Art. 144 Kodeksu pracy stanowi, że na wniosek pracownika może być wobec niego stosowany specjalny system czasu pracy, w którym pracę świadczy się wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. Wniosek taki może być złożony w formie papierowej lub elektronicznej. W tym systemie dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru pracy do maksymalnie 12 godzin, jednak okres rozliczeniowy tego czasu pracy nie może przekroczyć jednego miesiąca. Norma ta daje wyraźny fakultatywny charakter takiej organizacji czasu pracy, co oznacza, że wymaga wyraźnej inicjatywy ze strony pracownika.
Przepis ma zastosowanie, gdy pracownik chce pracować tylko w określone dni tygodnia i w dni świąteczne, co jest szczególnie istotne np. dla osób pracujących w sektorach funkcjonujących intensywnie w weekendy lub w handlu. System ten odnosi się do sytuacji, gdy przebieg pracy wyklucza jej rozkład na pozostałe dni tygodnia. Pracodawca nie może jednostronnie wprowadzić takiego systemu bez zgody pracownika. Ponadto, przedłużenie dobowego wymiaru pracy do 12 godzin musi być rozliczane w okresie nie dłuższym niż miesiąc, co zabezpiecza pracownika przed nadmiernym przeciążeniem.
Przykładem zastosowania jest pracownik sklepu w galerii handlowej, który na podstawie własnego wniosku świadczy pracę jedynie w piątki, soboty, niedziele i święta. W takich dniach jego czas pracy może zostać przedłużony do 12 godzin, umożliwiając efektywne zarządzanie grafikiem pracy zgodnie z potrzebami sklepu, ale jednocześnie z zachowaniem miesięcznego rozliczenia czasu pracy. Dzięki temu pracownik ma możliwość skoncentrowania swojej działalności zawodowej na weekendy i dni świąteczne, co może odpowiadać jego osobistym preferencjom i planom.
Najczęstszymi błędami są próby wprowadzenia takiego systemu bez wniosku pracownika lub niezachowanie formy wniosku w postaci papierowej albo elektronicznej. Ponadto problemy pojawiają się w interpretacji maksymalnego dobowego wymiaru pracy przekraczającego 12 godzin lub nieprawidłowym ustalaniu okresu rozliczeniowego. Pracodawcy powinni pamiętać, że nie wolno jednostronnie narzucać tego systemu. W przypadku wątpliwości co do stosowania art. 144 KP wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, aby uniknąć naruszeń prawa oraz nieporozumień między stronami stosunku pracy.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.