Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 618d.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

Przepisy art. 618a–618c stosuje się odpowiednio do osoby towarzyszącej świadkowi, jeżeli świadek nie mógł stawić się na wezwanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze bez opieki tej osoby.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II AKa 69/16Sąd Apelacyjny w Poznaniu

II AKa 69/16

Fragment uzasadnienia

… przysługuje zwrot kosztów noclegu oraz utrzymania w miejscu wykonywania czynności postępowania ( vide: art.618a § 3 kpk ). Wypada też wspomnieć, że zgodnie z treścią art.618d kpk przepisy art.618a-618c kpk stosuje się odpowiednio do osoby towarzyszącej świadkowi, jeżeli świadek nie mógł stawić się na wezwanie sądu lub organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze bez opieki tej osoby. Zastosowanie tego ostatniego przepisu…
IV Kz 444/14Sąd Okręgowy we Wrocławiu

IV Kz 444/14

Fragment uzasadnienia

… art. 437 § 1 kpk postanawia nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, przyjmując jednakże jako jego podstawę art. 618d kpk w zw. z art. 618c § 1 kpk . UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w Środzie Śląskiej z dnia 28 kwietnia 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. II K 382/12 powołując się na art. 618b § 4 kpk przyznano świadkowi W. Ł. zwrot kosztów przejazdu w dniu 8 kwietnia 2014 r. w kwocie…

Wyświetlone orzeczenia: 2

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 618d: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 618d KPK zawiera tak zwane odesłanie, czyli nakazuje stosować "odpowiednio" przepisy art. 618a-618c KPK do osoby, która towarzyszy świadkowi wezwanemu przez sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze. Przepisy, do których odsyła ten artykuł, regulują należności przysługujące świadkowi w związku ze stawiennictwem: zwrot kosztów podróży, kosztów noclegu i utrzymania w miejscu wykonywania czynności oraz rekompensatę za utracony zarobek lub dochód. Dzięki art. 618d KPK analogiczne uprawnienia może uzyskać opiekun, który przybył razem ze świadkiem. Warunkiem jest to, że świadek nie mógł stawić się na wezwanie bez opieki tej osoby. Zwrot "odpowiednio" oznacza, że reguły dotyczące świadka stosuje się z uwzględnieniem odmiennej roli osoby towarzyszącej, która sama nie składa zeznań.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy stan zdrowia, wiek, niepełnosprawność albo inna obiektywna przyczyna sprawiają, że świadek nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć na czynność procesową i wziąć w niej udziału. Kluczowa jest przesłanka konieczności opieki - nie wystarczy, że ktoś towarzyszył świadkowi dla wygody, kurtuazji czy wsparcia psychicznego, jeżeli świadek mógł stawić się sam. Art. 618d KPK obejmuje zarówno wezwania kierowane przez sąd na etapie postępowania sądowego, jak i wezwania organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, na przykład prokuratora lub Policji. Ocena, czy opieka była niezbędna, należy do organu rozstrzygającego o przyznaniu należności i opiera się na okolicznościach konkretnej sprawy.

Przykład

Starsza osoba poruszająca się na wózku inwalidzkim zostaje wezwana w charakterze świadka do sądu w innym mieście. Ze względu na ograniczoną sprawność nie jest w stanie odbyć podróży ani dostać się na salę rozpraw bez pomocy, więc towarzyszy jej dorosła córka, która bierze na ten dzień urlop bezpłatny i pokrywa koszty biletów kolejowych dla obojga. Po zakończeniu czynności córka może wystąpić o zwrot swoich kosztów podróży, a także o wyrównanie utraconego zarobku, powołując się na art. 618d KPK w związku z art. 618a-618c KPK. Wniosek warto złożyć niezwłocznie, dołączając bilety i dokument potwierdzający wysokość utraconego dochodu.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd to założenie, że każda osoba przychodząca ze świadkiem automatycznie otrzyma zwrot kosztów - tak nie jest, ponieważ liczy się realna niemożność samodzielnego stawiennictwa. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że należności przyznawane są z urzędu; w praktyce konieczne jest zgłoszenie żądania i wykazanie poniesionych wydatków. Bywa też mylnie przyjmowane, że osoba towarzysząca nabywa uprawnienia procesowe strony lub świadka, podczas gdy art. 618d KPK dotyczy wyłącznie należności finansowych. Wreszcie odesłanie "odpowiednie" nie oznacza automatycznego powielenia wszystkich reguł - część z nich stosuje się z modyfikacjami wynikającymi z roli opiekuna. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zasadność i sposób sformułowania wniosku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osoba, która przyszła ze świadkiem do sądu, dostanie zwrot kosztów?

Tak, ale tylko wtedy, gdy świadek bez jej opieki nie mógł stawić się na wezwanie. Sama obecność dla wsparcia nie wystarczy do przyznania należności.

Jakie należności może otrzymać osoba towarzysząca świadkowi?

Poprzez odesłanie z art. 618d KPK stosuje się do niej zasady z art. 618a-618c KPK, czyli zwrot kosztów podróży, noclegu i utrzymania oraz utraconego zarobku lub dochodu.

Czy przepis dotyczy także wezwań prokuratora lub Policji?

Tak. Art. 618d KPK wymienia zarówno wezwanie sądu, jak i organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze.

Czy należności przyznaje się automatycznie?

Nie. Zwykle konieczne jest zgłoszenie żądania oraz wykazanie poniesionych kosztów, na przykład biletami lub zaświadczeniem o utraconym zarobku.

Kto ocenia, czy opieka była niezbędna?

Ocenia to organ rozstrzygający o przyznaniu należności, biorąc pod uwagę stan zdrowia, wiek lub niepełnosprawność świadka oraz okoliczności sprawy.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 618d