1.Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz
ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej
przedstawiciela ustawowego.
2.Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na
miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
2a.Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3.Wniosek powinien zawierać:1)dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia,
adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL,
a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL – numer i serię dokumentu
potwierdzającego tożsamość oraz, o ile wnioskodawca posiada – adres poczty
elektronicznej i numer telefonu;
2)oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi prowadzącemu
postępowanie egzekucyjne wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do
prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi
alimentacyjnemu;
3)oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu
i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej
do alimentacji.
3a.Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane
drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez
ministra właściwego do spraw rodziny lub systemu teleinformatycznego
wskazanego w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu
Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu
z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.
3b.Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 w postaci
elektronicznej mogą być składane za pomocą:1)systemu, o którym mowa w ust. 11, po zastosowaniu zapewnionych
w systemie sposobów potwierdzenia pochodzenia oraz integralności
przesłanych danych;
2)systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na
stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do
spraw rodziny po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw
informatyzacji, po opatrzeniu ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
3c.Jeżeli osoba składająca wniosek o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego nie może złożyć w formie dokumentu elektronicznego
zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego lub
innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, może złożyć elektroniczną kopię takiego dokumentu,
po uwierzytelnieniu jej w sposób określony w ust. 3b.
3d.W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu
do formularza wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny,
formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL
w zakresie imion, nazwiska, miejsca urodzenia, daty urodzenia, stanu cywilnego,
obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków jego rodziny.
3e.Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli
w oparciu o dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić
stopnia pokrewieństwa pomiędzy wnioskodawcą a członkami jego rodziny.
3f.W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych
z rejestru PESEL zawartych w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje
w formularzu wniosku poprawne dane.
4.Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:1)zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów
niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e
i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.5)), dotyczące każdego
członka rodziny;
2)(uchylony)
3)zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa
do świadczenia:a)zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo
oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
b)odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego
alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa
o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub
ugody zawartej przed mediatorem,
c)orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby
uprawnionej,
d)oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły
wyższej,
e)informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez
osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu
wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności,
w szczególności w związku z:
– brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
– brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca
zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą,
f)inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub
ustalenia wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego będącego
przedmiotem wniosku.
4a.W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku
o świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć dokumenty
potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.
5.W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa
w ust. 4 pkt 3 lit. a, organ właściwy wierzyciela występuje do organu
prowadzącego postępowanie egzekucyjne z wezwaniem o przesłanie
zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
6.Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany do
przesłania zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji w terminie 14 dni od dnia
otrzymania wezwania.
7.Osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego składa oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz
ust. 4 pkt 1 i 3 lit. a oraz d, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie
fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim
klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za
złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
8.Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego używają oprogramowania, które jest zgodne
z wymaganiami określonymi przez ministra właściwego do spraw rodziny w prze-
pisach wydanych na podstawie ust. 10, i z jego zastosowaniem sporządzają
sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
8a.Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr
centralny obejmujący następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów
ustawy przez organy właściwe wierzyciela i organy właściwe dłużnika podczas
realizacji zadań wynikających z ustawy:1)dane dotyczące osób uprawnionych i członków ich rodzin:a)imię i nazwisko,
b)datę urodzenia,
c)adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
d)miejsce zamieszkania lub pobytu,
e)numer PESEL,
f)numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g)stan cywilny,
h)obywatelstwo,
i)stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j)informacje o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkół i placówek
oświatowych, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r.
poz. 152, z późn. zm.6)), okresie uczęszczania, typie lub rodzaju instytucji
oraz nazwie i adresie siedziby instytucji, do której osoba uprawniona
uczęszcza,
k)orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,
l)liczbę, rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń,
m)płeć,
n)dochody,
o)wysokość zasądzonych alimentów,
p)poziom egzekucji zasądzonych alimentów,
q)organ, do którego złożono wniosek, oraz datę złożenia wniosku,
r)organ, który przyznał świadczenie, datę wydania decyzji przyznającej
świadczenie oraz numer tej decyzji,
s)okres, na który świadczenie zostało przyznane,
t)informacje o zgonie;
2)dane dotyczące dłużników alimentacyjnych i podejmowanych wobec nich
działań:a)imię i nazwisko,
b)datę urodzenia,
c)adres zamieszkania lub pobytu,
d)miejsce zamieszkania lub pobytu,
e)numer ewidencyjny PESEL,
f)numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g)stan cywilny i płeć,
h)obywatelstwo,
i)stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j)stan zdrowia,
k)wykształcenie,
l)zawód,
m)zatrudnienie,
n)osobę lub osoby, na które zasądzone są alimenty (imię, nazwisko,
PESEL) oraz wysokości zasądzonych alimentów,
o)poziom i rodzaj zobowiązań dłużnika z tytułu niewyegzekwowanych
świadczeń alimentacyjnych,
p)stan majątkowy dłużnika,
r)posiadanie prawa jazdy przez dłużnika,
s)rodzaj podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych.
8b.Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a, są
przetwarzane przez ministra właściwego do spraw rodziny i wojewodę w celu
monitorowania realizacji świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz w celu
umożliwienia organom właściwym dłużnika i organom właściwym wierzyciela
weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz przez podmioty
wymienione w ust. 8c w celu, w którym informacje te zostały im udostępnione, na
zasadach określonych w przepisach o ochronie danych osobowych. Organy
właściwe wierzyciela oraz organy właściwe dłużnika przekazują dane do rejestru
centralnego, wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w ust. 8.
8c.Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a,
udostępnia się, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych,
następującym podmiotom:1)organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i wojewodzie – w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
2)organowi właściwemu dłużnika i organowi właściwemu wierzyciela – w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu
alimentacyjnego i członków ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników
alimentacyjnych;
3)jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez
jednostki samorządu terytorialnego – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób
pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków ich rodzin;
4)powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności
lub o stopniu niepełnosprawności;
5)Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, o których
mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w
wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 oraz z 2025 r. poz. 619 i
1301), osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin;
6)organowi realizującemu świadczenie dobry start – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o to świadczenie, osób pobierających to
świadczenie oraz członków ich rodzin.
8d.Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze
centralnym, o którym mowa w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania
udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym
świadczenie nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od
dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia
pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
8e.Podmioty wymienione w ust. 8c przechowują informacje, o których mowa
w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego,
o którym mowa w ust. 8a, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym
świadczenie nie zostało przyznane albo którym wydane zostało orzeczenie
o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych lub o odmowie ustalenia stopnia
niepełnosprawności, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia albo wydania orzeczenia stała się ostateczna, lub
od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia albo o wydanie
orzeczenia bez rozpatrzenia.
8f.Informacje, o których mowa w ust. 8a, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w ust. 8d i 8e.
8g.Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu
do spraw finansów publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 8a,
w celu niezbędnym do wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do
spraw finansów publicznych dokonuje pseudonimizacji udostępnionych danych.
8h.Minister właściwy do spraw informatyzacji po otrzymaniu od ministra
właściwego do spraw rodziny informacji dotyczących osób uprawnionych do
alimentów i członków ich rodzin oraz dłużników alimentacyjnych niezwłocznie
przekazuje posiadane dane z rejestru PESEL w zakresie określonym w ust. 8a
pkt 1 lit. t oraz informacje, o których mowa w art. 8 pkt 26 ustawy z dnia
24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274, z późn. zm.7)).
9.Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia,
sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z
funduszu alimentacyjnego oraz szczegółowy zakres informacji, jakie mają być
zawarte:1)we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
2)w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny oraz
oświadczeniach, o których mowa w ust. 4 pkt 3 lit. a,
3)w zaświadczeniu organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierającym informację o stanie egzekucji,
przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu
wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania
w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dokumentacji niezbędnej
do sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
9a.Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na
swojej stronie Biuletynu Informacji Publicznej wzory:1)wniosków o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
2)oświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, w tym oświadczeń o dochodach członków rodziny oraz
oświadczeń, o których mowa w ust. 4 pkt 3 lit. a;
3)zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji,
przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu
wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych.
10.Minister właściwy do spraw rodziny w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia:1)opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji
publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń, zawierający strukturę
systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres
komunikacji między elementami struktury systemu, w tym zestawienie
struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów
komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa
w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji
działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1703),
2)wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju
systemu,
3)sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania
z opisem systemu
– mając na uwadze potrzebę zapewnienia spójności systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie
świadczeń, w szczególności w odniesieniu do jednorodności zakresu i rodzaju
danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie
zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności
oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Systemy
teleinformatyczne nie mają zastosowania do działalności naczelnika urzędu
skarbowego wynikającej z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).
11.Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia
i prowadzenia systemu teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się
o świadczenia z funduszu alimentacyjnego drogą elektroniczną oraz zapewnienia
funkcjonowania tego systemu. Uwierzytelnianie użytkowników w systemie
teleinformatycznym wymaga użycia profilu zaufanego, profilu osobistego, innego
środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji
elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej,
o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o
usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz.1725),
adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej
wymaganego dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za
pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane
pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie wymagane w celu realizacji usługi
online, albo innych technologii, jeżeli zostaną udostępnione w tym systemie