, gdy celem jest wykonanie orzeczonej kary lub innego środka izolacyjnego. W pierwszym wypadku decyduje górna granica ustawowego zagrożenia karą za zarzucane przestępstwo, w drugim - wymiar kary rzeczywiście orzeczonej w wyroku. Klauzula interesu wymiaru sprawiedliwości działa niezależnie od progów liczbowych, więc nawet gdy formalne progi są przekroczone, sąd może uznać wydanie nakazu za niedopuszczalne.

Przykład

Polski sąd prowadzi postępowanie przeciwko osobie podejrzanej o czyn zagrożony karą pozbawienia wolności do roku, a osoba ta wyjechała do innego państwa Unii. Mimo trudności z doręczeniami sąd nie może wydać europejskiego nakazu aresztowania, ponieważ zagrożenie karą nie przekracza progu wskazanego w art. 607b pkt 1 KPK. W innej sprawie skazany na 3 miesiące pozbawienia wolności nie stawił się do odbycia kary i przebywa za granicą - także tutaj nakaz jest niedopuszczalny, gdyż kara nie przekracza 4 miesięcy. Sąd musi wówczas rozważyć inne dostępne instrumenty procesowe i formy współpracy.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że każde uchylanie się od wymiaru sprawiedliwości za granicą uzasadnia wydanie ENA - art. 607b KPK wyraźnie temu przeczy. Drugim jest mylenie progu zagrożenia ustawowego z karą faktycznie orzeczoną; są to dwie różne przesłanki, przypisane do dwóch różnych sytuacji. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie klauzuli interesu wymiaru sprawiedliwości jako pustej formuły, podczas gdy stanowi ona samodzielną, obowiązkową przesłankę oceny. Wreszcie warto pamiętać, że niedopuszczalność wydania nakazu nie oznacza umorzenia postępowania ani darowania kary - sprawa nadal się toczy, zmieniają się jedynie dostępne środki. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena przesłanek z art. 607b KPK zależy od realiów konkretnego postępowania.