Art. 607d.

Co stanowi przepis

Art. 607d KPK reguluje sposób, w jaki polski organ wprowadza do obrotu międzynarodowego wydany wcześniej europejski nakaz aresztowania (ENA). Paragraf 1 przewiduje, że jeżeli zachodzi podejrzenie, iż osoba ścigana przebywa na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ale jej miejsce pobytu nie jest znane, odpis nakazu przesyła się do centralnej jednostki Policji współpracującej z Interpolem wraz z wnioskiem o wszczęcie poszukiwań międzynarodowych. Uprawnionym do tej czynności jest prokurator, a w postępowaniu sądowym i wykonawczym sąd okręgowy, który nakaz wydał. Paragraf 2 dotyczy sytuacji odwrotnej: gdy miejsce pobytu jest znane od początku albo zostało ustalone w wyniku poszukiwań, nakaz przekazuje się bezpośrednio organowi sądowemu państwa wykonania nakazu, a jego odpis - Ministrowi Sprawiedliwości. Paragraf 3 nakazuje odpowiednie stosowanie tej ścieżki, gdy państwo wykonania zwróci się o dodatkowe informacje lub dokumenty, natomiast paragraf 4 dopuszcza przekazywanie nakazu oraz związanych z nim informacji i dokumentów przy użyciu urządzeń do automatycznego przesyłania danych, pod warunkiem że pozwalają one stwierdzić autentyczność dokumentów.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero po wydaniu europejskiego nakazu aresztowania, czyli na etapie jego dystrybucji, a nie oceny zasadności. Kluczową przesłanką różnicującą tryb postępowania jest to, czy miejsce pobytu osoby ściganej jest znane. Jeżeli nie jest - uruchamia się kanał policyjny i poszukiwania międzynarodowe; jeżeli jest - kontakt następuje bezpośrednio między organami sądowymi obu państw, z pominięciem drogi dyplomatycznej. Art. 607d KPK wskazuje też jednoznacznie organ właściwy: prokuratora na etapie postępowania przygotowawczego oraz sąd okręgowy, który wydał nakaz, w postępowaniu sądowym i wykonawczym. Minister Sprawiedliwości otrzymuje jedynie odpis, pełni więc funkcję informacyjną i ewidencyjną, a nie decyzyjną.

Przykład

Sąd okręgowy wydał europejski nakaz aresztowania wobec osoby prawomocnie skazanej, która nie stawiła się do odbycia kary. Rodzina wskazuje, że skazany wyjechał do jednego z państw Unii Europejskiej, lecz nie wiadomo, w którym mieście przebywa. Sąd przesyła wówczas odpis nakazu do centralnej jednostki Policji współpracującej z Interpolem z wnioskiem o poszukiwania międzynarodowe. Gdy w toku poszukiwań ustalono, że skazany mieszka pod konkretnym adresem, sąd przekazuje nakaz bezpośrednio właściwemu organowi sądowemu państwa wykonania, a odpis kieruje do Ministra Sprawiedliwości; późniejszy wniosek tego organu o uzupełnienie dokumentacji sąd realizuje w tym samym trybie.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że ENA przekazuje się zawsze za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości lub placówki dyplomatycznej - art. 607d KPK przewiduje kontakt bezpośredni między organami sądowymi. Mylne jest też założenie, że poszukiwania międzynarodowe są etapem obowiązkowym w każdej sprawie; uruchamia się je tylko wtedy, gdy miejsce pobytu pozostaje nieznane. Nieporozumieniem bywa również traktowanie przesłania nakazu jako równoznacznego z jego wykonaniem - o przekazaniu osoby decyduje organ państwa wykonania według prawa tego państwa. Wreszcie forma elektroniczna z paragrafu 4 nie jest dowolna: musi umożliwiać stwierdzenie autentyczności dokumentów. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena okoliczności i skutków procesowych wymaga analizy konkretnych akt.