Historia zmian - 12 września 2026
o pomocy społecznej
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 50b.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania świadczy się zgodnie
ze standardem świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania,
uwzględniającym czynności wykonywane w obszarach wskazanych w art. 50
ust. 1a, określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 5, w sposób
zapewniający uwzględnienie potrzeb osoby, na rzecz której są świadczone usługi.
Gmina monitoruje i ocenia świadczenie usług opiekuńczych w miejscu
zamieszkania.
Monitorowanie, o którym mowa w ust. 2, obejmuje zbieranie
i analizowanie informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych w miejscu
zamieszkania w celu dokonania oceny świadczenia tych usług.
Ocena, o której mowa w ust. 2, jest dokonywana w celu zapewnienia
odpowiedniej jakości usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania świadczonych
zgodnie ze standardem świadczenia tych usług i obejmuje w szczególności ocenę
bezpieczeństwa, skuteczności i celowości tych usług.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podczas świadczeniu usług
opiekuńczych w miejscu zamieszkania gmina podejmuje w stosunku do podmiotu
świadczącego te usługi działania mające na celu wyeliminowanie
nieprawidłowości.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze
rozporządzenia:
standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania,
sposób świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania,
sposób monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych w miejscu
zamieszkania
– kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej jakości usług opiekuńczych
w miejscu zamieszkania, uwzględniających indywidualne potrzeby i możliwości
psychofizyczne osób korzystających z tych usług.
Art. 50a.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom, o których
mowa w art. 50 ust. 1, w szczególności gdy doszło do nagłego pogorszenia stanu
zdrowia lub gdy objęcie osób usługami opiekuńczymi lub specjalistycznymi
usługami opiekuńczymi wynika z konieczności zapewnienia takim osobom
odpowiedniej opieki, usługi te mogą być przyznane w trybie pilnym.
Przyznanie usług w trybie pilnym następuje niezwłocznie po
przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, a wydanie decyzji
o przyznaniu usług oraz decyzji ustalającej odpłatność za przyznane usługi może
nastąpić po rozpoczęciu ich rzeczywistego świadczenia, niepóźniej jednak niż
w terminie 10 dni od dnia rozpoczęcia świadczenia usług.
Art. 16b.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Gmina i powiat opracowują strategię rozwiązywania problemów
społecznych, a samorząd województwa strategię w zakresie polityki społecznej.
Strategia, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:
diagnozę sytuacji społecznej, w tym określenie zdolności podmiotów
ekonomii społecznej do realizacji usług społecznych w zakresie, o którym
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1–14 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu
usług społecznych przez centrum usług społecznych;
prognozę zmian w zakresie objętym strategią;
określenie:
celów strategicznych projektowanych zmian,
kierunków niezbędnych działań,
sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych,
wskaźników realizacji działań.
Projekt strategii, o której mowa w ust. 1, gmina przekazuje do
zaopiniowania przez koordynatora do spraw opieki długoterminowej, o którym
mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych
i koordynacji opieki długoterminowej (Dz. U. poz. 986).
Strategia, o której mowa w ust. 1, opracowana przez gminę i powiat określa
usługi społeczne w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1–14 ustawy z dnia
19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych, oraz zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia
24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z
2025 r. poz. 1338), zlecane w trybach, o których mowa w tej ustawie.
Art. 50.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Osobie, która wymaga pomocy innych osób z powodu wieku,
choroby lub innych przyczyn:
przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług
opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której
wymaga;
może być przyznana pomoc w formie usług opiekuńczych lub
specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jej rodzina, a także wspólnie
niezamieszkujący małżonek, wstępni ani zstępni nie mogą zapewnić pomocy,
której wymaga.
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb
życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie
niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości,
zapewnienie kontaktów z otoczeniem.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmują dostosowane do szczególnych
potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi
świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
Usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania mogą być przyznane w formie
usług sąsiedzkich.
Usługi sąsiedzkie obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych
potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną, przez którą
należy rozumieć formy wsparcia niewymagające specjalistycznej wiedzy
i kompetencji, oraz, w miarę potrzeb i możliwości, zapewnienie kontaktów
z otoczeniem.
Organizatorem usług sąsiedzkich jest gmina właściwa ze względu na
miejsce zamieszkania osoby korzystającej z usług sąsiedzkich lub podmiot
uprawniony.
(uchylony)
Osobą wykonującą usługi opiekuńcze może być osoba, która:
jest pełnoletnia;
nie jest członkiem rodziny osoby, na rzecz której są świadczone usługi
opiekuńcze;
nie jest oddzielnie zamieszkującym małżonkiem, wstępnym ani zstępnym
osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze;
złożyła podmiotowi świadczącemu usługi opiekuńcze oświadczenie
o zdolności pod względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;
ukończyła szkolenie z zakresu udzielania pierwszej pomocy.
Osobą wykonującą usługi sąsiedzkie może być osoba, która:
spełnia wymagania, o których mowa w ust. 4a pkt 1–3 i 5;
złożyła organizatorowi usług sąsiedzkich oświadczenie o zdolności pod
względem psychofizycznym do świadczenia takich usług;
zamieszkuje w najbliższej okolicy osoby, na rzecz której są świadczone usługi
sąsiedzkie;
została zaakceptowana przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi
sąsiedzkie;
została zaakceptowana przez organizatora usług sąsiedzkich.
Jeżeli osoba wykonująca usługi sąsiedzkie nie ukończyła szkolenia,
o którym mowa w ust. 4a pkt 5, organizator usług sąsiedzkich jest obowiązany
zorganizować to szkolenie.
W decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych ustala się ich zakres, okres
i miejsce świadczenia.
Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki
przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi
opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub
całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.
W przypadku organizowania przez gminę usług opiekuńczych w formie
usług sąsiedzkich rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 6, określa także
szczegółowe warunki przyznawania usług sąsiedzkich, wymiar i zakres usług
sąsiedzkich oraz sposób rozliczania wykonywania takich usług.
Rada gminy może postanowić o rozszerzeniu katalogu osób, o których
mowa w ust. 1, o osoby, dla których wsparcie w postaci usług sąsiedzkich będzie
miało charakter uzupełniający opiekę sprawowaną przez rodzinę, a także wspólnie
niezamieszkującego małżonka, wstępnych i zstępnych.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,
rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te
usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi
opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również
warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na
szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację
materialną tych osób.
Art. 111b.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia
ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum
usług społecznych – centrum usług społecznych, oraz inne jednostki organizacyjne
gminy, o których mowa w art. 111, współpracują z koordynatorem do spraw opieki
długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r.
o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, w zakresie wymiany
informacji o dostępnych usługach i świadczeniach opieki długoterminowej
w obszarze pomocy społecznej i ochrony zdrowia, w szczególności w zakresie
upowszechniania informacji na temat realizowanych usług i świadczeń oraz ich
dostępności.
Informacje, o których mowa w ust. 1, w szczególności informacje na temat
wolnych miejsc w domach pomocy społecznej, ośrodkach wsparcia oraz
mieszkaniach wspomaganych, są przekazywane na bieżąco, przy czym nierzadziej
niż raz w miesiącu, albo każdorazowo na wniosek koordynatora do spraw opieki
długoterminowej.
Art. 112b.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Powiatowe jednostki organizacyjne pomocy społecznej,
realizujące usługi z obszaru opieki długoterminowej, współpracują
z koordynatorem do spraw opieki długoterminowej, o którym mowa w art. 8 ust. 2
ustawy z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki
długoterminowej, w zakresie wymiany informacji o dostępnych usługach
i świadczeniach opieki długoterminowej w obszarze pomocy społecznej i ochrony
zdrowia, w szczególności w zakresie upowszechniania informacji na temat
realizowanych usług i świadczeń oraz ich dostępności.
Informacje, o których mowa w ust. 1, w szczególności informacje na temat
wolnych miejsc w domach pomocy społecznej, ośrodkach wsparcia oraz
mieszkaniach wspomaganych, są przekazywane nierzadziej niż raz w miesiącu albo
każdorazowo na wniosek koordynatora do spraw opieki długoterminowej.
Art. 95.
zmienionyPomoc dla cudzoziemca może zostać wstrzymana w przypadku:
uporczywego, zawinionego niewykonywania przez cudzoziemca zobowiązań
przyjętych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności na
kursach nauki języka polskiego – przez okres do 30 dni;
wykorzystywania pomocy w sposób niezgodny z celem, na jaki została
przyznana – przez okres do 30 dni;
udzielania przez cudzoziemca nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji
życiowej – do czasu wyjaśnienia okoliczności udzielenia takich informacji;
upływu 30 dni pobytu cudzoziemca w zakładzie opieki zdrowotnej – do czasu
opuszczenia przez niego zakładu;
wszczęcia przeciwko cudzoziemcowi postępowania karnego – do czasu
prawomocnego zakończenia postępowania.
Realizator programu występuje do kierownika centrum pomocy
o przywrócenie wstrzymanej pomocy niezwłocznie po powzięciu informacji
o ustaniu przesłanek wstrzymujących pomoc.
W przypadku gdy po upływie okresu wstrzymania pomocy nie ustały
przyczyny, o których mowa w ust. 1, uchyla się decyzję o udzieleniu pomocy.
4. Uchylenie decyzji o udzieleniu pomocy następuje ponadto w przypadku,
gdy:
cudzoziemiec, wobec którego jest kontynuowana uprzednio wstrzymana
pomoc, ponownie dopuszcza się działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3;
cudzoziemiec w trakcie trwania indywidualnego programu integracji został
skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione
umyślnie;
cudzoziemiec został pozbawiony statusu uchodźcy, cofnięto mu ochronę
uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku
z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli pomocą objęte były inne
osoby, pomoc jest kontynuowana dla tych osób do momentu zakończenia
indywidualnego programu integracji.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, jeżeli pomocą objęte były inne
osoby, wydaje się odrębną decyzję o przyznaniu pomocy, na podstawie której
osoby te kontynuują indywidualny program integracji.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze
rozporządzenia:
obowiązki powiatowego centrum pomocy rodzinie związane
z przygotowaniem indywidualnego programu integracji,
wysokość świadczeń pieniężnych dla cudzoziemców w celu wspierania
procesu ich integracji i termin ich wypłaty,
rodzaje dokumentów i oświadczeń potwierdzających konieczność zmiany
przez cudzoziemców miejsca zamieszkania w okresie trwania
indywidualnego programu integracji,
metody i sposoby monitorowania postępów cudzoziemców w ich integracji,
odpowiednie do osiągnięcia celów integracji
– uwzględniając sytuację osobistą i potrzeby cudzoziemca i jego rodziny oraz
liczbę członków rodziny.
Art. 68aa.
zmienionyPodmiot prowadzący placówkę zapewniającą całodobową
opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym
wieku prowadzi rejestr zgłoszeń o zdarzeniach nadzwyczajnych dotyczących osób
przebywających w placówce.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera zgłoszenia o następujących
zdarzeniach nadzwyczajnych dotyczących osób przebywających w placówce,
związanych z zagrożeniem życia lub zdrowia tych osób:
wypadkach;
samouszkodzeniach;
obrażeniach ciała.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, zawiera również:
imię i nazwisko osoby zgłaszającej;
datę zgłoszenia;
opis i miejsce zdarzenia;
informację o podjętych działaniach następczych.
Organizacja przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń o zdarzeniach
nadzwyczajnych, podejmowania działań następczych oraz związanego z tym
przetwarzania danych osobowych powinna uniemożliwiać nieupoważnionym
osobom uzyskanie dostępu do informacji oraz zapewniać ochronę poufności
tożsamości osoby dokonującej zgłoszenia.
Do przyjmowania i weryfikacji zgłoszeń o zdarzeniach nadzwyczajnych
oraz podejmowania działań następczych mogą być dopuszczone wyłącznie osoby
posiadające pisemne upoważnienie podmiotu prowadzącego placówkę
zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym
lub osobom w podeszłym wieku.
Zanonimizowane informacje, o których mowa w ust. 2 i 3, podmiot
prowadzący placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom
niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku
przekazuje wojewodzie nierzadziej niż raz na kwartał.
Informacja zbiorcza o zgłoszeniach o zdarzeniach nadzwyczajnych
i podjętych działaniach następczych jest przekazywana przez wojewodę ministrowi
właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego nierzadziej niż raz na kwartał,
za pomocą systemu teleinformatycznego, do rejestru centralnego, o którym mowa
w art. 23 ust. 4a.