Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 177.

§ 1.W okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:

1)prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem;

2)wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z ich winy i reprezentująca tę pracownicę lub tego pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

§ 1¹.W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w § 1, wcześniej niż w terminach określonych w art. 180 § 9, art. 180²§ 4, art. 182^1d§ 1, art. 182³§ 2 oraz art. 183 § 6 zakaz, o którym mowa w § 1, zaczyna obowiązywać na:

1)14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego oraz części urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;

2)21 dni przed rozpoczęciem korzystania z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego albo jego części;

3)7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu ojcowskiego albo jego części.

§ 2.(uchylony)

§ 3.Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.

§ 3¹.Przepisu § 3 nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

§ 4.Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić termin rozwiązania umowy o pracę z zakładową organizacją związkową reprezentującą tę pracownicę lub tego pracownika. W przypadku niemożności zapewnienia w tym okresie pracownicy lub pracownikowi innego zatrudnienia przysługują im świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

§ 4¹.Istnienie przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 i § 4, udowodni pracodawca.

§ 5.(uchylony)

Wyjaśnienie przepisu

Art. 177 Kodeksu pracy ustanawia szczególną ochronę stosunku pracy dla pracowników oraz pracownic w okresach ciąży oraz korzystania z różnego rodzaju urlopów związanych z rodzicielstwem. Przepis zakazuje pracodawcy zarówno prowadzenia przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę, jak i samego jej wypowiedzenia, chyba że spełnione są określone warunki wyjątkowe, np. przyczyny zawinione przez pracownika oraz zgoda zakładowej organizacji związkowej. Dodatkowo ochrona ta zaczyna obowiązywać nie tylko w trakcie samej ciąży czy urlopu macierzyńskiego, ale już od momentu złożenia wniosku o udzielenie odpowiedniego urlopu i trwa aż do jego zakończenia.

Przepis ma zastosowanie w okresie ciąży, podczas urlopu macierzyńskiego, a także w trakcie urlopów na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz urlopu rodzicielskiego. Szczegółowo wskazuje też terminy rozpoczęcia ochrony w przypadku wcześniejszego złożenia wniosku o urlop, np. 14 dni przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego lub 7 dni przed urlopem ojcowskim. Ponadto umowa o pracę zawarta na czas określony lub na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, ulegająca rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zostaje z mocy prawa przedłużona do dnia porodu, z wyjątkiem umów zawartych na zastępstwo.

Praktyczny przykład zastosowania przepisu można zobaczyć, gdy pracownica będąca w ciąży lub korzystająca z urlopu macierzyńskiego zgłasza zamiar skorzystania z urlopu rodzicielskiego. Pracodawca, na mocy art. 177, nie może wypowiedzieć jej umowy o pracę ani przygotowywać rozwiązania takiego stosunku pracy, chyba że istnieją wyjątkowe okoliczności i uzyska zgodę organizacji związkowej. Ponadto w przypadku rozwiązania umowy ze względu na upadłość lub likwidację pracodawcy, pracownik ma prawo do świadczeń oraz zachowania uprawnień wynikających z okresu zatrudnienia.

Do najczęstszych błędów przy stosowaniu art. 177 należą próby obejścia ochrony poprzez przygotowania do wypowiedzenia bez poinformowania pracownika lub pominięcie wymogu zgody organizacji związkowej na rozwiązanie umowy w wyjątkowych przypadkach. Nierzadko problemem jest też nieodpowiednie liczenie terminów rozpoczęcia ochrony przy wcześniejszym składaniu wniosku o urlop. Ponadto pracodawcy mogą nieprawidłowo interpretować zakres ochrony dla umów na czas określony, co wymaga szczególnej uwagi. W każdej indywidualnej sprawie interpretacja może się różnić, dlatego wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem przed podjęciem decyzji o wypowiedzeniu pracownikowi korzystającemu z ochrony określonej w art. 177 KP.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę pracy pracownicy w ciąży?

Zasadniczo nie, chyba że istnieją przyczyny zawinione przez pracownicę oraz zgoda zakładowej organizacji związkowej.

Od kiedy zaczyna obowiązywać ochrona przed wypowiedzeniem przy składaniu wniosku o urlop macierzyński?

Ochrona zaczyna obowiązywać 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego.

Czy umowa na czas określony ulega przedłużeniu w ciąży?

Tak, jeśli uległaby rozwiązaniu po trzecim miesiącu ciąży, zostaje przedłużona do dnia porodu, z wyjątkiem umowy na zastępstwo.

Czy pracodawca może rozwiązać umowę za wypowiedzeniem podczas ciąży z powodu likwidacji firmy?

Tak, rozwiązanie umowy jest możliwe w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, po uzgodnieniu z organizacją związkową.

Jakie świadczenia przysługują pracownikowi, gdy nie można mu zapewnić innego zatrudnienia w okresie ochronnym?

Przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach, a okres ich pobierania wlicza się do okresu zatrudnienia.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy