Historia zmian - 22 lipca 2026
o podatku dochodowym od osób fizycznych.
PoPrzed
Art. 24a.
zmienionyOsoby fizyczne, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób
fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne
osób fizycznych oraz spółki partnerskie, wykonujące działalność gospodarczą, są
obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów, zwaną dalej
„księgą”, z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi
przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy
opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres
sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów
amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o.
Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy
z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący
przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r.
o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący
działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym
podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną
podatkiem dochodowym są obowiązani w prowadzonej księdze albo w prowadzonych
księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić przychody i związane
z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej opodatkowaniu
odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem od wartości
sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.
Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają
skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej
księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1,
wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w prowadzonej księdze albo
w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, dokonać zapisów
dotyczących zdarzeń gospodarczych zaistniałych od otwarcia spadku do dnia
dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października
1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a jeżeli
zgłoszenia nie dokonano – do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
W przypadku prowadzenia przez zmarłego przedsiębiorcę ewidencji
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa
w art. 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji.
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących
przychody rozliczane metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera
datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz
datę uregulowania należności.
Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy
prowadzenie ewidencji faktur, o której mowa w ust. 1da.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2,
prowadzące księgę, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i ewidencję przy
użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu
skarbowego te księgi i ewidencję po zakończeniu roku podatkowego w terminie do
dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za pomocą
środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej
strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na
zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
W przypadku spółki niebędącej osobą prawną księga, księgi rachunkowe lub
ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych są przesyłane
naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca prowadzenia
działalności, a w przypadku prowadzenia działalności w więcej niż jednym miejscu –
naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku
gdy nie jest możliwe ustalenie właściwości naczelnika urzędu skarbowego na
podstawie zdania pierwszego, właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania
jednego ze wspólników.
Obowiązek prowadzenia księgi dotyczy również osób:
wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na
warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów;
prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar
prowadzenia tych ksiąg;
duchownych, które zrzekły się opłacania zryczałtowanego podatku
dochodowego.
Obowiązek prowadzenia księgi nie dotyczy osób, które:
opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych;
wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów taborem konnym;
wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim;
dokonują odpłatnego zbycia składników majątku:
po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie,
otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną,
wystąpieniem z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego
w takiej spółce.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych,
spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek
partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy
wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro
w przepisach o rachunkowości.
Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł przedsiębiorca, prowadził on
księgi rachunkowe, przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić te księgi
do końca tego roku podatkowego.
Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe
w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł przedsiębiorca, jeżeli
przychody zmarłego przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 14, oraz przychody
przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy
wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej
w euro w przepisach o rachunkowości.
W kolejnych latach podatkowych przedsiębiorstwo w spadku jest
obowiązane prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli przychody przedsiębiorstwa
w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły
w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób
fizycznych, spółka ta prowadziła księgi rachunkowe, spółka cywilna osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić te księgi do końca tego roku
podatkowego.
Spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest
obowiązana prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po
roku, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, jeżeli przychody
spółki cywilnej osób fizycznych oraz spółki cywilnej osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14 wyniosły łącznie
w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
W kolejnych latach podatkowych spółka cywilna osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli jej
przychody, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14, wyniosły łącznie w walucie
polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób
fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od
początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za
poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty
określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku podatnik
informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w zeznaniu, o którym mowa w art. 45
ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym były prowadzone.
Jeżeli księgi prowadziła spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób
fizycznych lub spółka partnerska, informację składają wszyscy wspólnicy.
Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku przedsiębiorstwa
w spadku oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.
Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f i 5,
przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez
Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego
rok podatkowy.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać podatkowa księga
przychodów i rozchodów, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej
prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu
pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze
rozporządzenia:
zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi
i ewidencję podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1e, oraz sposób ich
wykazywania w tych księgach i ewidencji,
grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia księgi, ksiąg
rachunkowych i ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i
prawnych przy użyciu programów komputerowych lub przesyłania księgi, ksiąg
rachunkowych w całości albo części lub ewidencji środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ust. 1e
z zastrzeżeniem ust. 3, 5 i 5a, albo księgi rachunkowe, zgodnie
z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy
opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres
sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów
amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 22a–22o.
Podatnicy będący przedsiębiorcami żeglugowymi w rozumieniu ustawy
z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz podatnicy będący
przedsiębiorcami okrętowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2016 r.
o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, prowadzący
działalność opodatkowaną odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym
podatkiem od wartości sprzedanej produkcji oraz inną działalność opodatkowaną
podatkiem dochodowym są obowiązani w prowadzonej księdze albo
w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, wyodrębnić
przychody i związane z nimi koszty na poszczególne rodzaje działalności podlegającej
opodatkowaniu odpowiednio podatkiem tonażowym albo zryczałtowanym podatkiem
od wartości sprzedanej produkcji i podatkiem dochodowym.
Podatnicy prowadzący działalność badawczo-rozwojową, którzy zamierzają
skorzystać z odliczenia, o którym mowa w art. 26e, są obowiązani w prowadzonej
księdze albo w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1,
wyodrębnić koszty działalności badawczo-rozwojowej.
Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane w prowadzonej księdze albo
w prowadzonych księgach rachunkowych, o których mowa w ust. 1, dokonać zapisów
dotyczących zdarzeń gospodarczych zaistniałych od otwarcia spadku do dnia
dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października
1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, a jeżeli
zgłoszenia nie dokonano – do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
W przypadku prowadzenia przez zmarłego przedsiębiorcę ewidencji
środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, o której mowa
w art. 22n, przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje prowadzenie tej ewidencji.
Podatnicy są obowiązani prowadzić ewidencję faktur dokumentujących
przychody rozliczane metodą kasową, o której mowa w art. 14c. Ewidencja ta zawiera
datę wystawienia faktury, numer faktury, kwotę należności wynikającą z faktury oraz
datę uregulowania należności.
Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje po zmarłym przedsiębiorcy
prowadzenie ewidencji faktur, o której mowa w ust. 1da.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 15 ust. 2,
prowadzące księgę, księgi rachunkowe lub ewidencję środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych są obowiązane prowadzić te księgi i ewidencję przy
użyciu programów komputerowych oraz przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu
skarbowego te księgi i ewidencję po zakończeniu roku podatkowego w terminie do
dnia upływu terminu złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1, za pomocą
środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej odpowiadającej
strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2 Ordynacji podatkowej, na
zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3 Ordynacji podatkowej.
W przypadku spółki niebędącej osobą prawną księga , księgi rachunkowe lub ewidencja środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych są przesyłane naczelnikowi urzędu skarbowego
właściwemu według miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku prowadzenia
działalności w więcej niż jednym miejscu – naczelnikowi urzędu skarbowego
właściwemu według miejsca siedziby. W przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie
właściwości naczelnika urzędu skarbowego na podstawie zdania pierwszego,
właściwość tę ustala się według miejsca zamieszkania jednego ze wspólników.
Pełnomocnictwo do podpisywania deklaracji składanej za pomocą środków
komunikacji elektronicznej udzielone na podstawie przepisów działu III rozdziału 9a
Ordynacji podatkowej obejmuje również upoważnienie do podpisywania podatkowej
księgi przychodów i rozchodów, ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych
oraz wartości niematerialnych i prawnych, przesyłanych na podstawie ust. 1e.
Obowiązek prowadzenia księgi dotyczy również osób:
wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na
warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów;
prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar
prowadzenia tych ksiąg ;
duchownych, które zrzekły się opłacania zryczałtowanego podatku
dochodowego.
Obowiązek prowadzenia księgi nie dotyczy osób, które:
opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych;
wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów taborem konnym;
wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim;
dokonują odpłatnego zbycia składników majątku:
po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie,
otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną,
wystąpieniem z takiej spółki lub zmniejszeniem udziału kapitałowego
w takiej spółce.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych dotyczy osób fizycznych,
spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek
partnerskich, jeżeli ich przychody, w rozumieniu art. 14, za poprzedni rok podatkowy
wyniosły w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro
w przepisach o rachunkowości.
Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł przedsiębiorca, prowadził on
księgi rachunkowe, przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić te księgi
do końca tego roku podatkowego.
Przedsiębiorstwo w spadku jest obowiązane prowadzić księgi rachunkowe
w roku podatkowym następującym po roku, w którym zmarł przedsiębiorca, jeżeli
przychody zmarłego przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 14, oraz przychody
przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy
wyniosły łącznie w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej
w euro w przepisach o rachunkowości.
W kolejnych latach podatkowych przedsiębiorstwo w spadku jest
obowiązane prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli przychody przedsiębiorstwa
w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4, za poprzedni rok podatkowy wyniosły
w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
Jeżeli w roku podatkowym, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób
fizycznych, spółka ta prowadziła księgi rachunkowe, spółka cywilna osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić te księgi do końca tego roku
podatkowego.
Spółka cywilna osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku jest
obowiązana prowadzić księgi rachunkowe w roku podatkowym następującym po
roku, w którym zmarł wspólnik spółki cywilnej osób fizycznych, jeżeli przychody
spółki cywilnej osób fizycznych oraz spółki cywilnej osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14 wyniosły łącznie
w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
W kolejnych latach podatkowych spółka cywilna osób fizycznych
i przedsiębiorstwa w spadku jest obowiązana prowadzić księgi rachunkowe, jeżeli jej
przychody, w rozumieniu art. 7a ust. 4 oraz art. 14, wyniosły łącznie w walucie
polskiej co najmniej równowartość kwoty określonej w euro w przepisach
o rachunkowości.
Osoba fizyczna, spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób
fizycznych lub spółka partnerska może prowadzić księgi rachunkowe również od
początku następnego roku podatkowego, jeżeli przychody, w rozumieniu art. 14, za
poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej kwoty
określonej w euro w przepisach o rachunkowości. W tym przypadku podatnik
informuje o prowadzeniu ksiąg rachunkowych w zeznaniu, o którym mowa w art. 45
ust. 1 lub ust. 1a pkt 2, składanym za rok podatkowy, w którym były prowadzone.
Jeżeli księgi prowadziła spółka cywilna osób fizycznych, spółka jawna osób
fizycznych lub spółka partnerska, informację składają wszyscy wspólnicy.
Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku przedsiębiorstwa
w spadku oraz spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.
Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f i 5,
przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez
Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego
rok podatkowy.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać podatkowa księga
przychodów i rozchodów, oraz szczegółowy zakres obowiązków związanych z jej
prowadzeniem, w celu umożliwienia wykorzystania tej księgi jako dowodu
pozwalającego na określenie zobowiązań podatkowych w prawidłowej wysokości.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze
rozporządzenia:
1) zakres dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi
i ewidencję podlegające przekazaniu na podstawie ust. 1e, oraz sposób ich
wykazywania w tych księgach i ewidencji,
2) grupy podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia księgi, ksiąg
rachunkowych i ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i
prawnych przy użyciu programów komputerowych lub przesyłania księgi, ksiąg
rachunkowych w całości albo części lub ewidencji środków trwałych oraz
wartości niematerialnych i prawnych na podstawie ust. 1e
– uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczeń podatników oraz
kontroli obowiązków podatników przez organ podatkowy, identyfikowania obszarów,
w których występują nadużycia w podatku, lub narażonych na te nadużycia oraz
możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ksiąg
i ewidencji.