Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

Art. 99.

Aktualizacja: 19 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • Orzecznictwo

§ 1.Tryb i formę uzasadnienia wyroku określają przepisy szczególne.

§ 2.Zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia, jeżeli podlega zaskarżeniu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

SNO 33/07Wydział VI

Postanowienie SN o odmowie przyjęcia kasacji radcy prawnego

Fragment uzasadnienia

… na powody nieprzyjęcia jej kasacji przez osobę uprawnioną, wymienioną w art. 530 k.p.k. Ustosunkowując się do tego ostatniego zarzutu stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 99 § 2 k.p.k. zarządzenie prezesa lub upoważnionego sędziego, które jest 2 zaskarżalne wymaga pisemnego uzasadnienia. Takim zarządzeniem w myśl art. 530 § 3 k.p.k. jest na pewno zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Skoro zaskarżone przez radcę prawnego…
II AKa 81/21Sąd Apelacyjny w Lublinie

II AKa 81/21

Fragment uzasadnienia

… słuszne wnioski. Swoje stanowisko w tej mierze Sąd I instancji wyraził w uzasadnieniu wyroku, który to dokument w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 424 k.p.k. w zw. z art. 99 § 1a k.p.k. W konsekwencji poczynione ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania skazującego należy uznać za prawidłowe. W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny nie stwierdzając uchybień, o których mowa w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k.…
III K 864/15Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie

III K 864/15

Fragment uzasadnienia

… podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2016r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw uzasadnienie sporządzono zgodnie z treścią art. 99 §1 kpk w zw. z art. 424 §1 i 2 kpk w brzmieniu na dzień 01.07.2015r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dn. 12.12.2014r. ok. godz. 17.35 oskarżony R. S. kierował samochodem osobowym marki R. (...) nr rej. (...) , poruszając się lewym…
II AKa 395/16Sąd Apelacyjny w Gdańsku

II AKa 395/16

Fragment uzasadnienia

… ten wyrok w całości. Na podstawie art. 427 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 438 k.p.k. wyrokowi temu zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa karnego procesowego art. 99 § 1 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. , polegające na wewnętrznej sprzeczności pomiędzy pkt 1 i 2 formuły wyroku, a ich uzasadnieniem, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, - błąd w ustaleniach faktycznych, mogący mieć wpływ na treść wydanego…
  • kara łączna
  • wyrok łączny
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 99: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 99 KPK zawiera dwie odrębne reguły dotyczące uzasadnień w postępowaniu karnym. W § 1 ustawodawca przesądza, że tryb i forma uzasadnienia wyroku nie są uregulowane w tym właśnie artykule, lecz w przepisach szczególnych Kodeksu postępowania karnego. Oznacza to odesłanie: aby ustalić, kiedy sąd sporządza uzasadnienie wyroku, w jakim terminie i co ma ono zawierać, należy sięgnąć do przepisów poświęconych wyrokowaniu i postępowaniu odwoławczemu. W § 2 przepis formułuje natomiast samodzielną zasadę odnoszącą się do zarządzeń: zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia wtedy, gdy podlega zaskarżeniu. Z konstrukcji tej wynika wniosek przeciwny - zarządzenie niezaskarżalne co do zasady nie musi być pisemnie uzasadniane.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Paragraf 1 znajduje zastosowanie zawsze, gdy pojawia się pytanie o sposób sporządzenia uzasadnienia wyroku, i pełni funkcję porządkującą, kierując czytelnika do regulacji szczegółowych. Paragraf 2 dotyczy zaś zarządzeń, czyli decyzji procesowych wydawanych przez prezesa sądu, przewodniczącego składu, sędziego lub inny uprawniony organ w kwestiach o charakterze porządkowym i technicznym. Kluczową przesłanką powstania obowiązku pisemnego uzasadnienia jest zaskarżalność konkretnego zarządzenia, a więc istnienie przepisu, który przewiduje możliwość wniesienia od niego środka odwoławczego. Sens tego rozwiązania jest praktyczny: strona, która ma prawo kwestionować decyzję, powinna poznać motywy jej wydania, aby móc sformułować zarzuty. Gdy zarządzenie nie podlega zaskarżeniu, wymóg z art. 99 § 2 KPK nie powstaje.

Przykład

Przewodniczący wydaje zarządzenie o odmowie przyjęcia apelacji z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. Ponieważ takie zarządzenie podlega zaskarżeniu, zgodnie z art. 99 § 2 KPK musi zawierać pisemne uzasadnienie wskazujące, dlaczego uznano środek za spóźniony. Oskarżony, otrzymawszy odpis zarządzenia wraz z motywami, może odnieść się do konkretnych ustaleń, na przykład wykazując inną datę doręczenia wyroku. Gdyby uzasadnienia zabrakło, realna możliwość podważenia decyzji byłaby istotnie utrudniona.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest odczytywanie art. 99 § 1 KPK jako przepisu określającego treść uzasadnienia wyroku - on jedynie odsyła do regulacji szczególnych. Drugim jest przekonanie, że każde zarządzenie w sprawie karnej musi być uzasadnione na piśmie; obowiązek ten dotyczy tylko zarządzeń zaskarżalnych. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie zarządzenia z postanowieniem - są to odrębne rodzaje decyzji procesowych, których uzasadnianie regulują różne przepisy. Warto też pamiętać, że sam fakt niezadowolenia strony z zarządzenia nie czyni go automatycznie zaskarżalnym. Ocena, czy w danej sprawie zarządzenie podlegało zaskarżeniu i wymagało uzasadnienia, zależy od okoliczności konkretnego postępowania, dlatego w sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każde zarządzenie w postępowaniu karnym musi mieć pisemne uzasadnienie?

Nie. Zgodnie z art. 99 § 2 KPK pisemnego uzasadnienia wymaga tylko zarządzenie, które podlega zaskarżeniu.

Gdzie znajdę zasady sporządzania uzasadnienia wyroku?

Art. 99 § 1 KPK odsyła do przepisów szczególnych Kodeksu postępowania karnego. To one określają tryb, termin i formę uzasadnienia wyroku.

Po co uzasadnia się zarządzenie zaskarżalne?

Aby strona poznała motywy decyzji i mogła sformułować konkretne zarzuty w środku odwoławczym. Bez uzasadnienia kontrola instancyjna byłaby iluzoryczna.

Czy zarządzenie to to samo co postanowienie?

Nie. To odrębne rodzaje decyzji procesowych. Zarządzenia dotyczą zwykle kwestii porządkowych i technicznych, a ich uzasadnianie reguluje art. 99 § 2 KPK.

Co zrobić, gdy zaskarżalne zarządzenie nie zawiera uzasadnienia?

Brak wymaganego uzasadnienia może stanowić uchybienie procesowe podnoszone w środku odwoławczym. Ocena skutków zależy od okoliczności sprawy, dlatego warto skonsultować ją z prawnikiem.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 99