Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 139.

§ 1.Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją, może być stosowany system przerywanego czasu pracy według z góry ustalonego rozkładu przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą nie dłużej niż 5 godzin. Przerwy nie wlicza się do czasu pracy, jednakże za czas tej przerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

§ 2.Systemu przerywanego czasu pracy nie stosuje się do pracownika objętego systemem czasu pracy, o którym mowa w art. 135–138, 143 i 144.

§ 3.System przerywanego czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy, a jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa – w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego pracodawcy, z zastrzeżeniem § 4.

§ 4.U pracodawcy będącego osobą fizyczną, prowadzącego działalność w zakresie rolnictwa i hodowli, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, system przerywanego czasu pracy może być stosowany na podstawie umowy o pracę. Pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przerwy, o której mowa w § 1, jeżeli wynika to z umowy o pracę.

§ 5.(uchylony)

Wyjaśnienie przepisu

Przepis zawarty w art. 139 Kodeksu pracy określa zasady stosowania systemu przerywanego czasu pracy, co oznacza, że praca nie jest wykonywana ciągłe w jednostce dobowej, ale z jedną przerwą trwającą do 5 godzin. Przerwa ta jest ustalona z góry w rozkładzie czasu pracy i nie wlicza się jej do czasu pracy, co oznacza, że nie przedłuża ona dobowego wymiaru godzin pracy, jednakże pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za ten czas w wysokości połowy stawki przestoju. W ten sposób ustawodawca równoważy interesy pracodawcy, który może elastycznie organizować pracę, z prawami pracownika dotyczącymi wynagrodzenia.Istotne jest także, że system przerywanego czasu pracy nie może być stosowany wobec pracowników objętych innymi systemami czasu pracy wymienionymi w art. 135–138 oraz 143 i 144 Kodeksu pracy. Ograniczenie to ma zapobiec nakładaniu się różnych rozwiązań regulujących czas pracy, co mogłoby prowadzić do niejasności w stosowaniu norm prawa pracy.Kolejne ustępy art. 139 wskazują na sposób wprowadzania tego systemu – jest to możliwe wyłącznie w układzie zbiorowym pracy lub, jeśli u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi zgodnie z lokalnymi ustaleniami. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność rolniczą lub hodowlaną oraz nieposiadających organizacji związkowej system może być stosowany na podstawie postanowień umowy o pracę, a wypłacanie wynagrodzenia za przerwę zależy od treści tej umowy.Przykładem stosowania art. 139 może być sytuacja firmy produkcyjnej, w której linia montażowa funkcjonuje w trybie dwuzmianowym, a pracownik ma zaplanowaną przerwę w pracy trwającą 4 godziny między pierwszą a drugą częścią zmiany. Pracodawca wprowadził taki rozkład pracy w układzie zbiorowym, a pracownik otrzymuje połowę wynagrodzenia za czas przerwy. Dzięki temu pracownik może załatwić prywatne sprawy, a pracodawca utrzymuje ciągłość pracy przy maszynach.W praktyce często pojawiają się nieporozumienia dotyczące zaliczania przerw przerywanych do czasu pracy, ponieważ pracownicy mogą mylnie uważać, że taka przerwa jest czasem pracy lub że nie powinni otrzymywać wynagrodzenia za jej czas. Pracodawcy natomiast czasem niewłaściwie stosują przepisy, nie negocjując systemu z przedstawicielami pracowników lub pomijając wymogi układu zbiorowego. Dodatkowo, stosowanie tego systemu u rolników na podstawie umowy indywidualnej wymaga wyraźnych postanowień o wynagrodzeniu za przerwę, co jest często zaniedbywane.Na zakończenie warto podkreślić, że art. 139 KP precyzyjnie określa warunki organizacji systemu przerywanego czasu pracy, ale w indywidualnych sytuacjach należałoby skonsultować się z prawnikiem, by właściwie zinterpretować i zastosować te przepisy zgodnie z konkretnym kontekstem zatrudnienia.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest system przerywanego czasu pracy według art. 139 KP?

To system, w którym w ciągu doby przewidziana jest jedna przerwa nie dłuższa niż 5 godzin, wyznaczona według ustalonego rozkładu czasu pracy.

Czy przerwa w systemie przerywanym wlicza się do czasu pracy?

Nie, przerwa nie wlicza się do czasu pracy, ale pracownik otrzymuje za nią połowę wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

Kto może wprowadzić system przerywanego czasu pracy?

System wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, a w niektórych przypadkach na podstawie umowy o pracę.

Czy system przerywanego czasu pracy może obowiązywać wszędzie?

Nie, nie stosuje się go wobec pracowników objętych innymi systemami czasu pracy wymienionymi w art. 135–138, 143 i 144 KP.

Jak wynagradzana jest przerwa w przerywanym czasie pracy u rolnika prowadzącego działalność?

Wynagrodzenie za przerwę przysługuje wtedy, gdy wynika to z umowy o pracę zawartej z pracownikiem.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI