Art. 101³.

Przepis art. 1013 Kodeksu pracy określa wymóg formalny dotyczący ważności umów wymienionych w art. 1011 § 1 i art. 1012 § 1 KP. Mówi on wprost, że takie umowy muszą być zawarte w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Oznacza to, że jeśli strony nie dochowają tej formy, umowa ta nie będzie miała mocy prawnej, czyli skutków przewidzianych przez prawo. Forma pisemna jest więc nie tylko zaleceniem, ale warunkiem koniecznym ważności tych umów.

Przepis stosuje się w przypadku umów, które explicite zostały wymienione w art. 1011 § 1 oraz art. 1012 § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten odnosi się więc do ściśle określonych rodzajów umów szczególnych, które ze względu na swój charakter oraz znaczenie dla praw i obowiązków stron ustawodawca zdecydował się obwiązać rygorystycznym wymogiem formalnym. Konsekwencją nienależytego zachowania formy pisemnej jest nieważność tych umów - co oznacza, że nie mogą one wywoływać skutków prawnych zgodnie ze swoją treścią.

W praktyce skutkuje to tym, że pracodawcy i pracownicy muszą zwracać szczególną uwagę na właściwe zawarcie tych umów. Przykładowo, jeżeli strony zdecydują się na zawarcie umowy, która mieści się w katalogu wskazanym przez art. 1011 § 1 lub art. 1012 § 1, to konieczne jest spisanie jej na piśmie. Nie wystarczy tu ustne porozumienie czy potwierdzenie mailowe, które nie spełnia formalnych wymogów przewidzianych przepisem. Brak formy pisemnej spowoduje, że umowa będzie uważana za nieważną, co może prowadzić do braku ochrony prawnej w razie sporu.

Jednym z częstych błędów przy stosowaniu art. 1013 KP jest zapominanie o konieczności pisemnego sporządzenia umowy lub traktowanie formy pisemnej jako elementu formalnego, którego można nie dochować bez konsekwencji. Ponadto pojawiają się też nieporozumienia dotyczące tego, które umowy dokładnie podlegają temu rygorowi. Dlatego ważne jest, by najpierw określić, czy mamy do czynienia z umową wymienioną w art. 1011 § 1 lub art. 1012 § 1, a następnie dochować formy pisemnej zgodnie z art. 1013 KP. W przypadku wątpliwości co do rodzaju umowy lub wymogu formy należy skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć ryzyka nieważności umowy.