Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 179.

§ 1.Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 176 § 2, wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

§ 2.Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art. 176 § 2 jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

§ 3.Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do pracodawcy w przypadku, gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią wynikają z orzeczenia lekarskiego.

§ 4.W razie gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy.

§ 5.Pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

§ 6.Po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę.

§ 7.Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wydawania zaświadczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, uwzględniając zagrożenia dla jej zdrowia lub bezpieczeństwa występujące w środowisku pracy.

Wyjaśnienie przepisu

Art. 179 Kodeksu pracy zawiera szczegółowe regulacje dotyczące ochrony pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko piersią. Przepis wskazuje obowiązki pracodawcy w zakresie dostosowania warunków pracy tych kobiet lub przeniesienia ich do innych obowiązków, jeśli występują w ich środowisku czynniki szkodliwe, niebezpieczne lub jeśli zdrowie pracownicy wymaga tego na podstawie orzeczenia lekarskiego. W sytuacji braku możliwości przeniesienia do innej pracy, ustawa przewiduje zwolnienie pracownicy z obowiązku świadczenia pracy na czas potrzebny do ochrony jej zdrowia i bezpieczeństwa oraz zdrowia dziecka.

Przepis ściśle określa, że zakaz wykonywania pracy wymienionej w aktach wykonawczych do art. 176 § 2 dotyczy pracownic w ciąży i karmiących bez względu na stopień narażenia na szkodliwe czynniki. W przypadku innych prac z tej samej grupy, pracodawca musi albo dostosować warunki pracy, albo ograniczyć czas pracy tak, aby zminimalizować zagrożenia. Jeśli nie jest to wykonalne, należy przenieść pracownicę lub ją zwolnić z pracy na czas niezbędny.

Praktyczny przykład może dotyczyć kobiety w ciąży pracującej w zakładzie przemysłowym, gdzie występują toksyczne substancje. Jeśli prawo zabrania wykonania takiej pracy przez kobietę w ciąży, a dostępne stanowiska pracy są również niewłaściwe lub nie ma ich wcale, pracodawca powinien zwolnić ją na czas konieczny, nadal wypłacając pełne wynagrodzenie. Ponadto jeśli przekwalifikowanie lub zmniejszenie wymiaru czasu pracy spowoduje obniżenie płacy, należy wypłacić jej dodatek wyrównawczy.

Częstym błędem jest niespełnienie wymogu obowiązkowego przeniesienia albo pozostawienie kobiety w ciąży przy pracy, która stanowi dla niej zagrożenie. Niekiedy pracodawcy błędnie przyrównują prawo do samodzielnej decyzji pracownicy, podczas gdy tutaj obowiązki są nałożone na pracodawcę, a kwestia bezpieczeństwa i zdrowia jest nadrzędna. Kolejnym niedopatrzeniem jest brak świadczenia dodatku wyrównawczego lub wypłata niższego wynagrodzenia podczas zwolnienia. Art. 179 wyraźnie stanowi, że wynagrodzenie musi być zachowane, a gdy następuje obniżka wynagrodzenia, przysługuje dodatek.

Podsumowując, art. 179 KP wprowadza kompleksową ochronę zdrowia kobiet w ciąży i karmiących w miejscu pracy poprzez dostosowanie obowiązków pracodawcy oraz gwarancję utrzymania wynagrodzenia lub dodatku wyrównawczego. W indywidualnych sytuacjach warto zwrócić się o konsultację do prawnika, aby prawidłowo zastosować przepisy w praktyce.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy pracodawca musi przenieść kobietę w ciąży do innej pracy?

Pracodawca musi przenieść kobietę w ciąży do innej pracy, jeśli wykonuje pracę zabronioną dla kobiet w ciąży lub jeśli jej zdrowie tego wymaga na podstawie orzeczenia lekarskiego.

Czy kobieta karmiąca piersią może zostać zwolniona z obowiązku pracy?

Tak, jeśli nie można przenieść jej do innej pracy ani dostosować warunków pracy, może zostać zwolniona na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy, zachowując prawo do wynagrodzenia.

Co się dzieje, jeśli przeniesienie do innej pracy wiąże się z obniżeniem wynagrodzenia?

Pracownica ma prawo do dodatku wyrównawczego, który kompensuje różnicę w wynagrodzeniu spowodowaną zmianą warunków pracy.

Czy przepisy dotyczą tylko pracy fizycznej, czy też pracy umysłowej?

Przepisy stosują się do prac wymienionych w aktach wykonawczych do art. 176 § 2 i obejmują zarówno prace fizyczne, jak i inne, które mogą zagrażać zdrowiu lub bezpieczeństwu kobiety w ciąży lub karmiącej.

Co robić, gdy orzeczenie lekarskie wskazuje przeciwwskazania do pracy?

Pracodawca jest obowiązany odpowiednio dostosować warunki pracy, skrócić czas pracy, przenieść do innej pracy lub zwolnić pracownicę na czas niezbędny zgodnie z art. 179 KP.

Orzeczenia do tego artykułu

Wyroki i postanowienia sądów, które powołują ten przepis.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI

← Wróć do pełnej ustawy