Ustawa reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Dz.U. 1995 poz. 78
Zobacz w ISAP →Przykładowe pytania:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
1.Gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty:
1)określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne;
2)pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie
dla potrzeb rolnictwa;
3)pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi
oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji
rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;
3a)pod budynkami, budowlami i urządzeniami wchodzące w skład biogazowni
rolniczej spełniającej warunki określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca
2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie bio-
gazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz. U. poz. 1597), a także
grunty położone między tymi budynkami, budowlami i urządzeniami lub w
bezpośrednim ich sąsiedztwie, tworzące zorganizowaną całość gospodarczą,
w tym zajęte pod dojazdy, place składowe, postojowe i manewrowe,
śmietniki, miejsca magazynowania odpadów i ogrodzenia, o ile ich łączna
powierzchnia nie jest większa niż 1 ha i wchodzą one w skład gospodarstwa
rolnego;
4)pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji
rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku
dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych;
5)parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi,
w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami
przeciwerozyjnymi;
6)rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych;
7)pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych
i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz
utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi;
8)zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa;
9)torfowisk i oczek wodnych;
10)pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych.
2.Gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty:
1)określone jako lasy w przepisach o lasach;
2)zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej;
3)pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych.
3.Nie uważa się za grunty rolne gruntów znajdujących się pod parkami
i ogrodami wpisanymi do rejestru zabytków.
1.Ochrona gruntów rolnych polega na:
1)ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne;
2)zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz
szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności
nierolniczej i ruchów masowych ziemi;
3)rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze;
4)zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników
wodnych;
5)ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.
2.Ochrona gruntów leśnych polega na:
1)ograniczaniu przeznaczania ich na cele nieleśne lub nierolnicze;
2)zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów leśnych oraz
szkodom w drzewostanach i produkcji leśnej, powstającym wskutek
działalności nieleśnej i ruchów masowych ziemi;
3)przywracaniu wartości użytkowej gruntom, które utraciły charakter gruntów
leśnych wskutek działalności nieleśnej;
4)poprawianiu ich wartości użytkowej oraz zapobieganiu obniżania ich
produkcyjności;
5)ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)gruntach bez bliższego określenia – rozumie się przez to grunty rolne i leśne;
2)budynkach i urządzeniach służących wyłącznie produkcji rolniczej oraz
przetwórstwu rolno-spożywczemu – rozumie się przez to budynki
i urządzenia służące przechowywaniu środków produkcji, prowadzeniu
produkcji rolniczej, przetwarzaniu i magazynowaniu wyprodukowanych
w gospodarstwie produktów rolniczych;
3)osobach – rozumie się przez to osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
4)właścicielu – rozumie się przez to również posiadacza samoistnego, zarządcę
lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę;
5)wójcie – rozumie się przez to również burmistrza lub prezydenta miasta;
6)przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne – rozumie się przez to
ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych
oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych;
7)warstwie próchnicznej – rozumie się przez to wierzchnią warstwę gleby
o zawartości powyżej 1,5% próchnicy glebowej; miąższość tej warstwy
określa się w decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1;
8)glebach pochodzenia organicznego – rozumie się przez to wytworzone przy
udziale materii organicznej, w warunkach nadmiernego uwilgotnienia, gleby
torfowe i murszowe;
9)glebach pochodzenia mineralnego – rozumie się przez to inne gleby niż
wymienione w pkt 8;
10)oczkach wodnych – rozumie się przez to naturalne śródpolne i śródleśne
zbiorniki wodne o powierzchni do 1 ha, niepodlegające klasyfikacji
gleboznawczej;
11)wyłączeniu gruntów z produkcji – rozumie się przez to rozpoczęcie innego niż
rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie
z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w
rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków
produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat;
12)należności – rozumie się przez to jednorazową opłatę z tytułu trwałego
wyłączenia gruntów z produkcji;
13)opłacie rocznej – rozumie się przez to opłatę roczną z tytułu użytkowania na
cele nierolnicze lub nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji, w wysokości
10% należności, uiszczaną: w razie trwałego wyłączenia – przez lat 10,
a w przypadku nietrwałego wyłączenia – przez okres tego wyłączenia, nie
dłużej jednak niż przez 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji;
14)obszarach ograniczonego użytkowania – rozumie się przez to obszary
tworzone na podstawie przepisów o ochronie środowiska;
15)utracie albo ograniczeniu wartości użytkowej gruntów – rozumie się przez to
całkowity zanik albo zmniejszenie zdolności produkcyjnej gruntów;
16)gruntach zdegradowanych – rozumie się przez to grunty, których rolnicza lub
leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia się
warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności
przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej;
17)gruntach zdewastowanych – rozumie się przez to grunty, które utraciły
całkowicie wartość użytkową w wyniku przyczyn, o których mowa w pkt 16;
18)rekultywacji gruntów – rozumie się przez to nadanie lub przywrócenie
gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub
przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie
właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych,
odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie
niezbędnych dróg;
19)zagospodarowaniu gruntów – rozumie się przez to rolnicze, leśne lub inne
użytkowanie gruntów zrekultywowanych;
20)drogach dojazdowych do gruntów rolnych i leśnych – rozumie się przez to
drogi zakładowe prowadzące do gospodarstw rolnych i leśnych oraz drogi
wiejskie w rozumieniu przepisów o drogach publicznych;
21)urządzeniach turystycznych – rozumie się przez to parkingi, pola biwakowe,
wieże widokowe, kładki, szlaki turystyczne (ścieżki dydaktyczne) i miejsca
widokowe;
22)planie urządzenia lasu – rozumie się przez to plan urządzenia lasu, określony
w przepisach o lasach;
23)typie siedliskowym lasu – rozumie się przez to jednostkę klasyfikacji siedlisk
leśnych, stosowaną w planie urządzenia lasu;
24)inwestycji – rozumie się przez to budowę, jak również modernizację budowli
lub urządzeń, które wymagają wyłączenia gruntów z produkcji;
25)zakładzie przemysłowym – rozumie się przez to osobę, której działalność
może powodować utratę lub ograniczenie wartości użytkowej gruntów;
26)działalności przemysłowej – rozumie się przez to działalność nierolniczą
i nieleśną, powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów;
27)przepływie nienaruszalnym – rozumie się przez to przepływ minimalnej ilości
wody, niezbędnej do utrzymania życia biologicznego w cieku wodnym;
28)ruchach masowych ziemi – rozumie się przez to ruchy masowe ziemi
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony
środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556, z późn. zm.1));
29)(uchylony)
30)(uchylony)
31)zabudowie zagrodowej – rozumie się przez to budynki mieszkalne oraz
budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu
rolno-spożywczemu, jeżeli są położone na gruntach rolnych i wchodzą
w skład gospodarstwa rolnego;
32)gospodarstwie rolnym – rozumie się przez to gospodarstwo rolne
w rozumieniu art. 553 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, 1615, 1890 i 1933);
33)działalności rolniczej – rozumie się przez to działalność rolniczą
w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.2)).
1.Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym
w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor
regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków
narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku.
2.Zadania starosty, o których mowa w ustawie, są zadaniami z zakresu
administracji rządowej.
3.Zadania marszałka województwa, o których mowa w art. 7 ust. 2 i 4,
w art. 22c oraz w art. 26 ust. 1, są zadaniami własnymi samorządu województwa.
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 2. Ograniczanie przeznaczania gruntów na cele nierolnicze i nieleśne
1.Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim
grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku – inne
grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.
2.Przy budowie, rozbudowie lub modernizacji obiektów związanych
z działalnością przemysłową, a także innych obiektów budowlanych należy
stosować takie rozwiązania, które ograniczają skutki ujemnego oddziaływania na
grunty.
1.Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze
i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie
określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
1a.Przepisu, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do terenów, dla których
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie sporządza się.
2.Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne:
1)gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I–III – wymaga uzyskania
zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a,
2)gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa – wymaga
uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych
i Leśnictwa3) lub upoważnionej przez niego osoby,
3)(uchylony)
4)(uchylony)
5)pozostałych gruntów leśnych
– wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu
opinii izby rolniczej.
2a.Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi
przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki
rolne klas I–III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu
przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
3.Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 5, następuje na wniosek
wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Do wniosku dotyczącego gruntów leśnych
stanowiących własność Skarbu Państwa wójt (burmistrz, prezydent miasta) dołącza
opinię dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, a w odniesieniu do
gruntów parków narodowych – opinię dyrektora parku.
3a.Stroną w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, jest wójt (burmistrz,
prezydent miasta).
4.Do wniosku dotyczącego gruntów, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2,
marszałek województwa dołącza swoją opinię i przekazuje wniosek
odpowiedniemu ministrowi w terminie do 30 dni od chwili złożenia wniosku przez
wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
5.(uchylony)
6.(uchylony)
1.Przepisów art. 7 nie stosuje się do okresowego, na czas nie dłuższy
niż 10 lat, wyłączenia gruntów z produkcji w zakresie niezbędnym do:
1)podjęcia natychmiastowych działań interwencyjnych niezbędnych do
zwalczania klęsk żywiołowych i ich następstw, jak również usuwania
następstw wypadków losowych;
2)poszukiwania lub rozpoznawania węglowodorów, węgla kamiennego, węgla
brunatnego, rud metali, z wyjątkiem darniowych rud żelaza, metali w stanie
rodzimym, rud pierwiastków promieniotwórczych, siarki rodzimej, soli
kamiennej, soli potasowej, gipsu i anhydrytu, kamieni szlachetnych.
2.Wyłączenie, o którym mowa w ust. 1, nie zwalnia z obowiązków
określonych w rozdziale 5, a wyłączenie dokonane na cele określone w ust. 1
pkt 2 – z obowiązków określonych w rozdziale 3.
1.Zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy
o lasach.
2.W lasach ochronnych mogą być wznoszone budynki i budowle służące
gospodarce leśnej, obronności lub bezpieczeństwu państwa, oznakowaniu
nawigacyjnemu, geodezyjnemu, ochronie zdrowia oraz urządzenia służące
turystyce.
3.W przypadkach uzasadnionych ważnymi względami społecznymi
i brakiem innych gruntów lasy ochronne mogą być przeznaczone na inne cele niż
określone w ust. 2, po uzyskaniu zgody właściwego organu wymienionego w art. 7
ust. 2.
1.Wniosek, o którym mowa w art. 7 ust. 4, powinien zawierać:
1)uzasadnienie potrzeby zmiany przeznaczenia gruntów, o których mowa
w art. 7 ust. 2;
2)wykaz powierzchni gruntów, o których mowa w pkt 1, z uwzględnieniem klas
bonitacyjnych gruntów rolnych i typów siedliskowych gruntów leśnych;
3)ekonomiczne uzasadnienie projektowanego przeznaczenia, uwzględniające
w szczególności:
a)sumę należności i opłat rocznych za grunty projektowane do
przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne,
b)przewidywany rozmiar strat, które poniesie rolnictwo i leśnictwo
w wyniku ujemnego oddziaływania inwestycji lokalizowanych na
gruntach projektowanych do przeznaczenia na cele nierolnicze
i nieleśne.
2.Do wniosku powinna być dołączona mapa gminy lub miasta,
z oznaczeniem gruntów zabudowanych, z wyjątkiem gruntów, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 1, klas bonitacyjnych gruntów rolnych
i typów siedliskowych gruntów leśnych oraz granic gruntów, o których mowa
w ust. 1 pkt 1, wykonana w skali takiej jak część graficzna miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego. W odniesieniu do gruntów leśnych mapa
stanowiąca załącznik do wniosku zawiera treść mapy gospodarczej lasów.
3.Wniosek, o którym mowa w ust. 1, dotyczący gruntów o obszarze ponad
10 ha na cele inwestycji górniczych, powinien zawierać oprócz danych
określonych w ust. 1 i 2 także wariantowe rozwiązania w zakresie rekultywacji
i zagospodarowania gruntów w trakcie i po zakończeniu działalności
przemysłowej, określające dla każdego wariantu koszty rekultywacji
i zagospodarowania oraz straty, które poniesie rolnictwo i leśnictwo.
4.Organ wyrażający zgodę, o którym mowa w art. 7 ust. 2, może
w szczególnie uzasadnionym przypadku odstąpić od wymogu przedkładania
uzasadnienia ekonomicznego oraz rozwiązań wariantowych, o których mowa
w ust. 3.
Przepisów rozdziału 2 nie stosuje się do gruntów rolnych położonych w granicach administracyjnych miast.
Rozdział 3. Wyłączanie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej
1.Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb
pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb,
oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia
organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2–10, oraz
gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne – może nastąpić po
wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
1a.W decyzji dotyczącej wyłączenia z produkcji użytków rolnych
wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do
klas I, II, III, IIIa, IIIb, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2–10,
oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne określa się
obowiązki związane z wyłączeniem.
1b.Wniosek o wyłączenie z produkcji użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V
i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego jest wiążący, a decyzja ma
charakter deklaratoryjny.
2.W odniesieniu do gruntów wchodzących w skład parków narodowych
decyzje, o których mowa w ust. 1 i 1a, wydają dyrektorzy tych parków.
3.Decyzje, o których mowa w ust. 1–2, dotyczące gruntów wymienionych
w art. 8, mogą być wydane po dniu faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
4.Wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, następuje przed uzyskaniem
pozwolenia na budowę albo dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót
budowlanych, o których mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
(Dz. U. z 2023 r. poz. 682, z późn. zm.4)).
4a.Decyzje, o których mowa w ust. 1 i 2, dołącza się do wniosku o pozwolenie
na budowę albo zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych, o których
mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
5.Osoba ubiegająca się o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1–2, celem
wydobywania torfów jest obowiązana przedstawić właściwemu organowi
następujące dokumenty:
1)dokumentację określającą położenie, powierzchnię i miąższość torfowiska
oraz rodzaj występującego tam torfu;
2)projekt eksploatacji, uwzględniający podział na etapy i termin jej
zakończenia;
3)projekt rekultywacji torfowiska i termin jej zakończenia;
4)ocenę wpływu eksploatacji torfowiska na środowisko przyrodnicze, ze
szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej.
6.Nie wymaga się decyzji, o których mowa w ust. 1–2, jeżeli grunty rolne
mają być użytkowane na cele leśne.
1.Osoba, która uzyskała zezwolenie na wyłączenie gruntów
z produkcji, jest obowiązana uiścić należność i opłaty roczne, a w odniesieniu do
gruntów leśnych – także jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania
przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Obowiązek taki powstaje od dnia
faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.
2.Właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części
z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej,
otrzymuje zwrot należności, jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów
niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do
trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji.
3.W razie zbycia gruntów, co do których wydano decyzje, o których mowa
w art. 11 ust. 1–2, a niewyłączonych jeszcze z produkcji, obowiązek uiszczenia
należności i opłat rocznych ciąży na nabywcy, który wyłączył grunt z produkcji.
Zbywający jest obowiązany uprzedzić nabywcę o tym obowiązku.
4.W razie zbycia gruntów wyłączonych z produkcji, obowiązek uiszczania
opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Zbywający jest obowiązany uprzedzić
o tym nabywcę.
5.Wysokość jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb
drzewostanu stanowi różnicę między spodziewaną wartością drzewostanu w wieku
rębności, określonym w planie urządzania lasu, a wartością w chwili jego wyrębu.
W drzewostanach młodszych, w których nie można pozyskać sortymentów
drzewnych, odszkodowanie to stanowi wartość kosztów poniesionych na założenie
i pielęgnację drzewostanów.
5a.Minister właściwy do spraw środowiska określa, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania jednorazowego odszkodowania,
o którym mowa w ust. 5, za przedwczesny wyrąb drzewostanu, uwzględniając
wartość drzewostanów, stopień zadrzewienia drzewostanu w wieku wyrębu
faktycznego, powierzchnię drzewostanu oraz aktualną cenę sprzedaży 1 m3
drewna.
6.Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen
rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu
faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji.
7.Należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych wymienionych
w art. 2 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 wynosi:
8.(uchylony)
9.Należność za wyłączenie z produkcji parków wiejskich oraz gruntów
wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 10 ustala się jak za grunty pod budynkami
i urządzeniami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych oraz grunty pod
zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi.
10.Należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów pod stawami rybnymi
oraz za grunty wymienione w art. 2 ust. 1 pkt 6–9 wynosi 233 160 zł.
11.Należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntu leśnego bez drzewostanu
wynosi:
12.Należność i opłaty roczne za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych
w lasach ochronnych są wyższe o 50% od należności i opłat, o których mowa
w ust. 11.
13.Należność uiszcza się w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja
stała się ostateczna.
14.Opłatę roczną za dany rok uiszcza się w terminie do dnia 30 czerwca tego
roku, przyjmując:
1)w odniesieniu do gruntów rolnych kwoty określone na podstawie ust. 7;
2)w odniesieniu do gruntów leśnych za podstawę ustalenia cenę 1 m3 drewna,
stosowaną przy wymiarze podatku leśnego w danym roku.
15.(uchylony)
16.Na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego
marszałek województwa – w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej
dyrekcji Lasów Państwowych – w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu
do obszarów wchodzących w skład parków narodowych – dyrektor parku mogą
umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów
leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego
wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności
publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony
zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb
lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza,
jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma
możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
17.Na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego
marszałek województwa może umorzyć całość lub część należności i opłat
rocznych w odniesieniu do gruntów rolnych w przypadku inwestycji zmierzającej
do osiągnięcia celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami, przeznaczonej na cele inne niż określone
w ust. 16, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma
możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną.
Obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 1, nie dotyczy wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej na cele budownictwa mieszkaniowego:
1)do 0,05 ha w przypadku budynku jednorodzinnego;
2)do 0,02 ha, na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budynku
wielorodzinnego.
1.Obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych, o którym
mowa w art. 12 ust. 1, nie powstaje jeżeli:
1)wyłączenie gruntów z produkcji dotyczy części gruntu rolnego pod zabudową
zagrodową, którego powierzchnia nie przekracza 30% całkowitej
powierzchni gruntu rolnego pod zabudową zagrodową w danym
gospodarstwie rolnym, nie więcej niż 0,05 ha;
2)właściciel gruntów wyłączanych z produkcji, o których mowa w pkt 1,
zobowiąże się do dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład
którego wchodzi zabudowa zagrodowa, składając wniosek o wyłączenie tych
gruntów z produkcji.
2.Do wyłączenia gruntów z produkcji, o którym mowa w ust. 1, nie jest
wymagane przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze.
3.Osoba, która zamierza wykonywać w zabudowie zagrodowej działalność
inną niż działalność rolnicza, powiadamia starostę właściwego ze względu na
miejsce położenia tej zabudowy zagrodowej o zamiarze wykonywania tej
działalności oraz jednocześnie składa do tego starosty wniosek, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2, w terminie 30 dni przed dniem planowanego podjęcia tej
działalności.
4.W powiadomieniu, o którym mowa w ust. 3, wskazuje się dane
ewidencyjne działki ewidencyjnej pod zabudową zagrodową.
5.Do powiadomienia, o którym mowa w ust. 3, dołącza się plan budynków
i urządzeń tworzących zabudowę zagrodową w danym gospodarstwie rolnym, ze
wskazaniem:
1)budynków i urządzeń, w których będzie wykonywana działalność inna niż
działalność rolnicza;
2)całkowitej powierzchni zabudowy zagrodowej;
3)powierzchni, na której będzie wykonywana działalność inna niż działalność
rolnicza.
6.Jeżeli zobowiązanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie jest wykonywane,
uznaje się, że grunty rolne pod zabudową zagrodową zostały wyłączone z produkcji
niezgodnie z przepisami ustawy.
1.Przy wyłączaniu gruntów z produkcji w celu budowy zbiorników
wodnych należność i opłaty roczne określa się proporcjonalnie do udziału osób
w eksploatacji tych zbiorników.
2.Jeżeli w eksploatacji zbiorników wodnych, o których mowa w ust. 1,
przewiduje się udział osób wykorzystujących wodę na cele produkcji rolniczej,
leśnej, wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach wodnych o mocy
zainstalowanej nie większej niż 10 MW lub ochrony przeciwpowodziowej,
zawiesza się na lat 10 uiszczenie proporcjonalnej części sumy należności i opłat
rocznych. Proporcjonalną część sumy należności i opłat rocznych ustala się
stosownie do udziału tych osób, określonego w dokumentacji technicznej
eksploatacji zbiornika, z tym że ustalony w tej dokumentacji przepływ
nienaruszalny zalicza się do eksploatacji zbiornika dla potrzeb rolnictwa.
Zawieszoną część sumy należności i opłat rocznych umarza się po upływie 10 lat.
3.W razie zmniejszenia udziału osób, o których mowa w ust. 2,
w eksploatacji zbiornika w okresie 10 lat od rozpoczęcia jego eksploatacji, osoby
przejmujące część lub całość tego udziału uiszczają należności i opłaty roczne
proporcjonalnie do wielkości przejętego udziału w eksploatacji zbiornika
w oparciu o protokół zdawczo-odbiorczy.
1.W razie wyłączania gruntów z produkcji, w decyzji o wyłączeniu,
o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, można, po zasięgnięciu opinii wójta, nałożyć
obowiązek zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej
gruntów próchnicznej warstwy gleby z gruntów rolnych klas I, II, IIIa, IIIb, III, IVa
i IV oraz z torfowisk.
2.W razie niewykonania obowiązku określonego w ust. 1, osoba wyłączająca
grunty z produkcji uiszcza za każdy 1 m3 wykorzystanej niewłaściwie próchnicznej
warstwy gleby opłatę w wysokości obowiązującej w dniu wydania decyzji o usta-
leniu wysokości opłaty, która wynosi:
1)z gleb klasy I i II oraz gleb pochodzenia organicznego – 291,45 zł;
2)z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas III, IIIa i IIIb –
233,16 zł;
3)z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczonych do klas IVa i IV – 174,87 zł.
Rozdział 4. Zapobieganie degradacji gruntów
1.Właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów
zrekultywowanych na cele rolne jest obowiązany do przeciwdziałania degradacji
gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi.
2.Właściwy organ wymieniony w art. 5, ze względu na ochronę gleb przed
erozją i ruchami masowymi ziemi, może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi
gruntów, o których mowa w ust. 1, zalesienie, zadrzewienie lub zakrzewienie
gruntów, lub założenie na nich trwałych użytków zielonych. Właścicielowi
gruntów przysługuje zwrot kosztów zakupu niezbędnych nasion i sadzonek ze
środków budżetu województwa, o których mowa w art. 22b ust. 1.
3.Jeżeli wykonanie nakazu, o którym mowa w ust. 2, spowoduje szkody
wynikające ze zmniejszenia produkcji roślinnej, właścicielowi gruntów przysługuje
odszkodowanie ze środków budżetu województwa, o których mowa w art. 22b
ust. 1, wypłacane przez okres 10 lat.
4.Obowiązek utrzymywania w stanie sprawności technicznej urządzeń
przeciwerozyjnych oraz urządzeń melioracji szczegółowych ciąży na właścicielu
gruntów, na których znajdują się te urządzenia.
5.W razie wystąpienia z winy właściciela innych form degradacji gruntów,
o których mowa w ust. 1, w tym również spowodowanej nieprzestrzeganiem
przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami
i chwastami, wójt, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów wykonanie
w określonym terminie odpowiednich zabiegów. W razie niewykonania decyzji
wójt zleca wykonanie zastępcze tych zabiegów na koszt właściciela gruntów,
wykorzystując do czasu zwrotu kosztów wykonania zastępczego środki budżetu
województwa, o których mowa w art. 22b ust. 1.
1.Dla gruntów położonych na obszarach ograniczonego
użytkowania, istniejących wokół zakładów przemysłowych, opracowuje się, na
koszt odpowiedzialnych zakładów, plany gospodarowania na tych gruntach.
2.Projekt planu gospodarowania na gruntach, o których mowa w ust. 1,
powinien określać:
1)rodzaje występujących zanieczyszczeń i ich stężenie;
2)wpływ zanieczyszczeń lub innego szkodliwego oddziaływania na istniejący
sposób zagospodarowania, z ewentualnym podziałem strefy ochronnej na
części;
3)aktualne kierunki produkcji roślinnej oraz wielkość tej produkcji;
4)rośliny, które mogą być uprawiane, zalecenia dotyczące ich uprawy oraz
proponowany sposób ich gospodarczego wykorzystania;
5)sposób przeciwdziałania zmniejszeniu wartości użytkowej gleb;
6)spodziewany poziom globalnej produkcji rolniczej lub leśnej;
7)wykaz gospodarstw rolnych prowadzących produkcję rolniczą;
8)wysokość przewidywanych odszkodowań z tytułu obniżenia poziomu
produkcji lub zmiany kierunku produkcji;
9)ewentualne obowiązki związane z prowadzeniem produkcji zwierzęcej,
w tym również rybackiej;
10)ewentualne nakłady niezbędne do zmiany kierunków produkcji;
11)przewidywany obszar i koszty nabycia gruntów przez zakład przemysłowy.
3.Projekt planu powinien być wyłożony w urzędzie gminy do wglądu
właścicieli gruntów na okres 30 dni w celu zgłoszenia uwag i wniosków.
O wyłożeniu projektu planu do wglądu urząd gminy powiadamia właścicieli
gruntów na piśmie.
4.Rada gminy podejmuje jako zadanie własne uchwałę w przedmiocie
zatwierdzenia planu, po uzyskaniu opinii izby rolniczej, a także placówek
naukowych lub innych osób upoważnionych przez ministra właściwego do spraw
rozwoju wsi w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska. Koszty
sporządzenia opinii pokrywa zakład przemysłowy.
5.W razie prowadzenia produkcji w sposób naruszający ustalenia planu,
o których mowa w ust. 2 pkt 4 i 9, wójt, w porozumieniu z wojewódzkim
inspektorem sanitarnym5), nakazuje właścicielowi gruntów w oznaczonym terminie
zniszczenie określonych upraw, przemieszczenie zwierząt poza obszar
ograniczonego użytkowania lub dokonanie ich uboju.
6.Wykonanie decyzji, o której mowa w ust. 5, następuje bez odszkodowania.
1.Jeżeli właściciel gruntów, o których mowa w art. 16 ust. 1, poniósł
szkodę przez obniżenie poziomu produkcji rolniczej lub leśnej, przysługuje mu
z tego tytułu odszkodowanie od zakładu przemysłowego. W przypadku obniżenia
poziomu produkcji w okresie trzech lat co najmniej o jedną trzecią dotychczasowej
wartości, zakład jest obowiązany, na wniosek właściciela, wykupić całość lub część
tych gruntów według cen wolnorynkowych.
2.Jeżeli w wyniku realizacji planu, o którym mowa w art. 16 ust. 1, zachodzi
potrzeba zmiany kierunku produkcji rolniczej lub leśnej, zakład przemysłowy jest
obowiązany zwrócić właścicielowi gruntów poniesione z tego tytułu nakłady
i koszty oraz wypłacić równowartość szkód wynikłych ze zmiany kierunków
produkcji.
1.Na gruntach, o których mowa w art. 16 ust. 1, starosta zapewnia
prowadzenie co 3 lata okresowych badań poziomu skażenia gleb i roślin. Jeżeli
okresowe badania wykażą, że uzyskiwane płody nie nadają się do spożycia lub
przetworzenia, kosztami badań należy obciążyć zakład przemysłowy, a skażone
grunty wyłącza się z produkcji w trybie określonym w art. 11 ust. 1. Skutki tych
decyzji obciążają zakład przemysłowy odpowiedzialny za skażenie.
2.Na żądanie właściciela gruntów wyłączonych z produkcji, zakład
przemysłowy, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany nabyć te grunty wraz
z budynkami i urządzeniami. Przepis art. 17 stosuje się odpowiednio.
3.Jeżeli wyłączenie gruntów z produkcji następuje w wyniku ujemnego
oddziaływania obiektów lub urządzeń należących do kilku osób, odpowiedzialność
tych osób jest solidarna.
4.Pierwsze badania okresowe, o których mowa w ust. 1, należy
przeprowadzić do końca 1996 r.
Przepisy art. 16–18 stosuje się odpowiednio także do gruntów zdewastowanych i zdegradowanych, położonych poza obszarami ograniczonego użytkowania.
Rozdział 5. Rekultywacja i zagospodarowanie gruntów
1.Osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej
gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt.
2.Rekultywacji na cele rolnicze gruntów rolnych, zdewastowanych lub
zdegradowanych przez nieustalone osoby, w wyniku klęsk żywiołowych lub
ruchów masowych ziemi, dokonuje właściwy organ wymieniony w art. 5, przy
wykorzystaniu środków budżetu województwa, o których mowa w art. 22b ust. 1,
lub środków pochodzących z budżetu państwa z rezerwy celowej przeznaczonej na
przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków, a rekultywacji
gruntów leśnych i gruntów przeznaczonych do zalesienia – przy wykorzystaniu
środków pochodzących z budżetu państwa, na zasadach określonych w przepisach
o lasach.
2a.Rekultywacji na cele inne niż wymienione w ust. 2 pozostałych gruntów
zdewastowanych lub zdegradowanych przez nieustalone osoby, w wyniku klęsk
żywiołowych lub ruchów masowych ziemi, dokonuje właściwy organ wymieniony
w art. 5, przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu państwa lub
środków osób zainteresowanych prowadzeniem działalności na zrekultywowanych
gruntach.
3.Rekultywację i zagospodarowanie gruntów planuje się, projektuje
i realizuje na wszystkich etapach działalności przemysłowej.
4.Rekultywację gruntów prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne
całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności
przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności.
5.Jeżeli działalność przemysłowa powodująca obowiązek rekultywacji
gruntów prowadzona jest przez kilka osób, obowiązek ten ciąży na każdej z nich,
odpowiednio do zakresu działalności powodującej potrzebę rekultywacji.
6.W przypadku zmiany osoby zobowiązanej do rekultywacji gruntów,
w drodze decyzji właściwego organu wymienionego w art. 5, następuje
przekazanie praw i obowiązków wynikających z wcześniej wydanych decyzji.
7.W przypadku gruntów zdewastowanych lub gruntów zdegradowanych
w wyniku klęsk żywiołowych lub ruchów masowych ziemi rekultywacji tych
gruntów może dokonać właściciel tych gruntów, zgodnie z decyzją, o której mowa
w art. 22 ust. 1, w której określa się również zakres rzeczowy i kosztorys prac
rekultywacyjnych.
8.Właściciel gruntów, który dokonuje rekultywacji na podstawie ust. 7,
zgłasza staroście zakończenie rekultywacji w terminie 30 dni od dnia jej
zakończenia.
9.Decyzja o uznaniu rekultywacji za zakończoną stanowi podstawę
przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
10.W przypadku niedokonania rekultywacji w terminie określonym
w decyzji, o której mowa w art. 22 ust. 1, lub wykorzystania środków niezgodnie
z przeznaczeniem, pobrania ich nienależnie albo pobrania ich w nadmiernej
wysokości, starosta, w drodze decyzji, określa kwotę środków podlegających
zwrotowi oraz termin ich zwrotu.
11.Do zwrotu środków, o którym mowa w ust. 10, w tym do ustalania kwoty
środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, pobranych nienależnie
albo pobranych w nadmiernej wysokości oraz naliczania odsetek, stosuje się
odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, z późn. zm.6)) dotyczące zwrotu dotacji.
Na terenach przewidywanego osiadania gruntów na skutek działalności górniczej zakład przemysłowy, na wniosek właściciela, rozpoczyna rekultywację przed wystąpieniem degradacji gruntów.
1.Decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają:
1)stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na
podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5;
2)osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów;
3)kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów;
4)uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.
2.W sprawach, o których mowa w ust. 1, decyzje wydaje starosta, po
zasięgnięciu opinii:
1)dyrektora właściwego terenowo okręgowego urzędu górniczego –
w odniesieniu do działalności górniczej;
2)dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych lub dyrektora parku
narodowego – w odniesieniu do gruntów o projektowanym leśnym kierunku
rekultywacji;
3)wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
3.Osoby obowiązane do rekultywacji gruntów zawiadamiają organ, o którym
mowa w ust. 2, w terminie do dnia 28 lutego każdego roku o powstałych
w ubiegłym roku zmianach w zakresie gruntów podlegających rekultywacji.
1.Przepisów art. 20 i art. 22 nie stosuje się do rekultywacji
gruntów, które zostały zanieczyszczone substancjami, preparatami, organizmami
lub mikroorganizmami.
2.Do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1, stosuje się
odpowiednio do gruntów zanieczyszczonych:
1)po dniu 30 kwietnia 2007 r. – przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.
o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2020 r. poz.
2187);
2)przed dniem 30 kwietnia 2007 r. – przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
– Prawo ochrony środowiska.
Rozdział 5a. Dochody związane z wyłączeniem z produkcji gruntów rolnych
1.Dochodami budżetu województwa związanymi z wyłączaniem
z produkcji gruntów rolnych są pobierane na podstawie ustawy:
1)należności;
2)opłaty roczne;
3)opłaty z tytułu niewykonania obowiązku zdjęcia i wykorzystania
próchnicznej warstwy gleby;
4)opłaty oraz należności i opłaty roczne podwyższone, określone w art. 28
ust. 1–4;
5)odsetki z tytułu należności i opłat, o których mowa w pkt 1–4.
2.Zarząd województwa gromadzi dochody, o których mowa w ust. 1, na
wyodrębnionym rachunku bankowym.
3.Dochody, o których mowa w ust. 1, są niepodatkowymi należnościami
budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia
27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn.
zm.7)).
4.Marszałek województwa jest wierzycielem i organem egzekucyjnym
uprawnionym do egzekucji należności za zobowiązania z tytułu dochodów, o
których mowa w ust. 1.
1.Ze środków budżetu województwa, w zakresie ustalonym
w ustawie, finansowane są ochrona, rekultywacja i poprawa jakości gruntów
rolnych oraz wypłata odszkodowań przewidzianych ustawą, w szczególności:
1)rekultywacja na cele rolnicze gruntów, które utraciły lub zmniejszyły wartość
użytkową wskutek działalności nieustalonych osób;
2)rolnicze zagospodarowanie gruntów zrekultywowanych;
3)użyźnianie gleb o niskiej wartości produkcyjnej, ulepszanie rzeźby terenu
i struktury przestrzennej gleb, usuwanie kamieni i odkrzaczanie;
4)przeciwdziałanie erozji gleb i ruchom masowym ziemi na gruntach rolnych,
w tym zwrot kosztów zakupu nasion i sadzonek, utrzymanie w stanie
sprawności technicznej urządzeń przeciwerozyjnych oraz odszkodowania,
o których mowa w art. 15 ust. 3;
5)budowa i renowacja zbiorników wodnych służących małej retencji;
6)budowa i modernizacja dróg dojazdowych do gruntów rolnych;
7)wdrażanie i upowszechnianie wyników prac naukowo-badawczych
związanych z ochroną gruntów rolnych;
8)wykonywanie badań płodów rolnych uzyskiwanych na obszarach
ograniczonego użytkowania, o których mowa w art. 16, oraz niezbędnych
dokumentacji i ekspertyz z zakresu ochrony gruntów rolnych;
9)wykonywanie zastępcze obowiązków określonych w ustawie;
10)rekultywacja nieużytków i użyźnianie gleb na potrzeby nowo zakładanych
rodzinnych ogrodów działkowych;
11)zakup sprzętu pomiarowego i informatycznego oraz oprogramowania,
niezbędnego do zakładania i aktualizowania operatów ewidencji gruntów oraz
prowadzenia spraw ochrony gruntów rolnych, do wysokości 5% rocznych
dochodów, o których mowa w art. 22b ust. 1.
2.Dochody, o których mowa w art. 22b, powinny być w pierwszej kolejności
przeznaczane na wykonywanie prac wymienionych w ust. 1 na obszarze tych gmin,
w których powstają te dochody oraz istnieją warunki uzyskania wzrostu produkcji
rolniczej, rekompensującej straty poniesione w wyniku zmniejszenia obszaru
gruntów rolnych.
3.Przy przydzielaniu środków uzyskanych z dochodów, o których mowa
w art. 22b ust. 1, właścicielom gruntów, na ich wniosek, należy uwzględniać udział
własny tych właścicieli w kosztach robót oraz efektywność projektowanych
przedsięwzięć.
Rozdział 7. Kontrola wykonania przepisów ustawy
1.Kontrolę stosowania przepisów ustawy sprawują Minister
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej8), Minister Ochrony Środowiska, Zasobów
Naturalnych i Leśnictwa9), marszałkowie województw oraz podmioty wymienione
w art. 5 oraz art. 15 ust. 5 i art. 16 ust. 5.
2.Osoby przeprowadzające kontrolę są uprawnione do:
1)wstępu na grunt i teren zakładu przemysłowego;
2)wglądu do dokumentów oraz żądania sporządzenia ich odpisów;
3)sprawdzania tożsamości osób w związku z prowadzoną kontrolą;
4)żądania wyjaśnień i zasięgania informacji;
5)pobierania próbek gleby lub roślin do analizy;
6)wykonywania pomiarów geodezyjnych oraz dokumentowania stanu
faktycznego.
3.Kontrolę stosowania przepisów ustawy w odniesieniu do gruntów
użytkowanych na cele obronności lub bezpieczeństwa państwa można
przeprowadzać po uprzednim uzgodnieniu jej zakresu z jednostką nadrzędną
użytkownika tych gruntów.
1.Kontrola obejmuje wykonanie następujących obowiązków:
1)zdjęcia i wykorzystania próchnicznej warstwy gleby;
2)rekultywacji gruntów zdewastowanych i zdegradowanych;
3)rolniczego zagospodarowania gruntów zrekultywowanych, jeżeli
zagospodarowanie odbywa się przy wykorzystaniu środków, o których mowa
w art. 22b ust. 1;
4)przeciwdziałania erozji gleb i ruchom masowym ziemi oraz innym zjawiskom
powodującym trwałe pogarszanie wartości użytkowej gruntów;
5)określonych w art. 16–19.
2.Jeżeli objętość próchnicznej warstwy gleby zdejmowanej z gruntów
wyłączanych z produkcji przekracza 1000 m3, kontrolę przeprowadza się
z wykorzystaniem pomiarów geodezyjnych.
3.Kontrola wykonania obowiązku rekultywacji gruntów polega na
sprawdzeniu co najmniej raz w roku zgodności wykonywanych zabiegów
z dokumentacją rekultywacji tych gruntów, a zwłaszcza wymagań technicznych
oraz ich terminowości, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązku zakończenia
rekultywacji w okresie 5 lat od zaprzestania działalności przemysłowej.
4.O terminie kontroli wymienionych w ust. 1–3, na obszarach górniczych,
morskiego pasa nadbrzeżnego, kolejowych i lotnisk komunikacyjnych,
powiadamia się odpowiednio, nie później niż 3 dni przed zamierzoną kontrolą:
1)okręgowy urząd górniczy;
2)urząd morski;
3)organ kolejowy lub zarząd lotniska.
1.W razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji
niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę
w wysokości dwukrotnej należności.
2.W razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały
wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką
wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.
3.W razie niezakończenia rekultywacji gruntów zdewastowanych w okresie,
o którym mowa w art. 20 ust. 4, stosuje się opłatę roczną podwyższoną o 200% od
dnia, w którym rekultywacja gruntów powinna zostać zakończona.
4.W razie niewykonania obowiązku rekultywacji gruntów zdegradowanych
ustala się, w drodze decyzji, obowiązek corocznego wpłacania na wyodrębniony
rachunek bankowy zarządu województwa, o którym mowa w art. 22b ust. 2, lub na
Fundusz Leśny, przez osobę powodującą ograniczenie wartości użytkowej
gruntów, równowartości opłaty rocznej w takiej części, w jakiej nastąpiło
ograniczenie wartości użytkowej gruntów. Do ustalenia wysokości opłaty rocznej
za zdegradowanie gruntów stosuje się wartości wymienione:
1)w art. 12 ust. 7 w odniesieniu do gruntów rolnych klas I–IV;
2)w art. 12 ust. 11 w odniesieniu do gruntów leśnych.
Opłaty te uiszcza się do czasu wykonania obowiązku rekultywacji.
5.Stopień ograniczenia wartości użytkowej gruntów ustala się na podstawie
dwóch odrębnych opinii rzeczoznawców posiadających wiedzę i doświadczenie
z zakresu gleboznawstwa, klasyfikacji gruntów oraz bonitacji gleb.
5a.W przypadku gruntów zdewastowanych lub gruntów zdegradowanych
w wyniku klęsk żywiołowych lub ruchów masowych ziemi stopień ograniczenia
lub utraty wartości użytkowej gruntów ustala się na podstawie jednej opinii,
o której mowa w ust. 5.
6.W razie ograniczenia wartości użytkowej gruntów w wyniku zasadzenia
drzew przydrożnych, nie pobiera się opłat, o których mowa w ust. 4.
7.Przepisy ust. 1–5a stosuje się odpowiednio w odniesieniu do gruntów
leśnych, z tym że decyzję wydaje dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów
Państwowych, a w parkach narodowych dyrektor parku.
8.Opłaty, o których mowa w ust. 1–4, stosuje się niezależnie od kar
przewidzianych w przepisach o ochronie środowiska oraz innych obowiązujących
przepisach.
1.Opłaty, o których mowa w art. 28, nie mogą być wliczane do
kosztów działalności osób, na które nałożono te opłaty.
2.Jeżeli opłaty, o których mowa w art. 28, dotyczą jednostek
organizacyjnych, na kierowników tych jednostek nakłada się karę w wysokości ich
wynagrodzenia za okres 3 ostatnich miesięcy.
1.Kto, w zabudowie zagrodowej, podejmuje działalność inną niż
działalność rolnicza nie powiadamiając właściwego starosty zgodnie z art. 12b
ust. 3, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 30 000 zł.
2.Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji,
starosta, o którym mowa w ust. 1.
3.Środki finansowe, pochodzące z kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1,
stanowią dochód budżetu powiatu.
W przypadkach niewykonywania obowiązków określonych w ustawie stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
(uchylony)
Rozdział 8. Przepisy przejściowe i końcowe
1.Działający na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. poz.
79)Fundusz Ochrony Gruntów
Rolnych staje się Funduszem Ochrony Gruntów Rolnych10) w rozumieniu
niniejszej ustawy
2.Dochody, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz w art. 28 ust. 1–4,
dotyczące gruntów leśnych są dochodami Funduszu Leśnego, o którym mowa
w przepisach o lasach. Przepisy art. 31 stosuje się odpowiednio.
(pominięty)
(pominięty)
Właściwy w sprawach ochrony gruntów organ, o którym mowa w art. 5, prowadzi sprawozdawczość z zakresu:
1)obszaru gruntów wyłączanych z produkcji,
2)ustalonych należności, opłat rocznych i innych wymienionych w niniejszej
ustawie dochodów budżetu województwa lub Funduszu Leśnego,
3)wielkości obszarów i położenia gruntów zdewastowanych i zdegradowanych,
podlegających rekultywacji i zagospodarowaniu,
4)wyników rekultywacji i zagospodarowania gruntów,
5)istniejących zasobów i eksploatacji złóż torfów
– według zasad określonych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska i z Prezesem
Głównego Urzędu Statystycznego.
W stosunku do gruntów, na których znajdują się zabytki archeologiczne, wojewódzki konserwator zabytków może określić, w drodze decyzji, zakres i sposób eksploatacji takich gruntów.
1.Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy,
a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
2.Do spraw, w których wydano decyzję ostateczną o wyłączeniu z produkcji
rolniczej gruntów rolnych klas I–III, a wyłączenie takie faktycznie jeszcze nie
nastąpiło, stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.Tracą ważność niewykonane do dnia wejścia w życie ustawy decyzje
ostateczne, dotyczące:
1)opłat z tytułu odłogowania gruntów rolnych;
2)wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów klas IV–VI, na mocy których nie
nastąpiło jeszcze faktyczne wyłączenie.
4.Stałe opłaty roczne, ustalone na podstawie dotychczasowych przepisów,
ulegają z mocy prawa umorzeniu, o ile ich kwota jest równa lub niższa od 10 zł.
5.Do wznowienia postępowania w sprawach, w których na podstawie
dotychczasowych przepisów wydano decyzje ostateczne, dotyczące:
1)wyłączenia gruntów z produkcji bez zezwolenia,
2)rekultywacji i zagospodarowania gruntów, w tym niewykonania rekultywacji
gruntów w wyznaczonym terminie,
stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
6.Niewykonane do dnia wejścia w życie ustawy decyzje ostateczne
w sprawach przeciwdziałania erozji gleb pozostają w mocy.
Traci moc ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. poz. 79, z późn. zm.11)).
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia12).
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę