Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 188.

Aktualizacja: 30 lipca 2026

Treść przepisu
Wyjaśnienie

§ 1.Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

§ 2.O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia, o którym mowa w § 1, decyduje pracownik w pierwszym wniosku składanym w postaci papierowej lub elektronicznej o udzielenie takiego zwolnienia w danym roku kalendarzowym.

§ 3.Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 1, udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

§ 4.Przepisy § 1 i 3 w zakresie zwolnienia od pracy udzielanego w wymiarze godzinowym stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.

Przepis w praktyce

Kilka godzin opieki nad dzieckiem

Zobacz przykładową sytuację i informacje, które warto zebrać przed oceną sprawy.

Przykładowa sytuacja

Rodzic wychowujący ośmioletnie dziecko potrzebuje czterech godzin wolnego na opiekę. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić wcześniejsze wykorzystanie zwolnienia i sposób - godzinowy albo dzienny - wybrany w pierwszym wniosku w danym roku.

Co sprawdzić

Wiek dziecka i to, czy pracownik je wychowuje.
Czy jest to pierwszy wniosek w roku oraz czy wybrano godziny albo dni.
Ile zwolnienia wykorzystano już w tym roku.
Wymiar etatu i dobowa norma czasu pracy.

Pytanie dopasowane do tej sytuacji

Wychowuję dziecko w wieku 8 lat i potrzebuję 4 godzin wolnego. Jak sprawdzić mój pozostały wymiar zwolnienia z art. 188 KP?

Sprawdź sytuację w PrawMi

Przykład pomaga uporządkować fakty i nie przesądza wyniku konkretnej sprawy.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Wyjaśnienie przepisu

Art. 188 Kodeksu pracy ustanawia prawo dla pracownika wychowującego przynajmniej jedno dziecko do 14. roku życia do zwolnienia od pracy w wymiarze 16 godzin albo dwóch dni w ciągu roku kalendarzowego, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. W praktyce oznacza to, że pracownik może skorzystać z tego zwolnienia bez utraty wynagrodzenia, co ma na celu ułatwienie łączenia obowiązków zawodowych z rodzinnymi. Przepis sprecyzowuje także, że to sam pracownik decyduje o sposobie wykorzystania tego zwolnienia poprzez złożenie odpowiedniego wniosku, który musi zostać przedstawiony w formie papierowej lub elektronicznej na początku roku kalendarzowego. Warto podkreślić, że jeśli pracownik zatrudniony jest w niepełnym wymiarze czasu pracy, wymiar zwolnienia jest ustalany proporcjonalnie do jego wymiaru czasu pracy, a ewentualne niepełne godziny zwolnienia są zaokrąglane w górę do pełnej godziny. Ponadto, przepis ma zastosowanie także do pracowników, których dobowa norma czasu pracy jest niższa niż osiem godzin, jak to wynika z innych przepisów – zwolnienie godzinowe jest wtedy odpowiednio stosowane. Przepis ten ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy pracownik musi poświęcić czas na opiekę czy wychowanie dziecka do lat 14, na przykład w przypadku konieczności zajęcia się dzieckiem choremu lub w związku z nagłą sytuacją rodzinną. Przykładowo, pracownik może wykorzystać dwudniowe zwolnienie, aby załatwić sprawy związane z opieką nad dzieckiem, uczestnictwem w spotkaniach szkolnych czy rehabilitacji medycznej. W praktyce często pojawiają się nieporozumienia dotyczące sposobu wnioskowania o to zwolnienie, zwłaszcza gdy pracownik rozpoczyna zatrudnienie w trakcie roku kalendarzowego, lub gdy wymiar zatrudnienia jest zmienny, co wymaga dokładnego obliczenia proporcjonalnego wymiaru zwolnienia. Ponadto, błędem jest czasem niewłaściwe zaokrąglanie niepełnych godzin zwolnienia lub pomijanie obowiązku składania wniosku w formie pisemnej lub elektronicznej. Warto przy tym pamiętać, że przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a pracownik korzystający z tego uprawnienia ma pełne prawo do wynagrodzenia za czas zwolnienia. W indywidualnych sytuacjach, które mogą nastręczyć niejasności lub komplikacji, zaleca się skonsultowanie ze specjalistą prawnym, aby właściwie zastosować art. 188 KP.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może skorzystać ze zwolnienia opisanego w art. 188 KP?

Prawo do zwolnienia przysługuje pracownikowi wychowującemu co najmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat.

Ile godzin zwolnienia przysługuje rodzicowi w ciągu roku?

Pracownik ma prawo do 16 godzin albo 2 dni zwolnienia od pracy w ciągu roku kalendarzowego.

Jak zgłasza się wniosek o wykorzystanie zwolnienia z art. 188 KP?

Pracownik decyduje o wykorzystaniu zwolnienia w pierwszym wniosku złożonym w formie papierowej lub elektronicznej na dany rok kalendarzowy.

Jak oblicza się wymiar zwolnienia dla pracownika na niepełnym etacie?

Wymiar zwolnienia jest ustalany proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a niepełne godziny zaokrągla się w górę do pełnej godziny.

Czy zwolnienie na opiekę nad dzieckiem jest płatne?

Tak, zwolnienie od pracy udzielane jest z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 188

← Wróć do pełnej ustawy