Historia zmian - 22 sierpnia 2026
Kodeks pracy.
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 775.
zmienionyPracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy
zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy,
lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów
związanych z podróżą służbową.
Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość oraz warunki ustalania należności przysługujących pracownikowi,
zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej,
z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.
Rozporządzenie powinno w szczególności określać wysokość diet,
z uwzględnieniem czasu trwania podróży, a w przypadku podróży poza granicami
kraju – walutę, w jakiej będzie ustalana dieta i limit na nocleg w poszczególnych
państwach, a także warunki zwrotu kosztów przejazdów, noclegów i innych
wydatków.
Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej
pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony w § 2 określa
się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie
o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest
obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania.
Postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub
umowy o pracę nie mogą ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju
oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej
na obszarze kraju określona dla pracownika, o którym mowa w § 2.
2026-07-28 § 5. W przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub
umowa o pracę nie zawiera postanowień, o których mowa w § 3, pracownikowi
przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio
według przepisów, o których mowa w § 2.
Art. 221c.
zmienionyJeżeli jest to niezbędne do zapewnienia ochrony życia
i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia, pracodawca może
wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników.
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.
2026-07-28 § 2. Kontrola trzeźwości nie może naruszać godności oraz innych dóbr
osobistych pracownika.
O wprowadzeniu kontroli trzeźwości, o którym mowa w § 10,
pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy nie
później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania.
W związku z zatrudnieniem pracownika objętego kontrolą trzeźwości
pracodawca przekazuje temu pracownikowi przed dopuszczeniem go do pracy
informacje, o których mowa w § 10, w postaci papierowej lub elektronicznej.
Kontrola trzeźwości jest przeprowadzana przez pracodawcę w sposób
ustalony zgodnie z § 10, uwzględniający wymagania wynikające z przepisów
wydanych na podstawie art. 221g.
Kontrola trzeźwości obejmuje badanie przy użyciu metod
niewymagających badania laboratoryjnego za pomocą urządzenia posiadającego
ważny dokument potwierdzający jego kalibrację lub wzorcowanie.
Badanie, o którym mowa w § 4, polega na stwierdzeniu braku obecności
alkoholu w organizmie pracownika albo obecności alkoholu wskazującej na stan
po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości w rozumieniu art. 46 ust. 2 albo 3
ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151). Za równoznaczne
ze stwierdzeniem braku obecności alkoholu w organizmie pracownika uznaje się
przypadki, w których zawartość alkoholu nie osiąga lub nie prowadzi do
osiągnięcia wartości właściwych dla stanu po użyciu alkoholu.
Pracodawca przetwarza informacje o dacie, godzinie i minucie badania,
o którym mowa w § 4, oraz jego wyniku wskazującym na stan po użyciu alkoholu
albo stan nietrzeźwości wyłącznie w przypadku, gdy jest to niezbędne do
zapewnienia ochrony dóbr, o których mowa w § 1, i przechowuje te informacje
w aktach osobowych pracownika przez okres nieprzekraczający roku od dnia ich
zebrania.
W przypadku zastosowania kary upomnienia, kary nagany lub kary
pieniężnej pracodawca przechowuje informacje, o których mowa w § 6, w aktach
osobowych pracownika do czasu uznania kary za niebyłą zgodnie z art. 113.
W przypadku, w którym informacje, o których mowa w § 6, mogą
stanowić lub stanowią dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa,
a pracodawca jest stroną tego postępowania lub powziął wiadomość o wytoczeniu
powództwa lub wszczęciu postępowania, okres, o którym mowa w § 6, ulega
przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Po upływie okresów, o których mowa w § 6, 7 lub 8, informacje,
o których mowa w § 6, podlegają usunięciu.
2026-07-28 § 10. Wprowadzenie kontroli trzeźwości, grupę lub grupy pracowników
objętych kontrolą trzeźwości i sposób przeprowadzania kontroli trzeźwości, w tym
rodzaj urządzenia wykorzystywanego do kontroli, czas i częstotliwość jej
przeprowadzania, ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy
albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy
lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.Wprowadzenie kontroli trzeźwości, grupę lub grupy pracowników
objętych kontrolą trzeźwości i sposób przeprowadzania kontroli trzeźwości, w tym
rodzaj urządzenia wykorzystywanego do kontroli, czas i częstotliwość jej
przeprowadzania, ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy
albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy
lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy.
O wprowadzeniu kontroli trzeźwości, o którym mowa w § 10,
pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy nie
później niż 2 tygodnie przed rozpoczęciem jej przeprowadzania.
W związku z zatrudnieniem pracownika objętego kontrolą trzeźwości
pracodawca przekazuje temu pracownikowi przed dopuszczeniem go do pracy
informacje, o których mowa w § 10, w postaci papierowej lub elektronicznej.
Kontrola trzeźwości nie może naruszać godności oraz innych dóbr
osobistych pracownika.
Kontrola trzeźwości jest przeprowadzana przez pracodawcę w sposób
ustalony zgodnie z § 10, uwzględniający wymagania wynikające z przepisów
wydanych na podstawie art. 221g.
Kontrola trzeźwości obejmuje badanie przy użyciu metod
niewymagających badania laboratoryjnego za pomocą urządzenia posiadającego
ważny dokument potwierdzający jego kalibrację lub wzorcowanie.
Badanie, o którym mowa w § 4, polega na stwierdzeniu braku obecności
alkoholu w organizmie pracownika albo obecności alkoholu wskazującej na stan
po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości w rozumieniu art. 46 ust. 2 albo 3
ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151). Za równoznaczne
ze stwierdzeniem braku obecności alkoholu w organizmie pracownika uznaje się
przypadki, w których zawartość alkoholu nie osiąga lub nie prowadzi do
osiągnięcia wartości właściwych dla stanu po użyciu alkoholu.
Pracodawca przetwarza informacje o dacie, godzinie i minucie badania,
o którym mowa w § 4, oraz jego wyniku wskazującym na stan po użyciu alkoholu
albo stan nietrzeźwości wyłącznie w przypadku, gdy jest to niezbędne do
zapewnienia ochrony dóbr, o których mowa w § 1, i przechowuje te informacje
w aktach osobowych pracownika przez okres nieprzekraczający roku od dnia ich
zebrania.
W przypadku zastosowania kary upomnienia, kary nagany lub kary
pieniężnej pracodawca przechowuje informacje, o których mowa w § 6, w aktach
osobowych pracownika do czasu uznania kary za niebyłą zgodnie z art. 113.
W przypadku, w którym informacje, o których mowa w § 6, mogą
stanowić lub stanowią dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa,
a pracodawca jest stroną tego postępowania lub powziął wiadomość o wytoczeniu
powództwa lub wszczęciu postępowania, okres, o którym mowa w § 6, ulega
przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Po upływie okresów, o których mowa w § 6, 7 lub 8, informacje,
o których mowa w § 6, podlegają usunięciu.
Art. 124.
zmienionyPracownik, któremu powierzono z obowiązkiem zwrotu albo
do wyliczenia się:
pieniądze, papiery wartościowe lub kosztowności,
narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty, a także środki ochrony
indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze,
odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w tym mieniu.
2026-07-28 § 2. Pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu
innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do
wyliczenia się.
Od odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić,
jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych,
a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków
umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
Art. 221d.
zmienionyPracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, jeżeli
kontrola trzeźwości wykaże obecność alkoholu w organizmie pracownika
wskazującą na stan po użyciu alkoholu albo stan nietrzeźwości w rozumieniu
art. 46 ust. 2 albo 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu
w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi albo zachodzi uzasadnione
podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo
w stanie nietrzeźwości lub spożywał alkohol w czasie pracy.
Organ przeprowadzający badanie, o którym mowa w § 3, przekazuje
pracodawcy i pracownikowi niedopuszczonemu do pracy informację w formie
pisemnej, obejmującą imię i nazwisko osoby badanej oraz jej numer PESEL,
a w przypadku jego braku – serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość,
datę, godzinę oraz minutę przeprowadzonego badania, a także jego wynik.
W przypadku przeprowadzenia kilku pomiarów organ przeprowadzający badanie
przekazuje informację o czasie przeprowadzenia pomiarów i wyniku każdego
z nich.
Do przetwarzania informacji, o której mowa w § 10, stosuje się
odpowiednio art. 221c§ 6–9.
Informację dotyczącą podstawy niedopuszczenia pracownika do pracy
przekazuje się pracownikowi do wiadomości.
Na żądanie pracodawcy lub pracownika niedopuszczonego do pracy
badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany
do ochrony porządku publicznego.
Organ, o którym mowa w § 3, przeprowadza badanie stanu trzeźwości
pracownika przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego.
Organ, o którym mowa w § 3, zleca przeprowadzenie badania krwi,
jeżeli:
nie ma możliwości przeprowadzenia badania metodą, o której mowa w § 4;
pracownik niedopuszczony do pracy odmawia poddania się badaniu metodą,
o której mowa w § 4;
pracownik niedopuszczony do pracy żąda przeprowadzenia badania krwi
pomimo przeprowadzenia badania metodą, o której mowa w § 4;
2026-07-28 4) stan pracownika niedopuszczonego do pracy uniemożliwia przeprowadzenie
badania metodą, o której mowa w § 4;
nie ma możliwości wskazania stężenia alkoholu z powodu przekroczenia
zakresu pomiarowego urządzenia wykorzystywanego do pomiaru.
Badania, o których mowa w § 4 i 5, przeprowadza się z poszanowaniem
godności i intymności pracownika.
Zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie
kwalifikacje zawodowe.
W przypadku gdy wynik badania nie wskazuje na stan po użyciu alkoholu
albo stan nietrzeźwości pracownika, okres niedopuszczenia pracownika do pracy
jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który pracownik
zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Przebieg badań, o których mowa w § 4 i 5, dokumentuje się
z uwzględnieniem:
daty, godziny i minuty oraz miejsca przeprowadzenia badania;
wyniku badania;
danych osobowych pracownika:
imienia i nazwiska,
numeru PESEL, a jeżeli nie posiada – serii i numeru dokumentu
potwierdzającego tożsamość pracownika,
daty urodzenia, płci, wzrostu, masy ciała, informacji o chorobach, na
jakie pracownik choruje, oraz podpisu pracownika – jeżeli dane te
pozyskano w związku z przeprowadzanym badaniem;
imienia i nazwiska oraz podpisu osoby przeprowadzającej badanie;
imienia, nazwiska, stanowiska i podpisu osoby przeprowadzającej pobranie
próbek materiału biologicznego do badań;
imienia i nazwiska oraz podpisu osoby, w obecności której przeprowadzono
badanie;
informacji o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie
badania oraz dacie i godzinie ich stwierdzenia;
innych informacji niezbędnych do oceny wiarygodności i poprawności
badania;
2026-07-28 9)
w przypadku odstąpienia od pobrania próbek krwi – informacji o przyczynie
odstąpienia.
Art. 130.
zmienionyObowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym
okresie rozliczeniowym, ustalany zgodnie z art. 129 § 1, oblicza się:
mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie
rozliczeniowym, a następnie
dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych
do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku.
Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające
w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.
2026-07-28 § 21. (utracił moc)6)
Wymiar czasu pracy pracownika w okresie rozliczeniowym, ustalony
zgodnie z art. 129 § 1, ulega w tym okresie obniżeniu o liczbę godzin
usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadających do przepracowania
w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy.
Art. 133.
zmienionyPracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co
najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej
11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.
W przypadkach określonych w art. 132 § 2 oraz w przypadku zmiany
pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną
zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, tygodniowy nieprzerwany
odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy
niż 24 godziny.
Z dniem 8 października 2012 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
2 października 2012 r. sygn. akt K 27/11 (Dz. U. poz. 1110).
2026-07-28odpoczynek §może 3.obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy
niż 24 godziny.
Odpoczynek, o którym mowa w § 1 i 2, powinien przypadać w niedzielę.
Niedziela obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 600w tym dniu,
chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.
W przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek, o którym
mowa w § 1 i 2, może przypadać w innym dniu niż niedziela.
Art. 31.
zmienionyZa pracodawcę będącego jednostką organizacyjną czynności
w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje osoba lub organ zarządzający tą
jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba.
(siódma dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)
(Dz. Urz. WE L 262 z 17.10.2000),
dyrektywy 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe
równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000),
dyrektywy 2002/44/WE z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań
w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na
ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (wibracji) (szesnasta dyrektywa szczegółowa
w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 177 z 06.07.2002),
dyrektywy 2003/10/WE z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie
ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko
spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem) (siedemnasta dyrektywa szczegółowa
w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 42 z 15.02.2003),
dyrektywy 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego
porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez
BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającej dyrektywę 96/34/WE
(Dz. Urz. UE L 68 z 18.03.2010, str. 13),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r.
w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz.
UE L 186 z 11.07.2019, str. 105),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r.
w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz
uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188 z 12.07.2019, str. 79),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z dnia 9 marca 2022 r.
zmieniającej dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem
dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy
(Dz. Urz. UE L 88 z 16.03.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2023/90090 z 14.11.2023).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej
ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej –
dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.
2026-07-28 § 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracodawcy będącego osobą
fizyczną, jeżeli nie dokonuje on osobiście czynności, o których mowa w tym
przepisie.
Art. 136.
zmienionyPrzy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych
z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być stosowany system
równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego
wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie
rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
2026-07-28 § 2. W systemie czasu pracy, o którym mowa w § 1, pracownikowi
przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy
w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas
odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od
odpoczynku przewidzianego w art. 133.
Art. 138.
zmienionyPrzy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie
mogą być wstrzymane (praca w ruchu ciągłym), może być stosowany system czasu
pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin
przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 tygodni,
a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu
pracy może być przedłużony do 12 godzin. Za każdą godzinę pracy powyżej
8 godzin na dobę w dniu wykonywania pracy w przedłużonym wymiarze czasu
pracy pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia, o którym mowa
w art. 1511§ 1 pkt 1.
Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy praca nie może być
wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności.
W przypadkach określonych w § 1 i 2 obowiązujący pracownika wymiar
czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:
mnożąc 8 godzin przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie
rozliczeniowym, z wyłączeniem niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy
wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu
pracy, a następnie
dodając do otrzymanej liczby liczbę godzin odpowiadającą przedłużonemu
u danego pracodawcy tygodniowemu wymiarowi czasu pracy.
2026-07-28 § 4. Liczba godzin odpowiadająca przedłużonemu u danego pracodawcy
tygodniowemu wymiarowi czasu pracy nie może przekraczać 4 godzin na każdy
tydzień okresu rozliczeniowego, w którym następuje przedłużenie czasu pracy.
Przepisy art. 130 § 2 zdanie drugie i § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 50.
zmienionyJeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na okres próbny
nastąpiło z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów, pracownikowi
przysługuje wyłącznie odszkodowanie. Odszkodowanie przysługuje w wysokości
wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać.
2026-07-28 § 2. (uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Art. 1401.
zmienionyRozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny
rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników
dniami pracy.
2026-07-28 § 2. Rozkład czasu pracy może przewidywać przedział czasu, w którym
pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy w dniu, który zgodnie z tym
rozkładem jest dla pracownika dniem pracy.
Wykonywanie pracy zgodnie z rozkładami czasu pracy, o których mowa
w § 1 i 2, nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa
w art. 132 i 133.
W rozkładach czasu pracy, o których mowa w § 1 i 2, ponowne
wykonywanie pracy w tej samej dobie nie stanowi pracy w godzinach
nadliczbowych.
Art. 221f.
zmienionyPracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, jeżeli
kontrola, o której mowa w art. 221e§ 1, wykaże obecność w organizmie
pracownika środka działającego podobnie do alkoholu albo zachodzi uzasadnione
podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu takiego środka lub
zażywał taki środek w czasie pracy.
Przepisy art. 221d§ 2–4, 7, 8, 10 i 11 stosuje się odpowiednio.
Uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego zleca
przeprowadzenie badania krwi lub moczu, jeżeli:
nie ma możliwości przeprowadzenia badania metodą niewymagającą badania
laboratoryjnego;
pracownik niedopuszczony do pracy odmawia poddania się badaniu metodą
niewymagającą badania laboratoryjnego;
pracownik niedopuszczony do pracy żąda przeprowadzenia badania krwi lub
moczu pomimo przeprowadzenia badania metodą niewymagającą badania
laboratoryjnego;
2026-07-28 4) stan pracownika niedopuszczonego do pracy uniemożliwia przeprowadzenie
badania metodą niewymagającą badania laboratoryjnego.
Badanie przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego
oraz badanie, o którym mowa w § 3, przeprowadza się z poszanowaniem godności
i intymności pracownika.
Czynności związane z pobraniem moczu do badania, o którym mowa
w § 3, odbywają się w obecności osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje
zawodowe do przeprowadzania badania moczu, tej samej płci co pracownik, od
którego pobiera się mocz.
Przebieg badania przeprowadzonego przez uprawniony organ powołany
do ochrony porządku publicznego przy użyciu metod niewymagających badania
laboratoryjnego oraz badania, o którym mowa w § 3, dokumentuje się
z uwzględnieniem:
daty, godziny i minuty oraz miejsca przeprowadzenia badania;
wyniku badania;
danych osobowych pracownika:
imienia i nazwiska,
numeru PESEL, a jeżeli nie posiada – serii i numeru dokumentu
potwierdzającego tożsamość pracownika,
daty urodzenia, informacji o chorobach, na jakie pracownik choruje, oraz
podpisu pracownika – jeżeli dane te pozyskano w związku
z przeprowadzanym badaniem;
imienia i nazwiska oraz podpisu osoby przeprowadzającej badanie;
imienia, nazwiska, stanowiska i podpisu osoby przeprowadzającej pobranie
próbek materiału biologicznego do badań;
imienia i nazwiska oraz podpisu osoby, w obecności której przeprowadzono
badanie;
informacji o objawach lub okolicznościach uzasadniających przeprowadzenie
badania oraz dacie i godzinie ich stwierdzenia;
innych informacji niezbędnych do oceny wiarygodności i poprawności
badania;
w przypadku odstąpienia od pobrania próbek krwi lub moczu – informacji
o przyczynie odstąpienia.
2026-07-28
Art. 145.
zmienionySkrócenie czasu pracy poniżej norm określonych w art. 129
§ 1 dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub
szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw
w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm, a w przypadku
pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na wprowadzeniu
przerw w pracy wliczanych do czasu pracy.
2026-07-28 § 2. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji
z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie i na zasadach określonych
w art. 23711ai art. 23713aoraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego
profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Art. 81.
zmienionyPracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów
do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy,
przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania,
określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik
wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania
– 60 % wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być
jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na
podstawie odrębnych przepisów.
Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, przysługuje pracownikowi za
czas niezawinionego przez niego przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy
pracownika, wynagrodzenie nie przysługuje.
2026-07-28 § 3. Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną
odpowiednią pracę, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane
za tę pracę, nie niższe jednak od wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 1. Jeżeli
przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje wyłącznie wynagrodzenie
przewidziane za wykonaną pracę.
Wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami
atmosferycznymi przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przy pracach
uzależnionych od tych warunków, jeżeli przepisy prawa pracy tak stanowią.
W razie powierzenia pracownikowi na czas takiego przestoju innej pracy,
przysługuje mu wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę, chyba że
przepisy prawa pracy przewidują stosowanie zasad określonych w § 3.
Art. 1481.
zmienionyPracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego
zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły
wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem,
jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. W okresie tego
zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości
połowy wynagrodzenia.
O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od
pracy, o którym mowa w § 1, decyduje pracownik w pierwszym wniosku
o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.
2026-07-28 § 3. Pracodawca jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy, o którym
mowa w § 1, na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu
korzystania z tego zwolnienia.
Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 1, udzielane w wymiarze
godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy
ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną
godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.
Przepis § 1 w zakresie zwolnienia od pracy udzielanego w wymiarze
godzinowym stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma
czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.
Do pracownika, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 1864.
Art. 150.
zmienionySystemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy
rozliczeniowe czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub
w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty
układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy,
z zastrzeżeniem § 2–5 oraz art. 139 § 3 i 4.
Pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa,
a także pracodawca, u którego zakładowa organizacja związkowa nie wyraża zgody
na ustalenie lub zmianę systemów i rozkładów czasu pracy oraz okresów roz-
liczeniowych czasu pracy, może stosować okres rozliczeniowy czasu pracy,
o którym mowa w art. 135 § 2 i 3 – po uprzednim zawiadomieniu właściwego
okręgowego inspektora pracy.
Przedłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy zgodnie z art. 129 § 2
oraz rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 1401, ustala się:
2026-07-28 1) w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi
organizacjami związkowymi; jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści
porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi,
pracodawca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi
reprezentatywnymi w rozumieniu art. 253ust. 1 lub 2 ustawy o związkach
zawodowych, z których każda zrzesza co najmniej 5 % pracowników
zatrudnionych u pracodawcy, albo
w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników,
wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy – jeżeli u pracodawcy
nie działają zakładowe organizacje związkowe.
Pracodawca przekazuje kopię porozumienia w sprawie przedłużenia
okresu rozliczeniowego czasu pracy, o którym mowa w § 3, właściwemu
okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia
porozumienia.
Rozkłady czasu pracy, o których mowa w art. 1401, mogą być także
stosowane na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub
elektronicznej, niezależnie od ustalenia takich rozkładów czasu pracy w trybie
określonym w § 3.
Zastosowanie do pracownika systemów czasu pracy, o których mowa
w art. 143 i 144, następuje na podstawie umowy o pracę.
Do obwieszczenia, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio
art. 1043.
Art. 91.
zmienionyNależności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 mogą być
potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie.
W przypadkach określonych w § 1 wolna od potrąceń jest kwota
wynagrodzenia za pracę w wysokości:
określonej w art. 871§ 1 pkt 1 – przy potrącaniu należności na rzecz
pracodawcy;
2026-07-28 2) 80 % kwoty określonej w art. 871§ 1 pkt 1 – przy potrącaniu innych
należności niż określone w pkt 1.
Art. 151.
zmienionyPraca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy
czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu
pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy,
stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest
dopuszczalna w razie:
konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
szczególnych potrzeb pracodawcy.
2026-07-28 § 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na
stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych
dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.
Nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania
zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego wniosek złożony
w postaci papierowej lub elektronicznej, w celu załatwienia spraw osobistych.
Odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do
odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.
Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku
z okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla
poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.
W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie
o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest
obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby
godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona w § 3.
Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy
ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego
w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika,
oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa
w art. 1511§ 1.
Art. 221.
zmienionyPracodawca żąda od osoby ubiegającej się o zatrudnienie
podania danych osobowych obejmujących:
imię (imiona) i nazwisko;
datę urodzenia;
dane kontaktowe wskazane przez taką osobę;
wykształcenie;
kwalifikacje zawodowe;
2026-07-28 6) przebieg dotychczasowego zatrudnienia, z wyłączeniem informacji
o wynagrodzeniu w obecnym stosunku pracy oraz w poprzednich stosunkach
pracy.
Pracodawca żąda podania danych osobowych, o których mowa w § 1 pkt
4–6, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na
określonym stanowisku.
Pracodawca żąda od pracownika podania dodatkowo danych osobowych
obejmujących:
adres zamieszkania;
numer PESEL, a w przypadku jego braku – rodzaj i numer dokumentu
potwierdzającego tożsamość;
inne dane osobowe pracownika, a także dane osobowe dzieci pracownika i
innych członków jego najbliższej rodziny, jeżeli podanie takich danych jest
konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych
uprawnień przewidzianych w prawie pracy;
wykształcenie i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, jeżeli nie istniała
podstawa do ich żądania od osoby ubiegającej się o zatrudnienie;
numer rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę
wynagrodzenia do rąk własnych.
Pracodawca żąda podania innych danych osobowych niż określone w § 1
i 3, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku
wynikającego z przepisu prawa.
Udostępnienie pracodawcy danych osobowych następuje w formie
oświadczenia osoby, której dane dotyczą. Pracodawca może żądać
udokumentowania danych osobowych osób, o których mowa w § 1 i 3, w zakresie
niezbędnym do ich potwierdzenia.
Art. 15110.
zmienionyPraca w niedziele i święta jest dozwolona:
w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub
zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy,
w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele
i święta;
przy wykonywaniu prac:
polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków
komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu
usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych
w rozumieniu przepisów prawa komunikacji elektronicznej, odbieranych
poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami
obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 1519§ 1, są
u niego dniami pracy,
zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a.
w ruchu ciągłym;
przy pracy zmianowej;
przy niezbędnych remontach;
w transporcie i w komunikacji;
w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
w rolnictwie i hodowli;
przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność
społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
(uchylona)
zakładach świadczących usługi dla ludności,
2026-07-28 c) gastronomii,
zakładach hotelarskich,
jednostkach gospodarki komunalnej,
zakładach opieki zdrowotnej7)i innych placówkach służby zdrowia
przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych
lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach
organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej
zapewniających całodobową opiekę,
zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty,
turystyki i wypoczynku;
Art. 632.
zmienionyZ dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami
wygasają, z zastrzeżeniem § 3–11.
Jeżeli zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie ustanowiono
zarządu sukcesyjnego, w przypadku uzgodnienia, o którym mowa w § 5 pkt 1,
umowy o pracę wygasają z dniem wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy
sukcesyjnego, chyba że strony uzgodniły wcześniejszy termin rozwiązania umowy
o pracę.
Jeżeli zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym ustanowiono zarząd
sukcesyjny, w przypadku uzgodnienia, o którym mowa w § 5 pkt 1, umowy o pracę
wygasają z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że wcześniej nastąpiło
przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w art.
231.
W razie ponownego zatrudniania pracowników w tej samej grupie
zawodowej zarządca sukcesyjny zatrudnia na poprzednich warunkach pracownika,
którego umowa o pracę wygasła z powodu śmierci pracodawcy, jeżeli pracownik
ten zgłosi zamiar podjęcia zatrudnienia w ciągu miesiąca od dnia ustanowienia
zarządu sukcesyjnego.
Pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z przyczyn określonych
w § 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres
wypowiedzenia.
Przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku:
przejęcia pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach określonych w
art. 231;
ustanowienia zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, zgodnie z
ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem
osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw
(Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwanej dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”.
2026-07-28 § 4. W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, umowa o pracę z
pracownikiem wygasa z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że przed
tym dniem nastąpiło przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach
określonych w art. 231.
W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie
ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę
wygasa z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, chyba że przed upływem
tego terminu osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, albo
zarządca sukcesyjny uzgodni z pracownikiem, na mocy pisemnego porozumienia
stron, że stosunek pracy będzie kontynuowany na dotychczasowych zasadach:
do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do
powołania zarządcy sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z pracownikiem
zawiera osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym;
do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z
pracownikiem zawiera zarządca sukcesyjny.
Strony porozumienia, o którym mowa w § 5, mogą także uzgodnić
wcześniejszy termin rozwiązania umowy o pracę.
W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie
ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę
na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta, jeżeli
termin jej rozwiązania przypada przed upływem 30 dni od dnia śmierci
pracodawcy, chyba że strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy.
Jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony przypada po upływie
30 dni od dnia śmierci pracodawcy umowa o pracę wygasa z dniem wygaśnięcia
zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy
sukcesyjnego, chyba że wcześniej rozwiąże się z upływem czasu, na który została
zawarta, albo strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy.
Okres od dnia śmierci pracodawcy do dnia wygaśnięcia umowy o pracę
albo dokonania uzgodnienia zgodnie z § 5 i 6, albo rozwiązania umowy o pracę
zgodnie z § 7 jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który
pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
W okresie, o którym mowa w § 8, osoba, o której mowa w art. 14 ustawy
o zarządzie sukcesyjnym, a jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny – zarządca
2026-07-28W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, umowa o pracę z
pracownikiem wygasa z dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, chyba że przed
tym dniem nastąpiło przejęcie pracownika przez nowego pracodawcę na zasadach
określonych w art. 231.
W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie
ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę
wygasa z upływem 30 dni od dnia śmierci pracodawcy, chyba że przed upływem
tego terminu osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, albo
zarządca sukcesyjny uzgodni z pracownikiem, na mocy pisemnego porozumienia
stron, że stosunek pracy będzie kontynuowany na dotychczasowych zasadach:
do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do
powołania zarządcy sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z pracownikiem
zawiera osoba, o której mowa w art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym;
do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego – jeżeli porozumienie z
pracownikiem zawiera zarządca sukcesyjny.
Strony porozumienia, o którym mowa w § 5, mogą także uzgodnić
wcześniejszy termin rozwiązania umowy o pracę.
W przypadku gdy zgodnie z ustawą o zarządzie sukcesyjnym nie
ustanowiono zarządu sukcesyjnego z chwilą śmierci pracodawcy, umowa o pracę
na czas określony rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta, jeżeli
termin jej rozwiązania przypada przed upływem 30 dni od dnia śmierci
pracodawcy, chyba że strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy.
Jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony przypada po upływie
30 dni od dnia śmierci pracodawcy umowa o pracę wygasa z dniem wygaśnięcia
zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy
sukcesyjnego, chyba że wcześniej rozwiąże się z upływem czasu, na który została
zawarta, albo strony uzgodnią wcześniejszy termin rozwiązania umowy.
Okres od dnia śmierci pracodawcy do dnia wygaśnięcia umowy o pracę
albo dokonania uzgodnienia zgodnie z § 5 i 6, albo rozwiązania umowy o pracę
zgodnie z § 7 jest okresem usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który
pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
W okresie, o którym mowa w § 8, osoba, o której mowa w art. 14 ustawy
o zarządzie sukcesyjnym, a jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny – zarządca
sukcesyjny, może polecić pracownikowi wykonywanie pracy zgodnej z jego
umową o pracę, określając okres wykonywania pracy przez pracownika i wymiar
czasu pracy.
Art. 15111.
zmienionyPracownikowi wykonującemu pracę w niedziele i święta, w
przypadkach, o których mowa w art. 15110pkt 1–9 i 11 oraz w przepisach ustawy,
o której mowa w art. 1519b, pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień
wolny od pracy:
w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych
poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli;
w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego.
Obecnie zakładach leczniczych podmiotów leczniczych, na podstawie art. 40 ustawy z dnia
10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
2026-07-28 § 2. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1
pkt 1 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi
przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie
braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie – dodatek do
wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511§ 1 pkt 1, za każdą godzinę
pracy w niedzielę.
Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1
pkt 2 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto, pracownikowi
przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511§ 1
pkt 1, za każdą godzinę pracy w święto.
Do pracy w święto przypadające w niedzielę stosuje się przepisy
dotyczące pracy w niedzielę.
Art. 222.
zmienionyJeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa
pracowników lub ochrony mienia lub kontroli produkcji lub zachowania w
tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
pracodawca może wprowadzić szczególny nadzór nad terenem zakładu pracy lub
terenem wokół zakładu pracy w postaci środków technicznych umożliwiających
rejestrację obrazu (monitoring).
Monitoring nie obejmuje pomieszczeń udostępnianych zakładowej
organizacji związkowej.
2026-07-28 § 2. Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek oraz
palarni, chyba że stosowanie monitoringu w tych pomieszczeniach jest niezbędne
do realizacji celu określonego w § 1 i nie naruszy to godności oraz innych dóbr
osobistych pracownika, w szczególności poprzez zastosowanie technik
uniemożliwiających rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób.
Monitoring pomieszczeń sanitarnych wymaga uzyskania uprzedniej zgody
zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa
organizacja związkowa – uprzedniej zgody przedstawicieli pracowników
wybranych w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Nagrania obrazu pracodawca przetwarza wyłącznie do celów, dla których
zostały zebrane, i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia
nagrania.
W przypadku, w którym nagrania obrazu stanowią dowód w
postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa lub pracodawca powziął
wiadomość, iż mogą one stanowić dowód w postępowaniu, termin określony w § 3
ulega przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Po upływie okresów, o których mowa w § 3 lub 4, uzyskane w wyniku
monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe podlegają zniszczeniu, o
ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu ustala się w układzie
zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli
pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do
ustalenia regulaminu pracy.
Pracodawca informuje pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w
sposób przyjęty u danego pracodawcy, nie później niż 2 tygodnie przed jego
uruchomieniem.
Pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy przekazuje mu w
postaci papierowej lub elektronicznej informacje, o których mowa w § 6.
W przypadku wprowadzenia monitoringu pracodawca oznacza
pomieszczenia i teren monitorowany w sposób widoczny i czytelny, za pomocą
odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych, nie później niż jeden dzień
przed jego uruchomieniem.
2026-07-28 § 10. Przepis § 9 nie narusza przepisów art. 12 i art. 13 rozporządzenia
2016/679.
Przepis § 9 nie narusza przepisów art. 12 i art. 13 rozporządzenia
2016/679.
Monitoring nie obejmuje pomieszczeń udostępnianych zakładowej
organizacji związkowej.
Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek oraz
palarni, chyba że stosowanie monitoringu w tych pomieszczeniach jest niezbędne
do realizacji celu określonego w § 1 i nie naruszy to godności oraz innych dóbr
osobistych pracownika, w szczególności poprzez zastosowanie technik
uniemożliwiających rozpoznanie przebywających w tych pomieszczeniach osób.
Monitoring pomieszczeń sanitarnych wymaga uzyskania uprzedniej zgody
zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli u pracodawcy nie działa zakładowa
organizacja związkowa – uprzedniej zgody przedstawicieli pracowników
wybranych w trybie przyjętym u danego pracodawcy.
Nagrania obrazu pracodawca przetwarza wyłącznie do celów, dla których
zostały zebrane, i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia
nagrania.
W przypadku, w którym nagrania obrazu stanowią dowód w
postępowaniu prowadzonym na podstawie prawa lub pracodawca powziął
wiadomość, iż mogą one stanowić dowód w postępowaniu, termin określony w § 3
ulega przedłużeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Po upływie okresów, o których mowa w § 3 lub 4, uzyskane w wyniku
monitoringu nagrania obrazu zawierające dane osobowe podlegają zniszczeniu, o
ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
Cele, zakres oraz sposób zastosowania monitoringu ustala się w układzie
zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli
pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do
ustalenia regulaminu pracy.
Pracodawca informuje pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w
sposób przyjęty u danego pracodawcy, nie później niż 2 tygodnie przed jego
uruchomieniem.
Pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy przekazuje mu w
postaci papierowej lub elektronicznej informacje, o których mowa w § 6.
W przypadku wprowadzenia monitoringu pracodawca oznacza
pomieszczenia i teren monitorowany w sposób widoczny i czytelny, za pomocą
odpowiednich znaków lub ogłoszeń dźwiękowych, nie później niż jeden dzień
przed jego uruchomieniem.
Art. 1511.
zmienionyZa pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego
wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
100 % wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych
przypadających:
w nocy,
w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie
z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę
w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu
pracy;
50 % wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających
w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.
2026-07-28 § 2. Dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą
godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy
czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej
normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które
pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1.
Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym
mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego
zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki
składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków
wynagradzania – 60 % wynagrodzenia.
W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem
pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1, może być
zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu
wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.
Art. 6719.
zmienionyUzgodnienie między stronami umowy o pracę dotyczące
wykonywania pracy zdalnej przez pracownika może nastąpić:
przy zawieraniu umowy o pracę albo
w trakcie zatrudnienia.
W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, uzgodnienie może być
dokonane z inicjatywy pracodawcy albo na wniosek pracownika złożony w postaci
papierowej lub elektronicznej. Przepisu art. 29 § 4 nie stosuje się.
Praca zdalna może być wykonywana na polecenie pracodawcy:
w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia
epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich
odwołaniu lub
w okresie, w którym zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy
pracownika nie jest czasowo możliwe z powodu działania siły wyższej
– jeżeli pracownik złoży bezpośrednio przed wydaniem polecenia oświadczenie
w postaci papierowej lub elektronicznej, że posiada warunki lokalowe i techniczne
do wykonywania pracy zdalnej.
2026-07-28 § 4. Pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania
pracy zdalnej, o którym mowa w § 3, z co najmniej dwudniowym uprzedzeniem.
W przypadku zmiany warunków lokalowych i technicznych
uniemożliwiającej wykonywanie pracy zdalnej pracownik informuje o tym
niezwłocznie pracodawcę. W takim przypadku pracodawca niezwłocznie cofa
polecenie wykonywania pracy zdalnej.
Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, o którym
mowa w art. 1421§ 1 pkt 2 i 3, pracownicy w ciąży, pracownika wychowującego
dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia, a także pracownika sprawującego
opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we
wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie
o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
o wykonywanie pracy zdalnej, chyba że nie jest to możliwe ze względu na
organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie
odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje pracownika w postaci
papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku
przez pracownika.
Przepis § 6 stosuje się do pracowników, o których mowa
w art. 1421§ 1 pkt 2 i 3, również po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia.
Art. 945.
zmienionyW przypadku ponownego nawiązania stosunku pracy z tym
samym pracownikiem w okresie, o którym mowa w art. 94 pkt 9b, pracodawca
kontynuuje prowadzenie dla tego pracownika dotychczasowej dokumentacji
pracowniczej.
2026-07-28 § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, okres przechowywania
dokumentacji pracowniczej liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym
kończący się najpóźniej stosunek pracy rozwiązał się lub wygasł.
Art. 235.
zmienionyPracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu
państwowemu inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi
pracy każdy przypadek podejrzenia choroby zawodowej.
2026-07-28 § 2. Obowiązek, o którym mowa w § 1, dotyczy także lekarza podmiotu
właściwego do rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 6.
W każdym przypadku podejrzenia choroby zawodowej:
lekarz,
lekarz dentysta, który podczas wykonywania zawodu powziął takie
podejrzenie u pacjenta
– kieruje na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej
albo o braku podstaw do jej rozpoznania.
Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać
pracownik lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy
mogą wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony
zgłasza podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim
profilaktyczną opiekę zdrowotną.
W razie rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, pracodawca jest
obowiązany:
ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar
zagrożenia tą chorobą, działając w porozumieniu z właściwym państwowym
inspektorem sanitarnym;
przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie
choroby zawodowej i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze;
zapewnić realizację zaleceń lekarskich.
Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr obejmujący przypadki
stwierdzonych chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby.
Pracodawca przesyła zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej do
instytutu medycyny pracy wskazanego w przepisach wydanych na podstawie
art. 237 § 11oraz do właściwego państwowego inspektora sanitarnego.
Art. 1518.
zmienionyPracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej
przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej
w wysokości 20 % stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia
za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów.
2026-07-28 § 2. W stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale
poza zakładem pracy dodatek, o którym mowa w § 1, może być zastąpiony
ryczałtem, którego wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy
w porze nocnej.
Art. 6720.
zmienionyZasady wykonywania pracy zdalnej określa się w zakładowym
układzie zbiorowym pracy lub protokole dodatkowym do zawartego już układu
albo w porozumieniu zawieranym między pracodawcą a zakładową organizacją
związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy działa więcej niż jedna zakładowa
organizacja związkowa – w porozumieniu między pracodawcą a tymi
organizacjami.
Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia, o którym mowa
w § 1, z wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, pracodawca
uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi
w rozumieniu art. 253ust. 1 lub 2 ustawy o związkach zawodowych, z których
każda zrzesza co najmniej 5 % pracowników zatrudnionych u pracodawcy.
Jeżeli w terminie 30 dni:
od dnia podjęcia rokowań nad zakładowym układem zbiorowym pracy lub
protokołem dodatkowym dotyczącym zasad wykonywania pracy zdalnej albo
2026-07-28 2) od dnia przedstawienia przez pracodawcę projektu porozumienia, o którym
mowa w § 1
– nie dojdzie do ich zawarcia, pracodawca określa zasady wykonywania pracy
zdalnej w regulaminie, uwzględniając ustalenia podjęte w toku rokowań lub
uzgodnień porozumienia.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje
związkowe, pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie
po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym
u danego pracodawcy.
Wykonywanie pracy zdalnej jest dopuszczalne także w przypadku, gdy
nie został zawarty zakładowy układ zbiorowy pracy lub protokół dodatkowy,
o których mowa w § 1, gdy nie zostało zawarte porozumienie, o którym mowa
w § 1 albo § 2, albo gdy nie został wydany regulamin, o którym mowa w § 3 i 4.
W takim przypadku pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej
odpowiednio w poleceniu wykonywania pracy zdalnej, o którym mowa w art. 6719
§ 3, albo w porozumieniu zawartym z pracownikiem.
W zakładowym układzie zbiorowym pracy lub protokole dodatkowym,
o których mowa w § 1, w porozumieniu, o którym mowa w § 1 i 2, oraz
w regulaminie, o którym mowa w § 3 i 4, określa się w szczególności:
grupę lub grupy pracowników, którzy mogą być objęci pracą zdalną;
zasady pokrywania przez pracodawcę kosztów, o których mowa
w art. 6724§ 1 pkt 2 lub 3;
zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 6724§ 3,
lub ryczałtu, o którym mowa w art. 6724§ 4;
zasady porozumiewania się pracodawcy i pracownika wykonującego pracę
zdalną, w tym sposób potwierdzania obecności na stanowisku pracy przez
pracownika wykonującego pracę zdalną;
zasady kontroli wykonywania pracy przez pracownika wykonującego pracę
zdalną;
zasady kontroli w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
zasady kontroli przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa
i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych;
2026-07-28 8)od dnia przedstawienia przez pracodawcę projektu porozumienia, o którym
mowa w § 1
– nie dojdzie do ich zawarcia, pracodawca określa zasady wykonywania pracy
zdalnej w regulaminie, uwzględniając ustalenia podjęte w toku rokowań lub
uzgodnień porozumienia.
Jeżeli u danego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje
związkowe, pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej w regulaminie
po konsultacji z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym
u danego pracodawcy.
Wykonywanie pracy zdalnej jest dopuszczalne także w przypadku, gdy
nie został zawarty zakładowy układ zbiorowy pracy lub protokół dodatkowy,
o których mowa w § 1, gdy nie zostało zawarte porozumienie, o którym mowa
w § 1 albo § 2, albo gdy nie został wydany regulamin, o którym mowa w § 3 i 4.
W takim przypadku pracodawca określa zasady wykonywania pracy zdalnej
odpowiednio w poleceniu wykonywania pracy zdalnej, o którym mowa w art. 6719
§ 3, albo w porozumieniu zawartym z pracownikiem.
W zakładowym układzie zbiorowym pracy lub protokole dodatkowym,
o których mowa w § 1, w porozumieniu, o którym mowa w § 1 i 2, oraz
w regulaminie, o którym mowa w § 3 i 4, określa się w szczególności:
grupę lub grupy pracowników, którzy mogą być objęci pracą zdalną;
zasady pokrywania przez pracodawcę kosztów, o których mowa
w art. 6724§ 1 pkt 2 lub 3;
zasady ustalania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 6724§ 3,
lub ryczałtu, o którym mowa w art. 6724§ 4;
zasady porozumiewania się pracodawcy i pracownika wykonującego pracę
zdalną, w tym sposób potwierdzania obecności na stanowisku pracy przez
pracownika wykonującego pracę zdalną;
zasady kontroli wykonywania pracy przez pracownika wykonującego pracę
zdalną;
zasady kontroli w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
zasady kontroli przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa
i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych;
zasady instalacji, inwentaryzacji, konserwacji, aktualizacji oprogramowania
i serwisu powierzonych pracownikowi narzędzi pracy, w tym urządzeń
technicznych.
Do polecenia, o którym mowa w art. 6719§ 3, stosuje się odpowiednio
§ 6 pkt 2–8.
Informacja o porozumieniu, o którym mowa w § 1 i 2, podlega wpisowi
do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy na zasadach określonych
w ustawie z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy
i porozumieniach zbiorowych.
Art. 154.
zmienionyWymiar urlopu wynosi:
20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
2026-07-28 § 2. Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze
czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika,
biorąc za podstawę wymiar urlopu określony w § 1; niepełny dzień urlopu zaokrąg-
la się w górę do pełnego dnia.
Wymiar urlopu w danym roku kalendarzowym, ustalony na podstawie § 1
i 2, nie może przekroczyć wymiaru określonego w § 1.
Art. 155.
zmienionyDo okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się
z tytułu ukończenia:
zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany
programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata,
średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas
trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat,
2026-07-28 3) średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych)
szkół zawodowych – 5 lat,
średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
szkoły policealnej – 6 lat,
szkoły wyższej – 8 lat.
Okresy nauki, o których mowa w pkt 1–6, nie podlegają sumowaniu.
Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy,
od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym
była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla
pracownika.
Art. 1551.
zmienionyW roku kalendarzowym, w którym ustaje stosunek pracy
z pracownikiem uprawnionym do kolejnego urlopu, pracownikowi przysługuje
urlop:
u dotychczasowego pracodawcy – w wymiarze proporcjonalnym do okresu
przepracowanego u tego pracodawcy w roku ustania stosunku pracy, chyba że
przed ustaniem tego stosunku pracownik wykorzystał urlop w przysługującym
mu lub w wyższym wymiarze;
u kolejnego pracodawcy – w wymiarze:
proporcjonalnym do okresu pozostałego do końca danego roku
kalendarzowego – w razie zatrudnienia na czas nie krótszy niż do końca
danego roku kalendarzowego,
proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w danym roku kalendarzowym
– w razie zatrudnienia na czas krótszy niż do końca danego roku
kalendarzowego,
z zastrzeżeniem § 2.
Pracownikowi, który przed ustaniem stosunku pracy w ciągu roku
kalendarzowego wykorzystał urlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1
pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym
wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak
niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich
pracodawców.
2026-07-28 § 21. Przepis § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika podejmującego
pracę u kolejnego pracodawcy w ciągu innego roku kalendarzowego niż rok,
w którym ustał jego stosunek pracy z poprzednim pracodawcą.
(uchylony)
Art. 23711a.
zmienionyPracodawca konsultuje z pracownikami lub ich
przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną
pracy, w szczególności dotyczące:
zmian w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk pracy, wprowadzania
nowych procesów technologicznych oraz substancji chemicznych i ich
mieszanin, jeżeli mogą one stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia
pracowników;
oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych
prac oraz informowania pracowników o tym ryzyku;
tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym
osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy,
a także wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji
pracowników;
przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży
i obuwia roboczego;
szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawiać pracodawcy
wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych.
Pracodawca zapewnia odpowiednie warunki do przeprowadzania
konsultacji, a zwłaszcza zapewnia, aby odbywały się w godzinach pracy. Za czas
nieprzepracowany w związku z udziałem w konsultacjach pracownicy lub ich
przedstawiciele zachowują prawo do wynagrodzenia.
2026-07-28 § 4. Na umotywowany wniosek pracowników lub ich przedstawicieli
dotyczący spraw zagrożenia zdrowia i życia pracowników inspektorzy pracy
Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzają kontrole oraz stosują środki prawne
przewidziane w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy.
U pracodawcy, u którego została powołana komisja bezpieczeństwa
i higieny pracy – konsultacje, o których mowa w § 1, mogą być prowadzone
w ramach tej komisji, natomiast uprawnienia, o których mowa w § 2 i 4,
przysługują pracownikom lub ich przedstawicielom wchodzącym w skład komisji.
Pracownicy lub ich przedstawiciele nie mogą ponosić jakichkolwiek
niekorzystnych dla nich konsekwencji z tytułu działalności, o której mowa w § 1,
2 i 4. Dotyczy to również pracowników lub ich przedstawicieli, o których mowa
w § 5.
Art. 23711.
zmienionyPracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników
tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej „służbą bhp”, pełniącą
funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś
pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań
służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Pracodawca
posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp
może sam wykonywać zadania tej służby, jeżeli:
zatrudnia do 10 pracowników albo
zatrudnia do 50 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności,
dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu
przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych.
Pracodawca – w przypadku braku kompetentnych pracowników – może
powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.
Pracownik służby bhp oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu
powierzono wykonywanie zadań służby bhp, o którym mowa w § 1, a także
specjalista spoza zakładu pracy powinni spełniać wymagania kwalifikacyjne
niezbędne do wykonywania zadań służby bhp oraz ukończyć szkolenie
w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników tej służby.
Pracownik służby bhp oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy,
któremu powierzono wykonywanie zadań tej służby, nie mogą ponosić
jakichkolwiek niekorzystnych dla nich następstw z powodu wykonywania zadań
i uprawnień służby bhp.
2026-07-28 § 4. Właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp, albo
zwiększenie liczby pracowników tej służby, jeżeli jest to uzasadnione
stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
szczegółowy zakres działania, uprawnienia, organizację, liczebność
i podporządkowanie służby bhp;
kwalifikacje wymagane do wykonywania zadań służby bhp.
Art. 1553.
zmienionyPrzy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie art. 1551
i 1552niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.
2026-07-28 § 2. Wymiar urlopu należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie
może przekroczyć wymiaru wynikającego z art. 154 § 1 i 2.
Art. 23713.
zmienionyZadaniem komisji bhp jest dokonywanie przeglądu warunków
pracy, okresowej oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, opiniowanie
podejmowanych przez pracodawcę środków zapobiegających wypadkom przy
pracy i chorobom zawodowym, formułowanie wniosków dotyczących poprawy
warunków pracy oraz współdziałanie z pracodawcą w realizacji jego obowiązków
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Posiedzenia komisji bhp odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż
raz na kwartał. Za czas nieprzepracowany w związku z udziałem w posiedzeniach
komisji bhp pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
2026-07-28 § 3. Komisja bhp w związku z wykonywaniem zadań wymienionych
w § 1 korzysta z ekspertyz lub opinii specjalistów spoza zakładu pracy
w przypadkach uzgodnionych z pracodawcą i na jego koszt.
Art. 92.
zmienionyZa czas niezdolności pracownika do pracy wskutek:
choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie
do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który
ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku
kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80 % wynagrodzenia,
chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy
przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu;
wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie
ciąży – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do
100 % wynagrodzenia;
poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla
kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się
zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów – w okresie wskazanym
w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100 % wynagrodzenia.
(uchylony)
Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, oblicza się według zasad
obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca
za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych od pracy.
Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1:
nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku
chorobowego;
nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku
chorobowego.
Za czas niezdolności do pracy, o której mowa w § 1, trwającej łącznie
dłużej niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który
ukończył 50 rok życia, trwającej łącznie dłużej niż 14 dni w ciągu roku
kalendarzowego, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach
określonych w odrębnych przepisach.
2026-07-28 § 5. Przepisy § 1 pkt 1 i § 4 w części dotyczącej pracownika, który ukończył
50 rok życia, dotyczą niezdolności pracownika do pracy przypadającej po roku
kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50 rok życia.
Art. 2373.
zmienionyNie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której
wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych
umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz
prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Szkolenie pracownika przed
dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego
pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy
bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
Pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących
na nim obowiązków. Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane.
Szkolenie okresowe pracownika, o którym mowa w § 2, nie jest
wymagane w przypadku pracownika na stanowisku administracyjno-biurowym,
gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów o
statystyce publicznej znajduje się w grupie działalności, dla której ustalono nie
wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, chyba że z oceny
ryzyka, o której mowa w art. 226 pkt 1, wynika, że jest to konieczne.
W przypadku gdy rodzaj przeważającej działalności pracodawcy w
rozumieniu przepisów o statystyce publicznej znajdzie się w grupie działalności,
dla której zostanie ustalona wyższa niż trzecia kategoria ryzyka w rozumieniu
przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych, pracodawca jest obowiązany przeprowadzić szkolenie okresowe
pracownika, o którym mowa w § 22, w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia ustalenia wyższej kategorii
ryzyka.
Przepis § 23stosuje się odpowiednio, gdy z dokonanej oceny ryzyka, o
której mowa w art. 226 pkt 1, wynika, że przeprowadzenie szkolenia okresowego
pracownika, o którym mowa w § 22, stało się konieczne. Szkolenie okresowe
przeprowadza się w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia dokonania
oceny ryzyka.
2026-07-28 § 3. Szkolenia, o których mowa w § 2, odbywają się w czasie pracy i na koszt
pracodawcy.
Art. 1731.
zmienionyPracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego
urlop opiekuńczy, w wymiarze 5 dni, w celu zapewnienia osobistej opieki lub
wsparcia osobie będącej członkiem rodziny lub zamieszkującej w tym samym
gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych
względów medycznych.
Obecnie minister właściwy do spraw pracy, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 16 oraz art. 21
ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1370
i 1907), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
2026-07-28 § 2. Za członka rodziny, o którym mowa w § 1, uważa się syna, córkę, matkę,
ojca lub małżonka.
Urlopu, o którym mowa w § 1, udziela się w dni, które są dla pracownika
dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.
Urlopu, o którym mowa w § 1, udziela się na wniosek pracownika
złożony w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie nie krótszym niż
1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.
We wniosku wskazuje się imię i nazwisko osoby, która wymaga opieki
lub wsparcia z poważnych względów medycznych, przyczynę konieczności
zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika oraz w przypadku
członka rodziny ‒ stopień pokrewieństwa z pracownikiem lub w przypadku osoby
niebędącej członkiem rodziny ‒ adres zamieszkania tej osoby.
Art. 93.
zmienionyW razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub
w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy
wskutek choroby, rodzinie przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna.
Wysokość odprawy, o której mowa w § 1, jest uzależniona od okresu
zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosi:
jednomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż
10 lat;
trzymiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej
10 lat;
sześciomiesięczne wynagrodzenie, jeżeli pracownik był zatrudniony co
najmniej 15 lat.
Przepis art. 36 § 11stosuje się odpowiednio.
Odprawa pośmiertna przysługuje następującym członkom rodziny
pracownika:
małżonkowi;
innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania
renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
2026-07-28 § 5. Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy
wszystkich uprawnionych członków rodziny.
Jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny
uprawniony do odprawy pośmiertnej, przysługuje mu odprawa w wysokości
połowy odpowiedniej kwoty określonej w § 2.
Odprawa pośmiertna nie przysługuje członkom rodziny, o których mowa
w § 4, jeżeli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie
wypłacone przez instytucję ubezpieczeniową jest nie niższe niż odprawa
pośmiertna przysługująca zgodnie z § 2 i 6. Jeżeli odszkodowanie jest niższe od
odprawy pośmiertnej, pracodawca jest obowiązany wypłacić rodzinie kwotę
stanowiącą różnicę między tymi świadczeniami.
Art. 2377.
zmienionyPracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi
nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone
w Polskich Normach:
2026-07-28 1) jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu
zabrudzeniu;
ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa
i higieny pracy.
Pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie
przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego,
spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy.
Przepis § 2 nie dotyczy stanowisk, na których są wykonywane prace
związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo
prace powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego
środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie
zakaźnymi.
Pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego,
zgodnie z § 2, pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości
uwzględniającej ich aktualne ceny.
Art. 1741.
zmienionyZa zgodą pracownika, wyrażoną w postaci papierowej lub
elektronicznej, pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego
w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym
w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.
2026-07-28 § 2. Okres urlopu bezpłatnego, o którym mowa w § 1, wlicza się do okresu
pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego
pracodawcy.
Art. 176.
zmienionyKobiety w ciąży i kobiety karmiące dziecko piersią nie mogą
wykonywać prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia,
mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie
dziecka piersią.
2026-07-28 § 2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz prac, o których
mowa w § 1, obejmujący prace:
związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, w tym ręcznym transportem
ciężarów,
mogące mieć niekorzystny wpływ ze względu na sposób i warunki ich
wykonywania, z uwzględnieniem rodzajów czynników występujących
w środowisku pracy i poziomu ich występowania
‒ kierując się aktualną wiedzą na temat wpływu warunków wykonywania pracy
i czynników występujących w środowisku pracy na zdrowie kobiet, przebieg ciąży
lub karmienie dziecka piersią.
Art. 177.
zmienionyW okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego,
a także od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie
urlopu macierzyńskiego albo jego części, urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego albo jego części, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu
ojcowskiego albo jego części, urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia
zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:
prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez
wypowiedzenia stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem;
wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą lub tym
pracownikiem, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie
umowy bez wypowiedzenia z ich winy i reprezentująca tę pracownicę lub
tego pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na
rozwiązanie umowy.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w § 1, wcześniej niż
w terminach określonych w art. 180 § 9, art. 1802§ 4, art. 1821d§ 1, art. 1823§ 2
oraz art. 183 § 6 zakaz, o którym mowa w § 1, zaczyna obowiązywać na:
14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego oraz
części urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego;
21 dni przed rozpoczęciem korzystania z uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego albo jego części;
7 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu ojcowskiego albo jego części.
(uchylony)
2026-07-28 § 3. Umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny
przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego
miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.
Przepisu § 3 nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej
w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności
w pracy.
Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem
w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia
przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego
albo jego części, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo jego części,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego albo jego części,
urlopu rodzicielskiego albo jego części – do dnia zakończenia tego urlopu może
nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca
jest obowiązany uzgodnić termin rozwiązania umowy o pracę z zakładową
organizacją związkową reprezentującą tę pracownicę lub tego pracownika.
W przypadku niemożności zapewnienia w tym okresie pracownicy lub
pracownikowi innego zatrudnienia przysługują im świadczenia określone
w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu
zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Istnienie przyczyn, o których mowa w § 1 pkt 2 i § 4, udowodni
pracodawca.
(uchylony)
Art. 1043.
zmienionyRegulamin pracy wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od
dnia podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego
pracodawcy. §
Pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu
pracy przed dopuszczeniem go do pracy.
Art. 180.
zmienionyPracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym
porodzie.
Pracownica, która przebywa w szpitalu albo innym zakładzie
leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia
uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, po
wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może
przerwać urlop macierzyński na okres pobytu w tym szpitalu albo zakładzie
leczniczym, jeżeli:
część urlopu macierzyńskiego za ten okres wykorzysta pracownik – ojciec
wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
osobistą opiekę nad dzieckiem w tym okresie będzie sprawował ubezpieczony
– ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej rodziny, który
w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi –
innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku przerwania przez
ubezpieczoną – matkę dziecka pobierania zasiłku macierzyńskiego po
wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie,
prawo do części urlopu macierzyńskiego odpowiadającej okresowi, w którym
ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie
leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne ze względu na stan zdrowia
uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
W przypadku zgonu pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo
ubezpieczonej – matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za
okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu
dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje
2026-07-28 prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy
albo ubezpieczonej – matki dziecka.
W przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę w czasie urlopu
macierzyńskiego albo ubezpieczoną – matkę dziecka w czasie pobierania zasiłku
macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi –
ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej
rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po
dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:
pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej
8 tygodni po porodzie.
Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego
i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego
urlopu w okolicznościach, o których mowa w § 4–7 i § 10–13, nie może
przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, o którym mowa w § 1.
W przypadku:
zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby
i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia
takim ubezpieczeniem,
porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa
w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę
nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu
do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem
o niezdolności do samodzielnej egzystencji
– pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu
członkowi najbliższej rodziny przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego
przypadającej po dniu zgonu matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka albo
powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W okolicznościach, o których mowa w § 10 pkt 1 i § 11–13 i 15, części
urlopu macierzyńskiego udziela się na wniosek składany w postaci papierowej lub
elektronicznej przez pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika
2026-07-28 – innego członka najbliższej rodziny. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika
– innego członka najbliższej rodziny.
W przypadku podjęcia przez matkę dziecka nieposiadającą tytułu do
objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy,
pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w okresie trwania
zatrudnienia matki dziecka, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej
od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka aż do wyczerpania wymiaru,
o którym mowa w § 1. Przepis § 9 stosuje się odpowiednio.
Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie
więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.
Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed
porodem aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1.
Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu
macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu
i powrócić do pracy, jeżeli:
pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec
wychowujący dziecko;
przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu
macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował
2026-07-28 ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał
działalność zarobkową.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku
rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku
macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej
14 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po
dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku
macierzyńskiego.
Pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni
urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu,
jeżeli:
pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec
wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu
macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował
ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej
rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność
zarobkową.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi –
innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku rezygnacji przez
ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu
przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części
urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną –
matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
W przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa
pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji
z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni
przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownicy.
2026-07-28 § 9.prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy
albo ubezpieczonej – matki dziecka.
W przypadku porzucenia dziecka przez pracownicę w czasie urlopu
macierzyńskiego albo ubezpieczoną – matkę dziecka w czasie pobierania zasiłku
macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi –
ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej
rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po
dniu porzucenia dziecka, nie wcześniej jednak niż po wykorzystaniu przez:
pracownicę, po porodzie, co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego;
ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłku macierzyńskiego za okres co najmniej
8 tygodni po porodzie.
Łączny wymiar urlopu macierzyńskiego oraz urlopu macierzyńskiego
i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego
urlopu w okolicznościach, o których mowa w § 4–7 i § 10–13, nie może
przekroczyć wymiaru urlopu macierzyńskiego, o którym mowa w § 1.
W przypadku:
zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby
i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia
takim ubezpieczeniem,
porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa
w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę
nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu
do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem
o niezdolności do samodzielnej egzystencji
– pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu
członkowi najbliższej rodziny przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego
przypadającej po dniu zgonu matki dziecka, porzucenia przez nią dziecka albo
powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W okolicznościach, o których mowa w § 10 pkt 1 i § 11–13 i 15, części
urlopu macierzyńskiego udziela się na wniosek składany w postaci papierowej lub
elektronicznej przez pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika
– innego członka najbliższej rodziny. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika
– innego członka najbliższej rodziny.
W przypadku podjęcia przez matkę dziecka nieposiadającą tytułu do
objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
zatrudnienia w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy,
pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w okresie trwania
zatrudnienia matki dziecka, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej
od dnia podjęcia zatrudnienia przez matkę dziecka aż do wyczerpania wymiaru,
o którym mowa w § 1. Przepis § 9 stosuje się odpowiednio.
Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie
więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego.
Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed
porodem aż do wyczerpania wymiaru, o którym mowa w § 1.
Pracownica, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu
macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu
i powrócić do pracy, jeżeli:
pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec
wychowujący dziecko;
przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu
macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował
ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał
działalność zarobkową.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko przysługuje, w przypadku
rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku
macierzyńskiego po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej
14 tygodni po porodzie, prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po
dniu rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania zasiłku
macierzyńskiego.
Pracownica legitymująca się orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 8 tygodni
urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej części tego urlopu,
jeżeli:
pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec
wychowujący dziecko albo pracownik – inny członek najbliższej rodziny;
przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu
macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował
ubezpieczony – ojciec dziecka albo ubezpieczony – inny członek najbliższej
rodziny, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność
zarobkową.
Pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi –
innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje, w przypadku rezygnacji przez
ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego po wykorzystaniu
przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, prawo do części
urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu rezygnacji przez ubezpieczoną –
matkę dziecka z pobierania zasiłku macierzyńskiego.
W przypadkach, o których mowa w § 4 i 6, pracownica składa
pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji
z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni
przed przystąpieniem do pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownicy.
Części urlopu macierzyńskiego, o której mowa w § 4 pkt 1, § 5, § 6 pkt 1
i § 7, pracodawca udziela, odpowiednio, pracownikowi – ojcu wychowującemu
dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, na wniosek
w postaci papierowej lub elektronicznej składany w terminie nie krótszym niż
14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Do wniosku dołącza się
dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca
jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko
albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny.
Art. 1802.
zmienionyPracownica albo pracownik – ojciec wychowujący dziecko ma
prawo bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego do uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego – w przypadku urodzenia dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą
niż 1000 g – w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu macierzyńskiego
za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia
po porodzie;
2026-07-28 2) po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g – w wymiarze tygodnia
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka
w szpitalu do upływu 8. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że
pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne
dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28.
dnia po porodzie – w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5.
dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.
W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie
przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego należy
uwzględnić wagę dziecka o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu
w szpitalu dziecka najdłużej hospitalizowanego.
Przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego okresy
pobytu dziecka w szpitalu do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie
sumuje się. Niepełny tydzień zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia.
Uzupełniający urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo na
wniosek składany w postaci papierowej lub elektronicznej przez pracownicę albo
pracownika – ojca wychowującego dziecko w terminie nie krótszym niż 21 dni
przed zakończeniem korzystania z urlopu macierzyńskiego. Pracodawca jest
obowiązany uwzględnić wniosek.
Do wniosku dołącza się zaświadczenie wydane przez szpital, w którym
przebywało dziecko, oraz dokumenty określone w przepisach wydanych na
podstawie art. 1868a. Zaświadczenie zawiera informacje o okresie pobytu dziecka
w szpitalu oraz o urodzeniu dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą
niż 1000 g;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży.
We wniosku o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego
określa się termin zakończenia urlopu macierzyńskiego.
2026-07-28 § 7.po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g – w wymiarze tygodnia
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka
w szpitalu do upływu 8. tygodnia po porodzie;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży i jego pobytu w szpitalu, pod warunkiem że
pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne
dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28.
dnia po porodzie – w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5.
dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.
W przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie
przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego należy
uwzględnić wagę dziecka o najniższej masie urodzeniowej oraz okres pobytu
w szpitalu dziecka najdłużej hospitalizowanego.
Przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego okresy
pobytu dziecka w szpitalu do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie
sumuje się. Niepełny tydzień zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia.
Uzupełniający urlop macierzyński jest udzielany jednorazowo na
wniosek składany w postaci papierowej lub elektronicznej przez pracownicę albo
pracownika – ojca wychowującego dziecko w terminie nie krótszym niż 21 dni
przed zakończeniem korzystania z urlopu macierzyńskiego. Pracodawca jest
obowiązany uwzględnić wniosek.
Do wniosku dołącza się zaświadczenie wydane przez szpital, w którym
przebywało dziecko, oraz dokumenty określone w przepisach wydanych na
podstawie art. 1868a. Zaświadczenie zawiera informacje o okresie pobytu dziecka
w szpitalu oraz o urodzeniu dziecka:
przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą
niż 1000 g;
po ukończeniu 28. tygodnia ciąży i przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży
i z masą urodzeniową większą niż 1000 g;
po ukończeniu 37. tygodnia ciąży.
We wniosku o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego
określa się termin zakończenia urlopu macierzyńskiego.
Do uzupełniającego urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3, art. 47,
art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 6–17, art. 1801§ 2,
art. 182 zdanie pierwsze i art. 1831§ 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 231.
zmieniony3)§ 1. W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego
pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach
pracy, z zastrzeżeniem przepisów § 5.
Za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy, powstałe przed
przejściem części zakładu pracy na innego pracodawcę, dotychczasowy i nowy
pracodawca odpowiadają solidarnie.
Jeżeli u pracodawców, o których mowa w § 1, nie działają zakładowe
organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca informują w postaci
papierowej lub elektronicznej swoich pracowników o przewidywanym terminie
przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, jego przyczynach,
prawnych, ekonomicznych oraz socjalnych skutkach dla pracowników, a także
zamierzonych działaniach dotyczących warunków zatrudnienia pracowników,
w szczególności warunków pracy, płacy i przekwalifikowania; przekazanie
Uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 25 kwietnia 2005 r.
w zakresie, w jakim pomija współodpowiedzialność Skarbu Państwa za zobowiązania wynikające
ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem statio fisci Skarbu Państwa – zakładu opieki
zdrowotnej w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt SK 7/03 (Dz. U. poz. 610).
informacji powinno nastąpić co najmniej na 30 dni przed przewidywanym
terminem przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę.
W terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na
innego pracodawcę, pracownik może bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym
uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w tym
trybie powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą
z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.
Pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest
obowiązany zaproponować nowe warunki pracy i płacy pracownikom
świadczącym dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę oraz wskazać
termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie
o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie
nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy
rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od
dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia
Uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 25 kwietnia 2005 r.
w zakresie, w jakim pomija współodpowiedzialność Skarbu Państwa za zobowiązania wynikające
ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem statio fisci Skarbu Państwa – zakładu opieki
zdrowotnej w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt SK 7/03 (Dz. U. poz. 610).
proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie
oświadczenie. Przepis § 4 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nie może
stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku
pracy.
Art. 1821a.
zmienionyPracownicy – rodzice dziecka mają prawo do urlopu
rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem w wymiarze do:
41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w art. 180 § 1 pkt 1;
43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w art. 180 § 1 pkt 2–5.
Pracownicy – rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym
mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży
i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania
opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w art. 180 § 1 pkt 1;
67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w art. 180 § 1 pkt 2–5.
Urlop rodzicielski w wymiarze, o którym mowa w § 1 i 2, przysługuje
łącznie obojgu pracownikom – rodzicom dziecka.
Każdemu z pracowników – rodziców dziecka przysługuje wyłączne
prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego z wymiaru urlopu określonego w § 1 i 2.
Prawa tego nie można przenieść na drugiego z pracowników – rodziców dziecka.
2026-07-28 § 5. Skorzystanie z urlopu rodzicielskiego w wymiarze co najmniej 9 tygodni
oznacza wykorzystanie przez pracownika – rodzica dziecka urlopu, o którym mowa
w § 4.
Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje pracownicy
– rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie
może przekraczać wymiaru, o którym mowa w § 1 albo 2.
W okresie pobierania przez jednego z rodziców dziecka zasiłku
macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego drugi
rodzic może korzystać z urlopu rodzicielskiego. W takim przypadku łączny wymiar
urlopu rodzicielskiego i okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres
odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać wymiaru,
o którym mowa w § 1 albo 2.
Art. 1821e.
zmienionyPracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego
z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie
wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu
rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy.
2026-07-28 § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, podjęcie pracy następuje na
wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika
w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy.
Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, chyba że nie jest to
możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez
pracownika. O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje
pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni od dnia
otrzymania wniosku.
Art. 1821f.
zmienionyW przypadku łączenia przez pracownika – rodzica dziecka
korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy
udzielającego tego urlopu wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu
proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie
korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do:
82 tygodni – w przypadku, o którym mowa w art. 180 § 1 pkt 1;
86 tygodni – w przypadkach, o których mowa w art. 180 § 1 pkt 2–5.
W przypadku łączenia przez pracownika – rodzica dziecka
posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia
4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, korzystania
z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego
urlopu wymiar urlopu rodzicielskiego ulega wydłużeniu proporcjonalnie do
wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika – rodzica dziecka w trakcie
korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do:
130 tygodni – w przypadku, o którym mowa w art. 180 § 1 pkt 1;
134 tygodni – w przypadkach, o których mowa w art. 180 § 1 pkt 2–5.
Okres, o który urlop rodzicielski ulega wydłużeniu, stanowi iloczyn
liczby tygodni, przez jaką pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego
z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu i wymiaru czasu
pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu
rodzicielskiego.
W przypadku gdy łączenie korzystania z urlopu z wykonywaniem pracy,
o którym mowa w § 1 albo § 11, odbywa się przez część urlopu rodzicielskiego,
proporcjonalne wydłużenie wymiaru tego urlopu, następuje wyłącznie
w odniesieniu do tej części urlopu rodzicielskiego.
2026-07-28 § 4. W przypadku gdy powstała w wyniku wydłużenia wymiaru urlopu
rodzicielskiego część urlopu rodzicielskiego nie odpowiada wielokrotności
tygodnia, jest ona udzielana w dniach. Przy udzielaniu urlopu niepełny dzień
pomija się.
Część urlopu rodzicielskiego, o którą urlop został proporcjonalnie
wydłużony zgodnie z § 1–4, wydłuża część urlopu rodzicielskiego, podczas której
pracownik łączył korzystanie z urlopu z wykonywaniem pracy w niepełnym
wymiarze czasu pracy u pracodawcy udzielającego urlopu.
We wniosku, o którym mowa w art. 1821e§ 2, pracownik określa sposób
wykorzystania części urlopu rodzicielskiego, o którą urlop zostanie
proporcjonalnie wydłużony.
W przypadku gdy pracownik zamierza łączyć korzystanie z części urlopu
rodzicielskiego powstałej w wyniku proporcjonalnego wydłużenia tego urlopu,
obliczonej zgodnie z § 2, z wykonywaniem pracy w niepełnym wymiarze czasu
pracy, wymiar tej części urlopu oblicza się dzieląc długość części urlopu powstałej
w wyniku proporcjonalnego wydłużenia przez różnicę liczby 1 i wymiaru czasu
pracy, w jakim pracownik zamierza łączyć korzystanie z tej części urlopu
z wykonywaniem pracy. Przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 94.
zmienionyPracodawca jest obowiązany w szczególności:
zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,
sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich
podstawowymi uprawnieniami;
wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.
informować pracowników o warunkach ich zatrudnienia, o których mowa
w art. 29 § 3, 32i 33lub w art. 291§ 2 i 4;
organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy,
jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień
i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy;
organizować pracę w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy,
zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie;
przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na
płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania
polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie,
orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony
lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy;
(uchylony)
2026-07-28 4) zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić
systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy;
terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie;
ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych;
stwarzać pracownikom podejmującym zatrudnienie po ukończeniu szkoły
prowadzącej kształcenie zawodowe lub szkoły wyższej warunki sprzyjające
przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy;
zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników;
stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz
wyników ich pracy;
prowadzić i przechowywać w postaci papierowej lub elektronicznej
dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta
osobowe pracowników (dokumentacja pracownicza);
przechowywać dokumentację pracowniczą w sposób gwarantujący
zachowanie jej poufności, integralności, kompletności oraz dostępności, w
warunkach niegrożących uszkodzeniem lub zniszczeniem przez okres
zatrudnienia, a także przez okres 10 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym stosunek pracy uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne
przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji
pracowniczej;
Art. 246.
zmienionyCzłonkiem komisji pojednawczej nie może być:
2026-07-28 1) osoba zarządzająca, w imieniu pracodawcy, zakładem pracy;
główny księgowy;
radca prawny;
osoba prowadząca sprawy osobowe, zatrudnienia i płac.
Art. 1823.
zmienionyW celu sprawowania opieki nad dzieckiem pracownik – ojciec
ma prawo do urlopu ojcowskiego w wymiarze do 2 tygodni, nie dłużej jednak niż
do:
ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo
upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia
orzekającego przysposobienie dziecka i nie dłużej niż do ukończenia przez
dziecko 14 roku życia.
Urlop ojcowski może być wykorzystany jednorazowo albo nie więcej niż
w 2 częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień.
2026-07-28 § 2. Urlop ojcowski jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub
elektronicznej składany przez pracownika – ojca w terminie nie krótszym niż 7 dni
przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty
określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest
obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
Do urlopu ojcowskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 45 § 3,
art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 181 i art. 1831§ 1.
Art. 25.
zmienionyUmowę o pracę zawiera się na okres próbny, na czas określony
albo na czas nieokreślony.
Umowę o pracę na okres próbny zawiera się na okres nieprzekraczający
3 miesięcy, z zastrzeżeniem § 21–23, w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika
i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy.
Strony mogą uzgodnić w umowie o pracę na okres próbny, że umowę tę
przedłuża się o czas urlopu, a także o czas innej usprawiedliwionej nieobecności
pracownika w pracy, jeżeli wystąpią takie nieobecności.
Umowę o pracę na okres próbny zawiera się na okres nieprzekraczający:
1 miesiąca – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas określony
krótszy niż 6 miesięcy;
2 miesięcy – w przypadku zamiaru zawarcia umowy o pracę na czas
określony wynoszący co najmniej 6 miesięcy i krótszy niż 12 miesięcy.
2026-07-28 § 23. Strony mogą jednokrotnie wydłużyć w umowie o pracę na okres próbny
okresy, o których mowa w § 22, nie więcej jednak niż o 1 miesiąc, jeżeli jest to
uzasadnione rodzajem pracy.
Ponowne zawarcie umowy o pracę na okres próbny z tym samym
pracownikiem jest dopuszczalne, jeżeli pracownik ma być zatrudniony w celu
wykonywania innego rodzaju pracy.
Art. 183.
zmienionyPracownik, który przyjął dziecko na wychowanie jako rodzina
zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, ma prawo do urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7 roku życia, a w przypadku
dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie
dłużej niż do ukończenia przez nie 10 roku życia.
Pracownik, który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu
opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka, ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze:
20 tygodni – w przypadku przyjęcia jednego dziecka,
31 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia dwojga dzieci,
33 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia trojga dzieci,
35 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia czworga dzieci,
37 tygodni – w przypadku jednoczesnego przyjęcia pięciorga i więcej dzieci
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przepisy art. 45 § 3,
art. 47, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 180 § 4–17,
art. 1801§ 2 i art. 181 stosuje się odpowiednio.
2026-07-28 § 3. Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do
7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu
obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 11,
który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego.
Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 11, ma prawo do
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 1802,
jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina
zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu
rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
38 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu
opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym
dzieckiem w wymiarze do:
41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11pkt 1,
43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11pkt 2–5
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie
dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu
rodzicielskiego.
Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego
zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu
rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
62 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
Pracownicy, o których mowa w § 41, w przypadku dziecka
posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia
2026-07-28 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do
urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze
do:
65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11pkt 1,
67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11pkt 2–5
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie
dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego
zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu
rodzicielskiego.
Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nie więcej niż
w 5 częściach.
Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1821a
§ 3–7 i art. 1821c–1821g.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek
w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie
7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo
przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem
o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna
się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak nie później niż 21 dni
od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo
przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem
o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku
dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a.
Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina
zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie
postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu
opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka w wymiarze określonym w § 11obniżonym o wykorzystany urlop na
2026-07-28Pracownik, o którym mowa w § 1, który przyjął dziecko w wieku do
7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu
obowiązku szkolnego, do 10 roku życia, oraz pracownik, o którym mowa w § 11,
który przyjął dziecko w wieku do 14 roku życia ‒ ma prawo do 9 tygodni urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego.
Pracownik, o którym mowa w § 1 albo § 11, ma prawo do
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego na zasadach określonych w art. 1802,
jeżeli pobyt dziecka w szpitalu miał miejsce po przyjęciu dziecka na wychowanie.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie jako rodzina
zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, mają prawo do urlopu
rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
38 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
Pracownicy, którzy przyjęli dziecko na wychowanie i wystąpili do sądu
opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka, mają prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym
dzieckiem w wymiarze do:
41 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11pkt 1,
43 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11pkt 2–5
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie
dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, mają prawo do 38 tygodni urlopu
rodzicielskiego.
Pracownicy, o których mowa w § 4, w przypadku dziecka posiadającego
zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do urlopu
rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze do:
65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1;
67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 2–5;
62 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 3.
Pracownicy, o których mowa w § 41, w przypadku dziecka
posiadającego zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia
4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do
urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad tym dzieckiem w wymiarze
do:
65 tygodni – w przypadku, o którym mowa w § 11pkt 1,
67 tygodni – w przypadkach, o których mowa w § 11pkt 2–5
– nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14 roku życia.
Pracownicy, o których mowa w § 3, którzy przyjęli na wychowanie
dziecko w wieku do ukończenia 14 roku życia, w przypadku dziecka posiadającego
zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mają prawo do 62 tygodni urlopu
rodzicielskiego.
Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo nie więcej niż
w 5 częściach.
Do urlopu rodzicielskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 1821a
§ 3–7 i art. 1821c–1821g.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest udzielany na wniosek
w postaci papierowej lub elektronicznej składany przez pracownika w terminie
7 dni od dnia przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo
przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem
o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna
się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak nie później niż 21 dni
od dnia odpowiednio przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo
przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem
o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Do wniosku
dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a.
Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.
Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina
zastępcza, a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie
postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu na
warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z wystąpieniem do sądu
opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia
dziecka w wymiarze określonym w § 11obniżonym o wykorzystany urlop na
warunkach urlopu macierzyńskiego w związku z przyjęciem dziecka na
wychowanie jako rodzina zastępcza.
Pracownik, który korzysta lub korzystał z urlopu rodzicielskiego
w związku z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza,
a następnie wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania
w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do urlopu rodzicielskiego
w związku z wystąpieniem do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie
postępowania w sprawie przysposobienia dziecka w wymiarze określonym w § 41
albo 42albo § 44albo 45, obniżonym o wykorzystany urlop rodzicielski w związku
z przyjęciem dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza.
Art. 251.
zmienionyOkres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas
określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas
określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może
przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech.
Uzgodnienie między stronami w trakcie trwania umowy o pracę na czas
określony dłuższego okresu wykonywania pracy na podstawie tej umowy uważa
się za zawarcie, od dnia następującego po dniu, w którym miało nastąpić jej
rozwiązanie, nowej umowy o pracę na czas określony w rozumieniu § 1.
Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony
jest dłuższy niż okres, o którym mowa w § 1, lub jeżeli liczba zawartych umów jest
większa niż liczba umów określona w tym przepisie, uważa się, że pracownik,
odpowiednio od dnia następującego po upływie okresu, o którym mowa w § 1, lub
od dnia zawarcia czwartej umowy o pracę na czas określony, jest zatrudniony na
podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Przepisu § 1 nie stosuje się do umów o pracę zawartych na czas
określony:
w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności
w pracy,
w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego
stronie
– jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego
okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich
okoliczności zawarcia umowy.
Przepisów § 1 i 3 nie stosuje się w przypadku przedłużenia umowy o
pracę do dnia porodu zgodnie z art. 177 § 3.
2026-07-28 § 5. Pracodawca zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy,
w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa
w § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie
5 dni roboczych od dnia jej zawarcia.
Art. 186.
zmienionyPracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do
urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Do
sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy
zatrudnienia.
2026-07-28 § 2. Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop jest
udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym
dziecko kończy 6 rok życia.
Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna przysługuje mu
urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy. Przepisy § 1, § 2 zdanie drugie,
§ 3, 7, 71i 8 stosuje się.
Jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej
opieki pracownika, niezależnie od urlopu, o którym mowa w § 2, może być
udzielony urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy, jednak na okres nie
dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Urlopy w wymiarach, o których mowa w § 2 i 3, przysługują łącznie
obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka.
Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne
prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z wymiaru urlopu określonego
w § 2 i 3. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców lub opiekunów
dziecka.
Skorzystanie z urlopu wychowawczego w wymiarze co najmniej jednego
miesiąca oznacza wykorzystanie przez rodzica lub opiekuna dziecka urlopu,
o którym mowa w § 4.
Z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice
lub opiekunowie dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu
wychowawczego nie może przekraczać wymiaru, o którym mowa w § 2 i 3.
Urlop wychowawczy jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub
elektronicznej składany przez pracownika w terminie nie krótszym niż 21 dni przed
rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownika. Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie
urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania
z urlopu, składając pracodawcy w postaci papierowej lub elektronicznej
oświadczenie w tej sprawie.
Jeżeli wniosek, o którym mowa w § 7, został złożony bez zachowania
terminu pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie później niż z dniem
upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku.
2026-07-28 § 8.Jeżeli dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna przysługuje mu
urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy. Przepisy § 1, § 2 zdanie drugie,
§ 3, 7, 71i 8 stosuje się.
Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Urlop jest
udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym
dziecko kończy 6 rok życia.
Jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem
o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej
opieki pracownika, niezależnie od urlopu, o którym mowa w § 2, może być
udzielony urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy, jednak na okres nie
dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia.
Urlopy w wymiarach, o których mowa w § 2 i 3, przysługują łącznie
obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka.
Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne
prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z wymiaru urlopu określonego
w § 2 i 3. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców lub opiekunów
dziecka.
Skorzystanie z urlopu wychowawczego w wymiarze co najmniej jednego
miesiąca oznacza wykorzystanie przez rodzica lub opiekuna dziecka urlopu,
o którym mowa w § 4.
Z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice
lub opiekunowie dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu
wychowawczego nie może przekraczać wymiaru, o którym mowa w § 2 i 3.
Urlop wychowawczy jest udzielany na wniosek w postaci papierowej lub
elektronicznej składany przez pracownika w terminie nie krótszym niż 21 dni przed
rozpoczęciem korzystania z urlopu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 1868a. Pracodawca jest obowiązany
uwzględnić wniosek pracownika. Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie
urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem korzystania
z urlopu, składając pracodawcy w postaci papierowej lub elektronicznej
oświadczenie w tej sprawie.
Jeżeli wniosek, o którym mowa w § 7, został złożony bez zachowania
terminu pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie później niż z dniem
upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku.
Urlop wychowawczy jest udzielany nie więcej niż w 5 częściach. Liczbę
części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie
urlopu.
Rodzic dziecka ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do
36 miesięcy, jeżeli:
drugi rodzic dziecka nie żyje,
drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska,
drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka
władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu.
Przepisy § 1, § 2 zdanie drugie, § 3, 7 i 8 stosuje się.
Art. 6724.
zmienionyPracodawca jest obowiązany:
zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną materiały i narzędzia
pracy, w tym urządzenia techniczne, niezbędne do wykonywania pracy
zdalnej;
zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną instalację, serwis,
konserwację narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do
wykonywania pracy zdalnej lub pokryć niezbędne koszty związane
z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy, w tym
urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, a także
pokryć koszty energii elektrycznej oraz usług telekomunikacyjnych
niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej;
pokryć inne koszty niż koszty określone w pkt 2 bezpośrednio związane
z wykonywaniem pracy zdalnej, jeżeli zwrot takich kosztów został określony
w porozumieniu, o którym mowa w art. 6720§ 1 i 2, regulaminie, o którym
mowa w art. 6720§ 3 i 4, poleceniu, o którym mowa w art. 6719§ 3, albo
porozumieniu, o którym mowa w art. 6720§ 5 zdanie drugie;
zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną szkolenia i pomoc
techniczną niezbędne do wykonywania tej pracy.
Strony mogą ustalić zasady wykorzystywania przez pracownika
wykonującego pracę zdalną materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń
technicznych, niezbędnych do wykonywania pracy zdalnej, niezapewnionych przez
pracodawcę, spełniających wymagania określone w rozdziale IV działu
dziesiątego.
2026-07-28 § 3. W przypadku, o którym mowa w § 2, pracownikowi wykonującemu
pracę zdalną przysługuje ekwiwalent pieniężny w wysokości ustalonej
z pracodawcą.
Obowiązek pokrycia kosztów, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, albo
wypłaty ekwiwalentu, o którym mowa w § 3, może być zastąpiony obowiązkiem
wypłaty ryczałtu, którego wysokość odpowiada przewidywanym kosztom
ponoszonym przez pracownika w związku z wykonywaniem pracy zdalnej.
Przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu albo ryczałtu bierze się pod uwagę
w szczególności normy zużycia materiałów i narzędzi pracy, w tym urządzeń
technicznych, ich udokumentowane ceny rynkowe oraz ilość materiału
wykorzystanego na potrzeby pracodawcy i ceny rynkowe tego materiału, a także
normy zużycia energii elektrycznej oraz koszty usług telekomunikacyjnych.
Art. 1881.
zmienionyPracownik wychowujący dziecko, do ukończenia przez nie
8 roku życia, może złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej
o zastosowanie do niego elastycznej organizacji pracy. Wniosek składa się
w terminie nie krótszym niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania
z elastycznej organizacji pracy.
Za elastyczną organizację pracy, o której mowa w § 1, uważa się pracę
zdalną, system czasu pracy, o którym mowa w art. 139, art. 143 i art. 144, rozkłady
czasu pracy, o których mowa w art. 1401lub art. 142, oraz obniżenie wymiaru
czasu pracy.
We wniosku wskazuje się:
imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka;
przyczynę konieczności skorzystania z elastycznej organizacji pracy;
termin rozpoczęcia i zakończenia korzystania z elastycznej organizacji pracy;
2026-07-28 4) rodzaj elastycznej organizacji pracy, z której pracownik planuje korzystać.
Pracodawca rozpatruje wniosek, uwzględniając potrzeby pracownika,
w tym termin oraz przyczynę konieczności korzystania z elastycznej organizacji
pracy, a także potrzeby i możliwości pracodawcy, w tym konieczność zapewnienia
normalnego toku pracy, organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez
pracownika.
Pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub
elektronicznej o uwzględnieniu wniosku albo o przyczynie odmowy uwzględnienia
wniosku, albo o innym możliwym terminie zastosowania elastycznej organizacji
pracy niż wskazany we wniosku, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku.
Pracownik korzystający z elastycznej organizacji pracy, o której mowa
w § 1, może w każdym czasie złożyć wniosek w postaci papierowej lub
elektronicznej o powrót do poprzedniej organizacji pracy przed upływem terminu,
o którym mowa w § 3 pkt 3, gdy uzasadnia to zmiana okoliczności będąca
podstawą do korzystania przez pracownika z elastycznej organizacji pracy.
Pracodawca, po rozpatrzeniu wniosku, z uwzględnieniem okoliczności, o których
mowa w § 4, informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej
o uwzględnieniu albo przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku, albo
o możliwym terminie powrotu do pracy, w terminie 7 dni od dnia otrzymania
wniosku.
Złożenie przez pracownika wniosku, o którym mowa w § 1, nie może
stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę lub jej
rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę i przyczyny uzasadniającej
prowadzenie przygotowania do wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy
bez wypowiedzenia.
Pracodawca udowodni, że przy rozwiązywaniu umowy o pracę kierował
się powodem innym niż wskazany w § 7.
Art. 1041.
zmienionyRegulamin pracy, określając prawa i obowiązki pracodawcy
i pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy, powinien ustalać
w szczególności:
organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie
pracy i po jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia
i materiały, a także w odzież i obuwie robocze oraz w środki ochrony
indywidualnej i higieny osobistej;
systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu
pracy;
(uchylony)
porę nocną;
termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia;
wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym oraz kobietom;
rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom
młodocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego;
2026-07-28 7a) wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom młodocianym zatrudnionym
w innym celu niż przygotowanie zawodowe;
obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony
przeciwpożarowej, w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku
zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą;
przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników
przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.pracy;
Regulamin pracy powinien zawierać informacje o karach stosowanych
zgodnie z art. 108 z tytułu odpowiedzialności porządkowej pracowników.
Art. 281.
zmienionyKto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:
zawiera umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22
§ 1 powinna być zawarta umowa o pracę,
nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej
lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w art. 251§ 4
pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni
roboczych od dnia jej zawarcia,
narusza zakaz, o którym mowa w art. 34 ust. 2l ustawy z dnia 13 kwietnia
2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712, z późn.
zm.16)),
nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed
dopuszczeniem go do pracy,
nie informuje pracownika w terminie o warunkach jego zatrudnienia,
naruszając w sposób rażący przepisy art. 29 § 3, 32i 33oraz art. 291§ 2 i 4,
nie udziela pracownikowi w terminie w postaci papierowej lub elektronicznej
odpowiedzi na wniosek lub nie informuje o przyczynie odmowy
uwzględnienia wniosku, o których mowa w art. 293§ 3,
wypowiada lub rozwiązuje z pracownikiem stosunek pracy bez
wypowiedzenia, naruszając w sposób rażący przepisy prawa pracy,
stosuje wobec pracowników inne kary niż przewidziane w przepisach prawa
pracy o odpowiedzialności porządkowej pracowników,
narusza przepisy o czasie pracy lub przepisy o uprawnieniach pracowników
związanych z rodzicielstwem i zatrudnianiu młodocianych,
narusza przepisy o elastycznej organizacji pracy, o której mowa w art. 1881,
narusza przepisy o urlopie opiekuńczym, o którym mowa w art. 1731–1733,
narusza przepisy dotyczące uwzględnienia wniosków, o których mowa
w art. 1421i art. 6719§ 6 i 7,
narusza przepisy dotyczące pokrywania przez pracodawcę kosztów szkoleń,
o którym mowa w art. 9413,
nie prowadzi dokumentacji pracowniczej,
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2025 r. poz. 321, 368,
620 i 769 oraz z 2026 r. poz. 160 i 000.
2026-07-28 6a) nie przechowuje dokumentacji pracowniczej przez okres, o którym mowa w
art. 94 pkt 9b, art. 945§ 2 i art. 946pkt 2, albo przez dłuższy okres, jeżeli
wynika on z odrębnych przepisów,
pozostawia dokumentację pracowniczą w warunkach grożących
uszkodzeniem lub zniszczeniem
podlega karze grzywny od 2000 zł do 60 000 zł.
Jeżeli pracownik, o którym mowa w § 1 pkt 2, jest osobą, o której mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze
Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909), pracodawca lub osoba działająca w jego
imieniu podlega karze grzywny od 3000 zł do 90 000 zł.
Art. 183a.
zmienionyPracownicy powinni być równo traktowani w zakresie
nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania
oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w
szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię,
narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie
etniczne, wyznanie, orientację seksualną, zatrudnienie na czas określony lub
nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.
§ 2. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie
w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w § 1. §
§ 3. Dyskryminowanie bezpośrednie istnieje wtedy, gdy pracownik z jednej
lub z kilku przyczyn określonych w § 1 był, jest lub mógłby być traktowany
w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy.
Dyskryminowanie pośrednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie
neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania
występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie
niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy,
warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu
podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby
pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na jedną lub kilka
przyczyn określonych w § 1, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest
obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być
osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne.
§ 5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest także:
działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady
równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady;
niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie
godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej,
poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie). 5
Dyskryminowaniem ze względu na płeć jest także każde niepożądane
zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika,
którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności
stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub
uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub
pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).
Podporządkowanie się przez pracownika molestowaniu lub
molestowaniu seksualnemu, a także podjęcie przez niego działań
przeciwstawiających się molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie może
powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.
Art. 6727.
zmienionyPracownik wykonujący pracę zdalną i pracodawca przekazują
informacje niezbędne do wzajemnego porozumiewania się za pomocą środków
bezpośredniego porozumiewania się na odległość lub w inny sposób uzgodniony
z pracodawcą.
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 232,
854, 858, 859, 863, 1572, 1585, 1593, 1615 i 1635.
Art. 183b.
zmienionyZa naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu,
z zastrzeżeniem § 2–4, uważa się różnicowanie przez pracodawcę sytuacji
pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych w art. 183a§ 1, którego
skutkiem jest w szczególności:
niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych
w art. 183a§ 1, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że
przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i
decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi;
wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru
czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi
pracowników bez powoływania się na inną przyczynę lub inne przyczyny
wymienione w art. 183a§ 1;
stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu
na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność;
stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania
i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu
do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia
odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek.
Nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu
działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans
wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku
przyczyn określonych w art. 183a§ 1, przez zmniejszenie na korzyść takich
pracowników faktycznych nierówności, w zakresie określonym w tym przepisie.
Nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez
kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się
na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na
religię, wyznanie lub światopogląd jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania
działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje
powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym
wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do
osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to
również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec
etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka
opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.
2026-07-28odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków
zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych
świadczeń związanych z pracą,
pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących
kwalifikacje zawodowe
– chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.
Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszają działania,
proporcjonalne do osiągnięcia zgodnego z prawem celu różnicowania sytuacji
pracownika, polegające na:
niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn określonych
w art. 183a§ 1, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że
przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie są rzeczywistym i
decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi;
wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru
czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami niedotyczącymi
pracowników bez powoływania się na inną przyczynę lub inne przyczyny
wymienione w art. 183a§ 1;
stosowaniu środków, które różnicują sytuację prawną pracownika, ze względu
na ochronę rodzicielstwa lub niepełnosprawność;
stosowaniu kryterium stażu pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania
i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostępu
do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia
odmienne traktowanie pracowników ze względu na wiek.
Nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu
działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównywania szans
wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych z jednej lub kilku
przyczyn określonych w art. 183a§ 1, przez zmniejszenie na korzyść takich
pracowników faktycznych nierówności, w zakresie określonym w tym przepisie.
Nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez
kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje, których etyka opiera się
na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na
religię, wyznanie lub światopogląd jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania
działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje
powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym
wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do
osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby; dotyczy to
również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec
etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka
opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie.
Art. 283.
zmienionyKto, będąc odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa i higieny
pracy albo kierując pracownikami lub innymi osobami fizycznymi, nie przestrzega
przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, podlega karze grzywny od
2000 zł do 60 000 zł.
2026-07-28 § 2. Tej samej karze podlega, kto:
(uchylony)
wbrew obowiązkowi nie zapewnia, aby budowa lub przebudowa obiektu
budowlanego albo jego części, w których przewiduje się pomieszczenia
pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających
wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy;
wbrew obowiązkowi wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne
urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny
zgodności;
wbrew obowiązkowi dostarcza pracownikowi środki ochrony indywidualnej,
które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności;
wbrew obowiązkowi stosuje:
materiały i procesy technologiczne bez uprzedniego ustalenia stopnia ich
szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich
środków profilaktycznych,
substancje chemiczne i ich mieszaniny nieoznakowane w sposób
widoczny i umożliwiający ich identyfikację,
substancje niebezpieczne, mieszaniny niebezpieczne, substancje
stwarzające zagrożenie lub mieszaniny stwarzające zagrożenie
nieposiadające kart charakterystyki, a także opakowań
zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub
wybuchem;
wbrew obowiązkowi nie zawiadamia właściwego okręgowego inspektora
pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub
zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który
wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być
uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo
podejrzenia o taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby
zawodowej, albo przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dowody lub
dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób;
nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu
organu Państwowej Inspekcji Pracy;
2026-07-28 8)
utrudnia działalność organu Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności
uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji
niezbędnych do wykonywania jej zadań;
bez zezwolenia właściwego inspektora pracy dopuszcza do wykonywania
pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko do ukończenia przez nie
16 roku życia.
Art. 6728.
zmienionyPracodawca ma prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania
pracy zdalnej przez pracownika, kontrolę w zakresie bezpieczeństwa i higieny
pracy lub kontrolę przestrzegania wymogów w zakresie bezpieczeństwa i ochrony
informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych, na zasadach określonych
w porozumieniu, o którym mowa w art. 6720§ 1 i 2, regulaminie, o którym mowa
w art. 6720§ 3 i 4, poleceniu, o którym mowa w art. 6719§ 3, albo w porozumieniu,
o którym mowa w art. 6720§ 5 zdanie drugie. Kontrolę przeprowadza się
w porozumieniu z pracownikiem w miejscu wykonywania pracy zdalnej
w godzinach pracy pracownika.
Pracodawca dostosowuje sposób przeprowadzania kontroli do miejsca
wykonywania pracy zdalnej i jej rodzaju. Wykonywanie czynności kontrolnych nie
może naruszać prywatności pracownika wykonującego pracę zdalną i innych osób
ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych w sposób zgodny z ich
przeznaczeniem.
Jeżeli pracodawca w trakcie kontroli pracy zdalnej, o której mowa
w art. 6719§ 1 pkt 2, stwierdzi uchybienia w przestrzeganiu przepisów i zasad
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy określonych w informacji, o której
mowa w art. 6731§ 5, lub w przestrzeganiu wymogów w zakresie bezpieczeństwa
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 232,
854, 858, 859, 863, 1572, 1585, 1593, 1615 i 1635.
i ochrony informacji, w tym procedur ochrony danych osobowych, zobowiązuje
pracownika do usunięcia stwierdzonych uchybień we wskazanym terminie albo
cofa zgodę na wykonywanie pracy zdalnej przez tego pracownika. W przypadku
wycofania zgody na wykonywanie pracy zdalnej pracownik rozpoczyna pracę
w dotychczasowym miejscu pracy w terminie określonym przez pracodawcę.
Art. 183e.
zmienionySkorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących
z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zasady równego traktowania
w zatrudnieniu, nie może być podstawą jakiegokolwiek niekorzystnego traktowania
pracownika, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych
konsekwencji dla pracownika, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny
uzasadniającej wypowiedzenie stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez
wypowiedzenia przez pracodawcę.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracownika, który udzielił
w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi korzystającemu z uprawnień
przysługujących z tytułu naruszenia przepisów prawa pracy, w tym zasady równego
traktowania w zatrudnieniu.
Pracownik, o którym mowa w § 1 i 2, którego prawa zostały naruszone
przez pracodawcę, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż
minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów. w
w
i
Art. 1033.
zmienionyPracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu
kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za
kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.
Z dniem 11 kwietnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca
2009 r. sygn. akt K 28/08 (Dz. U. poz. 485).
Art. 291.
zmieniony(uchylony)
Przed wyjazdem pracownika do pracy lub w celu wykonania zadania
służbowego poza granicami kraju na okres przekraczający 4 kolejne tygodnie
pracodawca przekazuje pracownikowi niezależnie od informacji, o których mowa
w art. 29 § 3, informacje w postaci papierowej lub elektronicznej o:
państwie lub państwach, w których praca lub zadanie służbowe poza
granicami kraju mają być wykonywane;
przewidywanym czasie trwania pracy lub zadania służbowego poza granicami
kraju;
walucie, w której będzie wypłacane pracownikowi wynagrodzenie w czasie
wykonywania pracy lub zadania służbowego poza granicami kraju;
świadczeniach pieniężnych lub rzeczowych związanych z wykonywaniem
pracy lub zadania służbowego poza granicami kraju, jeżeli takie świadczenia
przewidują przepisy prawa pracy lub wynika to z umowy o pracę;
zapewnieniu lub braku zapewnienia powrotu pracownika do kraju;
2026-07-28 6) warunkach powrotu pracownika do kraju – w przypadku zapewnienia takiego
powrotu.
Poinformowanie pracownika o warunku zatrudnienia, o którym mowa
w § 2 pkt 3, może nastąpić przez wskazanie w postaci papierowej lub
elektronicznej odpowiednich przepisów prawa pracy.
Pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub
elektronicznej o zmianie warunków zatrudnienia, o których mowa w § 2,
niezwłocznie, nie później jednak niż w dniu, w którym taka zmiana ma
zastosowanie do pracownika. Nie dotyczy to przypadku, w którym zmiana
warunków zatrudnienia wynika ze zmiany przepisów prawa pracy, jeżeli przepisy
te zostały wskazane w informacji przekazanej pracownikowi.
(uchylony)
Do informacji, o których mowa w § 2 i 3, przepis art. 29 § 34stosuje się
odpowiednio.
Przepisy § 2–4 i 51stosuje się odpowiednio do stosunków pracy
nawiązanych na innej podstawie niż umowa o pracę.
Art. 6731.
zmienionyPracodawca realizuje w stosunku do pracownika w czasie
wykonywania przez niego pracy zdalnej obowiązki w zakresie wynikającym
z rodzaju i warunków wykonywanej pracy określone w dziale dziesiątym,
z wyłączeniem obowiązków określonych w art. 208 § 1, art. 2091, art. 212 pkt 1
i 4, art. 213, art. 214, art. 232 i art. 233.
Oględzin miejsca wypadku dokonuje się po zgłoszeniu wypadku przy
pracy zdalnej, w terminie uzgodnionym przez pracownika albo jego domownika,
w przypadku gdy pracownik ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie uzgodnić
tego terminu, i członków zespołu powypadkowego. Zespół powypadkowy może
odstąpić od dokonywania oględzin miejsca wypadku przy pracy zdalnej, jeżeli
uzna, że okoliczności i przyczyny wypadku nie budzą jego wątpliwości.
W przypadku, o którym mowa w art. 6719§ 1 pkt 1, szkolenie wstępne
w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy osoby przyjmowanej do pracy na
stanowisko administracyjno-biurowe może być przeprowadzone w całości za
pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Pracownik potwierdza
w postaci papierowej lub elektronicznej ukończenie szkolenia.
W przypadku wykonywania przez pracownika pracy zdalnej przepisu
art. 2373§ 22nie stosuje się.
Praca zdalna nie obejmuje prac:
szczególnie niebezpiecznych;
w wyniku których następuje przekroczenie dopuszczalnych norm czynników
fizycznych określonych dla pomieszczeń mieszkalnych;
z czynnikami chemicznymi stwarzającymi zagrożenie, o których mowa
w przepisach w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej
z występowaniem czynników chemicznych w miejscu pracy;
związanych ze stosowaniem lub wydzielaniem się szkodliwych czynników
biologicznych, substancji radioaktywnych oraz innych substancji lub
mieszanin wydzielających uciążliwe zapachy;
powodujących intensywne brudzenie.
Przy ocenie ryzyka zawodowego pracownika wykonującego pracę zdalną
uwzględnia się w szczególności wpływ tej pracy na wzrok, układ mięśniowo-
-szkieletowy oraz uwarunkowania psychospołeczne tej pracy. Na podstawie
wyników tej oceny pracodawca opracowuje informację zawierającą:
2026-07-28 1) zasady i sposoby właściwej organizacji stanowiska pracy zdalnej,
z uwzględnieniem wymagań ergonomii;
zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy zdalnej;
czynności do wykonania po zakończeniu wykonywania pracy zdalnej;
zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenie dla
życia lub zdrowia ludzkiego.
Pracodawca może sporządzić uniwersalną ocenę ryzyka zawodowego dla
poszczególnych grup stanowisk pracy zdalnej.
Przed dopuszczeniem do wykonywania pracy zdalnej pracownik
potwierdza w oświadczeniu składanym w postaci papierowej lub elektronicznej
zapoznanie się z przygotowaną przez pracodawcę oceną ryzyka zawodowego oraz
informacją zawierającą zasady bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy
zdalnej oraz zobowiązuje się do ich przestrzegania.
Dopuszczenie pracownika do wykonywania pracy zdalnej jest
uzależnione od złożenia przez pracownika oświadczenia w postaci papierowej lub
elektronicznej, zawierającego potwierdzenie, że na stanowisku pracy zdalnej
w miejscu wskazanym przez pracownika i uzgodnionym z pracodawcą są
zapewnione bezpieczne i higieniczne warunki tej pracy.
Pracownik organizuje stanowisko pracy zdalnej, uwzględniając
wymagania ergonomii.
W razie wypadku przy pracy zdalnej art. 234 oraz przepisy wydane na
podstawie art. 237 § 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 943.
zmienionyPracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi.
2026-07-28 § 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub
skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym
nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę w
przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie
pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może
dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia
pieniężnego za doznaną krzywdę.
Pracownik, który doznał mobbingu lub wskutek mobbingu rozwiązał
umowę o pracę, ma prawo dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości
nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie
odrębnych przepisów.
Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno
nastąpić na piśmie z podaniem przyczyny, o której mowa w § 2, uzasadniającej
rozwiązanie umowy.
Art. 197.
zmienionyPracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do
ukończenia 18 lat.
2026-07-28 § 2. W szczególności pracownik młodociany jest obowiązany:
do dokształcania się w zakresie ośmioletniej szkoły podstawowej, jeżeli
szkoły takiej nie ukończył;
do dokształcania się w zakresie szkoły ponadpodstawowej lub w formach
pozaszkolnych.
Art. 2001.
zmienionyMłodociany może być zatrudniony na podstawie umowy
o pracę przy wykonywaniu lekkich prac.
Praca lekka nie może powodować zagrożenia dla życia, zdrowia
i rozwoju psychofizycznego młodocianego, a także nie może utrudniać
młodocianemu wypełniania obowiązku szkolnego.
Wykaz lekkich prac określa pracodawca po uzyskaniu zgody lekarza
wykonującego zadania służby medycyny pracy. Wykaz ten wymaga zatwierdzenia
przez właściwego inspektora pracy. Wykaz lekkich prac nie może zawierać prac
wzbronionych młodocianym, określonych w przepisach wydanych na podstawie
art. 204.
Obecnie ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, na podstawie art. 4 ust. 1, art.
5 pkt 15 oraz art. 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
2026-07-28 § 4. Wykaz lekkich prac ustala pracodawca w regulaminie pracy.
Pracodawca, który nie ma obowiązku wydania regulaminu, ustala wykaz lekkich
prac w osobnym akcie.
Pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich
prac przed dopuszczeniem go do pracy.
Art. 3.
zmienionyPracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała
osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.
dyrektywy 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzającej w życie zasadę równego
traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz. Urz. WE L 180
z 19.07.2000),
dyrektywy 2000/54/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed
ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy
(siódma dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)
(Dz. Urz. WE L 262 z 17.10.2000),
dyrektywy 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającej ogólne warunki ramowe
równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000),
dyrektywy 2002/44/WE z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań
w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na
ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (wibracji) (szesnasta dyrektywa szczegółowa
w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 177 z 06.07.2002),
dyrektywy 2003/10/WE z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie
ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko
spowodowane czynnikami fizycznymi (hałasem) (siedemnasta dyrektywa szczegółowa
w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 42 z 15.02.2003),
dyrektywy 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego
porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez
BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającej dyrektywę 96/34/WE
(Dz. Urz. UE L 68 z 18.03.2010, str. 13),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r.
w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz.
UE L 186 z 11.07.2019, str. 105),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r.
w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz
uchylającej dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188 z 12.07.2019, str. 79),
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/431 z dnia 9 marca 2022 r.
zmieniającej dyrektywę 2004/37/WE w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem
dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy
(Dz. Urz. UE L 88 z 16.03.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 2023/90090 z 14.11.2023).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej
ustawie – z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej –
dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.
Art. 201.
zmienionyMłodociany podlega wstępnym badaniom lekarskim przed
przyjęciem do pracy oraz badaniom okresowym i kontrolnym w czasie
zatrudnienia.
Jeżeli lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego,
pracodawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma takiej możliwości,
niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości
wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Przepis art. 51 § 2 stosuje się
odpowiednio.
2026-07-28 § 3. Pracodawca jest obowiązany przekazać informacje o ryzyku
zawodowym, które wiąże się z pracą wykonywaną przez młodocianego, oraz
o zasadach ochrony przed zagrożeniami również przedstawicielowi ustawowemu
młodocianego.
Art. 97.
zmienionyW związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy
pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu,
w którym następuje ustanie stosunku pracy, jeżeli nie zamierza nawiązać z nim
kolejnego stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia
poprzedniego stosunku pracy. Jeżeli z przyczyn obiektywnych wydanie
świadectwa pracy pracownikowi albo osobie przez niego upoważnionej w tym
terminie nie jest możliwe, pracodawca w ciągu 7 dni od dnia upływu tego terminu
przesyła świadectwo pracy pracownikowi lub tej osobie za pośrednictwem
operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo
pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i 1717) albo
doręcza je w inny sposób. Świadectwo pracy dotyczy okresu lub okresów
zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
W przypadku nawiązania z tym samym pracownikiem kolejnego
stosunku pracy w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego
stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo
pracy wyłącznie na jego wniosek, złożony w postaci papierowej lub elektronicznej;
wniosek może być złożony w każdym czasie i dotyczyć wydania świadectwa pracy
dotyczącego poprzedniego okresu zatrudnienia albo wszystkich okresów
zatrudnienia, za które dotychczas nie wydano świadectwa pracy.
W przypadku, o którym mowa w § 11, pracodawca jest obowiązany
wydać pracownikowi świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku.
2026-07-28 § 13. Wydanie świadectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego
rozliczenia się pracownika z pracodawcą.
W świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju
wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności
wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia
uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto
w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę
w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika
w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach
wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
Pracownik może w ciągu 14 dni od otrzymania świadectwa pracy
wystąpić z wnioskiem do pracodawcy o sprostowanie świadectwa pracy. W razie
nieuwzględnienia wniosku pracownikowi przysługuje, w ciągu 14 dni od
zawiadomienia o odmowie sprostowania świadectwa pracy, prawo wystąpienia
z żądaniem jego sprostowania do sądu pracy. W przypadku niezawiadomienia
przez pracodawcę o odmowie sprostowania świadectwa pracy, żądanie
sprostowania świadectwa pracy wnosi się do sądu pracy.
Jeżeli z orzeczenia sądu pracy wynika, że rozwiązanie z pracownikiem
umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy nastąpiło z naruszeniem przepisów
o rozwiązywaniu w tym trybie umów o pracę, pracodawca jest obowiązany zamieś-
cić w świadectwie pracy informację, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło za
wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę.
Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółową treść świadectwa pracy, sposób i tryb jego wydawania, prostowania i
uzupełniania oraz pomocniczy wzór świadectwa pracy, biorąc pod uwagę
konieczność zapewnienia właściwej realizacji celów, jakim służą informacje
zawarte w świadectwie pracy.
Art. 30.
zmienionyUmowa o pracę rozwiązuje się:
na mocy porozumienia stron;
przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia
(rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia
(rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
z upływem czasu, na który była zawarta.
(uchylony)
Umowa o pracę na okres próbny rozwiązuje się z upływem tego okresu,
a przed jego upływem może być rozwiązana za wypowiedzeniem.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc
albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu
miesiąca.
Oświadczenie każdej ze stron o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy
o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie.
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej
na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub
o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana
przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.
2026-07-28 § 5. W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę lub jej
rozwiązaniu bez wypowiedzenia powinno być zawarte pouczenie
o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.
Art. 2071.
zmienionyPracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom
informacje o:
2026-07-28 1) zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na po-
szczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym
o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających
zdrowiu i życiu pracowników;
działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu
wyeliminowania lub ograniczenia zagrożeń, o których mowa w pkt 1;
pracownikach wyznaczonych do:
udzielania pierwszej pomocy,
wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji
pracowników.
Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje:
imię i nazwisko;
miejsce wykonywania pracy;
numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.
Art. 210.
zmienionyW razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom
bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia
lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim
niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od
wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia,
o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia,
zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego
konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca
zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.
Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się
z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik
zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego,
powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności
psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia
bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem
pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.
2026-07-28 § 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej8)w porozumieniu z Ministrem
Zdrowia i Opieki Społecznej10)określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac
wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.
Art. 212.
zmienionyOsoba kierująca pracownikami jest obowiązana:
organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy;
dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie
zgodnie z przeznaczeniem;
Obecnie ministrem właściwym do spraw zdrowia, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 28 oraz art. 33
ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
2026-07-28 3) organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając
zabezpieczenie pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami
zawodowymi i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska
pracy;
dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia
technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich
stosowanie zgodnie z przeznaczeniem;
egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy;
zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad
pracownikami.
Art. 3021.
zmienionyDo okresu zatrudnienia wlicza się okresy prowadzenia przez
osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy
pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność,
za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub
wypadkowe.
W przypadku nakładania się okresów, o których mowa w § 1–7, lub
nakładania się tych okresów na okres pozostawania w stosunku pracy do okresu
zatrudnienia wlicza się okres najkorzystniejszy dla osoby, której okresy będą
podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia.
Okresy, o których mowa w § 1, § 4 pkt 2, § 5 i 6, potwierdza
zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o opłaceniu za dany
okres składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe z danego
tytułu.
Okresy, o których mowa w § 2, potwierdza zaświadczenie wydane przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym.
Okresy, o których mowa w § 4 pkt 1, potwierdza zaświadczenie wydane
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zgłoszeniu do ubezpieczenia
zdrowotnego.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okresy:
wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy
o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego
stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 834,
1089, 1222, 1248, 1585, 1871 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39.
2026-07-28 3) pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której
mowa w pkt 1 lub 2,
pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni
produkcyjnej,
pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych
– w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym.
Do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane okresy,
o których mowa w § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres:
o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo
przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.18)), w którym osoba
fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym;
pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną wymienioną w pkt 1, za
który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub
wypadkowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres zawieszenia działalności
gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą,
o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, w celu sprawowania osobistej opieki nad
dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres sprawowania przez osobę
współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki
na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się udokumentowany okres wykonywania
pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą.
Do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy wlicza się pracownikowi
okresy, o których mowa w § 1–4 i 7, jeżeli w ramach prowadzenia pozarolniczej
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1222
i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222, 621, 622, 769 i 1168.
2026-07-28pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której
mowa w pkt 1 lub 2,
pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni
produkcyjnej,
pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych
– w których ta osoba fizyczna podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym.
Do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowane okresy,
o których mowa w § 1 i 2, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym na podstawie odrębnych przepisów.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres:
o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo
przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm.18)), w którym osoba
fizyczna podejmująca działalność gospodarczą nie podlega ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym;
pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną wymienioną w pkt 1, za
który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub
wypadkowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres zawieszenia działalności
gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą,
o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, w celu sprawowania osobistej opieki nad
dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się okres sprawowania przez osobę
współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki
na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.
Do okresu zatrudnienia wlicza się udokumentowany okres wykonywania
pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą.
Do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy wlicza się pracownikowi
okresy, o których mowa w § 1–4 i 7, jeżeli w ramach prowadzenia pozarolniczej
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1222
i 1871 oraz z 2025 r. poz. 222, 621, 622, 769 i 1168.
działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, wykonywania umowy zlecenia lub innej
umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego
stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, wykonywania umowy agencyjnej,
pozostawania osobą współpracującą, o której mowa w § 1, § 2 pkt 3 i § 4 pkt 2,
pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej, pozostawania
członkiem spółdzielni kółek rolniczych, wykonywania działalności, o której mowa
w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, w okresie,
o którym mowa w tym przepisie, w którym nie podlegał ubezpieczeniom
emerytalnemu i rentowym, lub wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie
niż stosunek pracy za granicą pracownik ten świadczył pracę na rzecz tego
pracodawcy.
Osoba współpracująca, o której mowa w § 1, § 2 pkt 3, § 4 pkt 2 i § 6,
oznacza osobę współpracującą w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 221.
zmienionyNiedopuszczalne jest stosowanie substancji chemicznych i ich
mieszanin nieoznakowanych w sposób widoczny, umożliwiający ich identyfikację.
Niedopuszczalne jest stosowanie substancji niebezpiecznej, mieszaniny
niebezpiecznej, substancji stwarzającej zagrożenie lub mieszaniny stwarzającej
zagrożenie bez posiadania aktualnego spisu tych substancji i mieszanin oraz kart
charakterystyki, a także opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym
działaniem, pożarem lub wybuchem.
Stosowanie substancji niebezpiecznej, mieszaniny niebezpiecznej,
substancji stwarzającej zagrożenie lub mieszaniny stwarzającej zagrożenie jest
dopuszczalne pod warunkiem zastosowania środków zapewniających
pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
Obecnie minister właściwy do spraw zdrowia, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 28 oraz art. 33
ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
Obecnie ministrem właściwym do spraw pracy, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 16 oraz art. 21
ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
2026-07-28 § 4. Zasady klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin pod
względem zagrożeń dla zdrowia lub życia, wykaz substancji chemicznych
niebezpiecznych, wymagania dotyczące kart charakterystyki oraz sposób ich
oznakowania określają odrębne przepisy.
(uchylony)
Art. 1032.
zmienionyUrlop szkoleniowy, o którym mowa w art. 1031§ 2 pkt 1,
przysługuje w wymiarze:
6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych;
6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego;
6 dni – dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego
kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu zawodowego;
21 dni w ostatnim roku studiów – na przygotowanie pracy dyplomowej oraz
przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.
Z dniem 11 kwietnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca
2009 r. sygn. akt K 28/08 (Dz. U. poz. 485).
Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami
pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.
Art. 222.
zmienionyW razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na
działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów
technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym,
pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub
procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne
środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu
osiągnięć nauki i techniki.
Pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami
chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o
działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, określonymi w
wykazie, o którym mowa w § 3, a także prowadzi rejestr pracowników
zatrudnionych przy tych pracach.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:
wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów
technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub
reprotoksycznym i sposób ich rejestrowania,
sposób prowadzenia rejestru prac, których wykonywanie powoduje
konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich
mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu
rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym,
sposób prowadzenia rejestru pracowników zatrudnionych przy pracach, o
których mowa w pkt 2,
wzory dokumentów dotyczących poziomu narażenia pracowników na
substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o
działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym oraz sposób
przechowywania i przekazywania tych dokumentów do podmiotów
właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób zawodowych,
2026-07-28 5) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami
spowodowanymi przez substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub
procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub
reprotoksycznym,
warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia pracowników zatrudnionych
przy pracach, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w
kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub
procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub
reprotoksycznym
– uwzględniając zróżnicowane właściwości substancji chemicznych, ich
mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym,
mutagennym lub reprotoksycznym, ich zastosowanie oraz konieczność podjęcia
niezbędnych środków zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z ich
stosowania.
Art. 3045.
zmienionyWykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez
dziecko do ukończenia przez nie 16 roku życia jest dozwolone wyłącznie na rzecz
podmiotu prowadzącego działalność kulturalną, artystyczną, sportową lub
reklamową i wymaga uprzedniej zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna
tego dziecka, a także zezwolenia właściwego inspektora pracy.
Właściwy inspektor pracy wydaje zezwolenie, o którym mowa w § 1, na
wniosek podmiotu określonego w tym przepisie.
Właściwy inspektor pracy odmawia wydania zezwolenia, jeżeli
wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych w zakresie przewidzianym
w § 1:
powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka;
2026-07-28 2) zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko.
Podmiot, o którym mowa w § 1, dołącza do wniosku o wydanie
zezwolenia:
pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na
wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą braku
przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć
zarobkowych;
orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania
przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu – opinię dyrektora szkoły, do
której dziecko uczęszcza, dotyczącą możliwości wypełniania przez dziecko
tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć
zarobkowych.
Zezwolenie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać:
dane osobowe dziecka i jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna;
oznaczenie podmiotu prowadzącego działalność w zakresie przewidzianym
w § 1;
określenie rodzaju pracy lub innych zajęć zarobkowych, które może
wykonywać dziecko;
określenie dopuszczalnego okresu wykonywania przez dziecko pracy lub
innych zajęć zarobkowych;
określenie dopuszczalnego dobowego wymiaru czasu pracy lub innych zajęć
zarobkowych;
inne niezbędne ustalenia, wymagane ze względu na dobro dziecka lub rodzaj,
charakter albo warunki wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych
przez dziecko.
Na wniosek przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka właściwy
inspektor pracy cofa wydane zezwolenie.
Właściwy inspektor pracy cofa wydane zezwolenie z urzędu, jeżeli
stwierdzi, że warunki pracy dziecka nie odpowiadają warunkom określonym
w wydanym zezwoleniu.
Art. 228.
zmienionyPrezes Rady Ministrów powoła, w drodze rozporządzenia,
Międzyresortową Komisję do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń
i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy, określi jej
uprawnienia oraz sposób wykonywania zadań.
2026-07-28 § 2. Do zadań Komisji, o której mowa w § 1, należy:
przedkładanie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej13)wniosków dotyczących
wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników
szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy – do celów określonych w § 3;
inicjowanie prac badawczych niezbędnych do realizacji zadań, o których
mowa w pkt 1.
Minister Pracy i Polityki Socjalnej8)w porozumieniu z Ministrem
Zdrowia i Opieki Społecznej10)określi, w drodze rozporządzenia, wykaz
najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia
w środowisku pracy.
Art. 229.
zmienionyWstępnym badaniom lekarskim, z zastrzeżeniem § 11,
podlegają:
osoby przyjmowane do pracy;
pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni
pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki
szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
Wstępnym badaniom lekarskim nie podlegają osoby:
przyjmowane ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo
stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu
30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym
pracodawcą;
przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30
dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli
posiadają aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań
do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie i
pracodawca ten stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom
występującym na danym stanowisku pracy, z wyłączeniem osób
przyjmowanych do wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych.
Przepis § 11pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku przyjmowania
do pracy osoby pozostającej jednocześnie w stosunku pracy z innym pracodawcą.
Obecnie ministrowi właściwemu do spraw pracy, na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 16 oraz art. 21
ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
2026-07-28 § 13. Pracodawca żąda od osoby, o której mowa w § 11pkt 2 oraz w § 12,
aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy
na danym stanowisku oraz skierowania na badania będące podstawą wydania tego
orzeczenia.
Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku
niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą,
pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia
zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę
możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku
z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia,
a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności
na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach
służbowych.
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego
orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na
określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania
lekarskie.
Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na
podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na
działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest
obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:
po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub
pyłami;
po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek
o objęcie takimi badaniami.
Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt
pracodawcy, z zastrzeżeniem § 61. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty
profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na
warunki pracy.
W przypadku gdy pracownik skierowany na wstępne, okresowe albo
kontrolne badania lekarskie spełnia warunki objęcia programem zdrowotnym lub
2026-07-28 programem polityki zdrowotnej, lekarz przeprowadzający wstępne, okresowe albo
kontrolne badania lekarskie kieruje pracownika, za jego zgodą, do udziału
w programie zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej. Jeżeli pracownik
wykona wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie zgodnie z programem
zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, badania te są finansowane na
zasadach określonych w programie zdrowotnym lub programie polityki
zdrowotnej.
Jeżeli zakres badań określonych w programie zdrowotnym lub
programie polityki zdrowotnej nie odpowiada pełnemu zakresowi badań
wymaganych w celu wydania orzeczenia lekarskiego dotyczącego przeciwwskazań
do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu,
o którym mowa w § 4a, określonych w przepisach wydanych na podstawie § 8,
lekarz przeprowadzający wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie
wydaje pracownikowi również skierowanie na przeprowadzenie pozostałych badań
wynikających z tych przepisów.
Lekarz wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań
do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu, o którym mowa w § 4a,
wyłącznie na podstawie wyników badań, których zakres odpowiada zakresowi
badań określonych w przepisach wydanych na podstawie § 8.
Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia,
wykaz programów zdrowotnych lub programów polityki zdrowotnej
realizowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub Narodowy
Fundusz Zdrowia, które uwzględnia lekarz w ramach przeprowadzania badania
wstępnego, badania okresowego albo badania kontrolnego pracownika.
Do przeprowadzania badań w zakresie wskazanym w programie
zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej stosuje się § 3.
Pracodawca przechowuje orzeczenia wydane na podstawie badań
lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, orzeczenia i skierowania uzyskane na
podstawie § 13oraz skierowania, o których mowa w § 4a.
W przypadku stwierdzenia, że warunki określone w skierowaniu, o
którym mowa w § 13, nie odpowiadają warunkom występującym na danym
stanowisku pracy, pracodawca zwraca osobie przyjmowanej do pracy to
skierowanie oraz orzeczenie lekarskie wydane w wyniku tego skierowania.
2026-07-28 § 8.Pracodawca żąda od osoby, o której mowa w § 11pkt 2 oraz w § 12,
aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy
na danym stanowisku oraz skierowania na badania będące podstawą wydania tego
orzeczenia.
Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku
niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą,
pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia
zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę
możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku
z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia,
a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności
na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach
służbowych.
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego
orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na
określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania
lekarskie.
Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na
podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na
działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest
obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:
po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub
pyłami;
po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek
o objęcie takimi badaniami.
Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt
pracodawcy, z zastrzeżeniem § 61. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty
profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na
warunki pracy.
W przypadku gdy pracownik skierowany na wstępne, okresowe albo
kontrolne badania lekarskie spełnia warunki objęcia programem zdrowotnym lub
programem polityki zdrowotnej, lekarz przeprowadzający wstępne, okresowe albo
kontrolne badania lekarskie kieruje pracownika, za jego zgodą, do udziału
w programie zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej. Jeżeli pracownik
wykona wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie zgodnie z programem
zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, badania te są finansowane na
zasadach określonych w programie zdrowotnym lub programie polityki
zdrowotnej.
Jeżeli zakres badań określonych w programie zdrowotnym lub
programie polityki zdrowotnej nie odpowiada pełnemu zakresowi badań
wymaganych w celu wydania orzeczenia lekarskiego dotyczącego przeciwwskazań
do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu,
o którym mowa w § 4a, określonych w przepisach wydanych na podstawie § 8,
lekarz przeprowadzający wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie
wydaje pracownikowi również skierowanie na przeprowadzenie pozostałych badań
wynikających z tych przepisów.
Lekarz wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań
do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu, o którym mowa w § 4a,
wyłącznie na podstawie wyników badań, których zakres odpowiada zakresowi
badań określonych w przepisach wydanych na podstawie § 8.
Minister właściwy do spraw zdrowia ogłasza, w drodze obwieszczenia,
wykaz programów zdrowotnych lub programów polityki zdrowotnej
realizowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia lub Narodowy
Fundusz Zdrowia, które uwzględnia lekarz w ramach przeprowadzania badania
wstępnego, badania okresowego albo badania kontrolnego pracownika.
Do przeprowadzania badań w zakresie wskazanym w programie
zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej stosuje się § 3.
Pracodawca przechowuje orzeczenia wydane na podstawie badań
lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, orzeczenia i skierowania uzyskane na
podstawie § 13oraz skierowania, o których mowa w § 4a.
W przypadku stwierdzenia, że warunki określone w skierowaniu, o
którym mowa w § 13, nie odpowiadają warunkom występującym na danym
stanowisku pracy, pracodawca zwraca osobie przyjmowanej do pracy to
skierowanie oraz orzeczenie lekarskie wydane w wyniku tego skierowania.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:
tryb i zakres badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz częstotliwość
badań okresowych, a także sposób dokumentowania i kontroli badań
lekarskich,
tryb wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich do celów
przewidzianych w niniejszej ustawie i w przepisach wydanych na jej
podstawie,
zakres informacji objętych skierowaniem na badania lekarskie i orzeczeniem
lekarskim, a także wzory tych dokumentów,
zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w § 6 zdanie drugie,
dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać lekarze
przeprowadzający badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz sprawujący
profilaktyczną opiekę zdrowotną, o której mowa w § 6 zdanie drugie
– uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego przebiegu
i kompleksowości badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, profilaktycznej
opieki zdrowotnej, o której mowa w § 6 zdanie drugie, a także informacji
umożliwiających porównanie warunków pracy u pracodawcy oraz ochrony danych
osobowych osób poddanych badaniom.
Art. 36.
zmienionyOkres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas
nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od
okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Do okresu zatrudnienia, o którym mowa w § 1, wlicza się pracownikowi
okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeżeli zmiana pracodawcy
nastąpiła na zasadach określonych w art. 231, a także w innych przypadkach, gdy
z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym
w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego
tego pracownika.
2026-07-28 § 2. (uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Jeżeli pracownik jest zatrudniony na stanowisku związanym
z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie, strony mogą ustalić
w umowie o pracę, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1, okres
wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, a w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2 –
3 miesiące.
Strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę przez jedną
z nich ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy; ustalenie takie nie zmienia
trybu rozwiązania umowy o pracę.
Art. 37.
zmienionyW okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia
umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi przysługuje
zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Wymiar zwolnienia wynosi:
2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego
wypowiedzenia;
2026-07-28 2) 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także
w przypadku jego skrócenia na podstawie art. 361§ 1.
Art. 221b.
zmienionyZgoda osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika
może stanowić podstawę przetwarzania przez pracodawcę danych osobowych, o
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.
których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, wyłącznie w przypadku,
gdy przekazanie tych danych osobowych następuje z inicjatywy osoby ubiegającej
się o zatrudnienie lub pracownika. Przepis art. 221a§ 2 stosuje się odpowiednio.
Przetwarzanie danych biometrycznych pracownika jest dopuszczalne
także wtedy, gdy podanie takich danych jest niezbędne ze względu na kontrolę
dostępu do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie może narazić
pracodawcę na szkodę, lub dostępu do pomieszczeń wymagających szczególnej
ochrony.
Do przetwarzania danych osobowych, o których mowa w § 1, mogą być
dopuszczone wyłącznie osoby posiadające pisemne upoważnienie do
przetwarzania takich danych wydane przez pracodawcę. Osoby dopuszczone do
przetwarzania takich danych są obowiązane do zachowania ich w tajemnicy.