Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

Art. 261.

§ 1.Pracodawca nie może zakazać pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub jednoczesnego pozostawania w stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy innym niż stosunek pracy.

§ 2.Przepisu § 1 nie stosuje się:

1)w przypadku określonym w art. 1011§ 1;

2)jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej.

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 26¹ Kodeksu pracy ustanawia zasadę, że pracodawca nie może zabronić pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą lub pozostawania w innym stosunku prawnym będącym podstawą świadczenia pracy. Oznacza to, że pracownik ma prawo do świadczenia pracy u więcej niż jednego podmiotu, co jest chronione prawem. Jednakże norma ta nie ma charakteru absolutnego, ponieważ zawiera wyłączenia wskazane w paragrafie 2. Pierwsze wyłączenie dotyczy sytuacji określonej w art. 101¹ § 1 KP, który reguluje kwestie dotyczące zakazu konkurencji w trakcie zatrudnienia. Drugie wyłączenie mówi o tym, że przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy odrębne przepisy prawa stanowią inaczej, co oznacza, że inne regulacje mogą wprowadzać ograniczenia lub zakazy dotyczące obowiązków pracownika wobec swojego pracodawcy.

Przepis ma zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, gdy pracownik chce podjąć pracę u dodatkowego pracodawcy lub w innej formie prawnej, na przykład na podstawie umowy cywilnoprawnej. Chroni to swobodę pracownika do podejmowania dodatkowego zatrudnienia, pod warunkiem że nie zachodzą wymienione wyjątki. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy umowa o pracę zawiera zakaz konkurencji lub gdy inne przepisy szczególne na przykład w służbie cywilnej czy u określonych pracodawców zastrzegają inne warunki.

Przykładem zastosowania art. 26¹ KP może być pracownik zatrudniony na umowę o pracę w firmie handlowej, który równocześnie chciałby świadczyć usługi na podstawie umowy zlecenia dla innego przedsiębiorstwa. Pracodawca nie może mu tego zabronić, chyba że działanie to narusza przepisy zakazu konkurencji lub inne szczególne regulacje. Dzięki temu pracownik ma prawo do elastycznego zarządzania swoim czasem pracy i poszerzania źródeł przychodów.

Częstym nieporozumieniem przy stosowaniu art. 26¹ KP jest mylenie uprawnień pracownika z możliwością działania na szkodę pierwszego pracodawcy. Pracodawcy często błędnie interpretują ten przepis jako całkowity zakaz podejmowania dodatkowej pracy, co jest sprzeczne z normą. Innym błędem jest nieuwzględnianie wyjątków wynikających z innych przepisów czy klauzul umownych. Przepis nie chroni np. przed zakazem konkurencji czy obowiązkami lojalnościowymi, które mogą ograniczać pracę u innych podmiotów. Warto pamiętać, że indywidualna sytuacja wymaga często konsultacji z prawnikiem, aby poprawnie rozpoznać zakres obowiązków i uprawnień pracownika w tym zakresie.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca może zabronić mi pracy u innego pracodawcy?

Zasadniczo nie, zgodnie z art. 26¹ KP pracodawca nie może zakazać podjęcia pracy u innego pracodawcy, chyba że mają zastosowanie wyjątki przewidziane w przepisie.

Kiedy przepis art. 26¹ KP nie obowiązuje?

Przepis nie stosuje się w sytuacjach określonych w art. 101¹ § 1 KP oraz gdy odrębne przepisy prawa stanowią inaczej.

Czy mogę mieć umowę o pracę i umowę zlecenia u różnych pracodawców?

Tak, art. 26¹ KP pozwala na równoczesne pozostawanie w stosunku pracy i innych stosunkach prawnych związanych ze świadczeniem pracy.

Czy zakaz konkurencji może ograniczyć moją możliwość pracy u innego pracodawcy?

Tak, zakaz konkurencji wynikający z art. 101¹ KP jest wyjątkiem od zasady swobody podejmowania pracy u innych pracodawców.

Co zrobić, gdy mój pracodawca mimo przepisu zakazuje mi innej pracy?

W takiej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić legalność zakazu i możliwe działania.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Co oznacza ten artykuł?

Skorzystaj z naszego asystenta AI, który wyjaśni Ci ten przepis prostym językiem.

Zapytaj AI