W celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa ustanawia się służbę cywilną oraz określa zasady dostępu do tej służby, zasady jej organizacji, funkcjonowania i rozwoju.
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
Dz.U. 2008 poz. 1505
Zobacz w ISAP →Rozdział 1. Przepisy ogólne
W rozumieniu ustawy:
W służbie cywilnej może być zatrudniona osoba, która:
W służbie cywilnej nie może być zatrudniona osoba, która w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pracowała lub pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa lub była współpracownikiem tych organów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2025 r. poz.
Każdy ma prawo do informacji o wolnych stanowiskach pracy w służbie cywilnej, a nabór do służby cywilnej jest otwarty oraz konkurencyjny, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 4.
Rozdział 2. Organizacja służby cywilnej
(uchylony)
(uchylony)
Obsługę Szefa Służby Cywilnej zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
W stosunku do pracowników korpusu służby cywilnej będących członkami służby zagranicznej zadania Szefa Służby Cywilnej określone w art. 15 ust. 1 pkt 2, 6 i 7 oraz ust. 5, 6 i 9 wykonuje Szef Służby Zagranicznej.
Szef Służby Cywilnej może zawrzeć ponadzakładowy układ zbiorowy pracy dla członków korpusu służby cywilnej w imieniu dyrektorów generalnych urzędów, w trybie przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. poz.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek Szefa Służby Cywilnej, zleca wykonanie audytu wewnętrznego w zakresie zadań wynikających z ustawy.
Dzień 17 lutego ustanawia się Dniem Służby Cywilnej.
Odznakę nadaje Prezes Rady Ministrów:
W przypadku utraty odznaki lub dyplomu potwierdzającego jej nadanie, na wniosek osoby wyróżnionej wydaje się wtórny egzemplarz odpowiednio odznaki lub dyplomu potwierdzającego jej nadanie, za zwrotem kosztów ich wytworzenia.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
(uchylony)
Rozdział 3. Nawiązanie stosunku pracy w służbie cywilnej
Członek komisji, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 5, ma obowiązek zachowania w tajemnicy, uzyskanych w trakcie naboru, informacji o kandydatach.
Jeżeli w ciągu 3 miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy z osobą wyłonioną w drodze naboru istnieje konieczność ponownego obsadzenia tego samego stanowiska pracy, dyrektor generalny urzędu może zatrudnić na tym samym stanowisku inną osobę spośród kandydatów, o których mowa w art. 29a ust. 1. Przepis art. 29a ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Prezes Rady Ministrów, zgodnie z odrębnymi przepisami, wskazuje absolwentom kształcenia stacjonarnego kolejnych roczników Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego pierwsze stanowiska pracy przedstawione przez Szefa Służby Cywilnej.
O uzyskanie mianowania w służbie cywilnej może ubiegać się osoba, która:
Posiadanie przez absolwenta Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego wiedzy, umiejętności i predyspozycji kierowniczych niezbędnych do wypełniania zadań służby cywilnej sprawdzane jest w toku kształcenia w tej szkole i potwierdzane dyplomem jej ukończenia.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego w służbie cywilnej, ustalając:
Rozdział 4. Wyższe stanowiska w służbie cywilnej
Wyższymi stanowiskami w służbie cywilnej są stanowiska:
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Rozdział 5. Zmiana i ustanie stosunku pracy w służbie cywilnej
Przeniesienie urzędnika służby cywilnej oraz pracownika służby cywilnej poza korpus służby cywilnej następuje na podstawie odrębnych przepisów.
W razie likwidacji urzędu, w którym urzędnik służby cywilnej wykonuje pracę, lub reorganizacji tego urzędu w sposób uniemożliwiający dalsze zatrudnienie urzędnika służby cywilnej Szef Służby Cywilnej przenosi go do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości oraz zobowiązuje dyrektora generalnego tego urzędu do wyznaczenia urzędnikowi służby cywilnej stanowiska, uwzględniając jego przygotowanie zawodowe.
Stosunek pracy członka korpusu służby cywilnej wygasa z dniem doręczenia kierownikowi urzędu zatrudniającemu członka korpusu służby cywilnej prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fakt złożenia przez tę osobę niezgodnego z prawdą oświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów.
Stosunek pracy urzędnika służby cywilnej wygasa w razie:
W okresie wypowiedzenia urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej może być zwolniony z pełnienia obowiązków, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Dyrektor generalny urzędu rozwiązuje stosunek pracy lub stwierdza wygaśnięcie stosunku pracy członka korpusu służby cywilnej.
W razie przeniesienia urzędnika służby cywilnej oraz pracownika służby cywilnej do innego urzędu jego akta osobowe wraz z pozostałą dokumentacją w sprawach związanych ze stosunkiem pracy przekazuje się do urzędu, w którym urzędnik służby cywilnej oraz pracownik służby cywilnej ma być zatrudniony.
Rozdział 6. Obowiązki członka korpusu służby cywilnej
W urzędzie nie może powstać stosunek podległości służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, warunki i sposób przeprowadzania ocen okresowych, w tym kryteria, wzór arkusza, skalę ocen i tryb sporządzanej przez bezpośredniego przełożonego oceny okresowej, kierując się potrzebą stałego doskonalenia jakości wykonywania obowiązków przez ocenianego oraz zapewnienia obiektywizmu dokonywanych ocen okresowych.
Rozdział 7. Uprawnienia członka korpusu służby cywilnej
Członek korpusu służby cywilnej może otrzymać dodatek zadaniowy za wykonywanie dodatkowych, powierzonych mu przez pracodawcę zadań na okres wykonywania tych zadań, ze środków przeznaczonych na wynagrodzenia.
Członkom korpusu służby cywilnej przysługuje dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze zarządzenia, sposób uwzględniania wyników wartościowania stanowisk pracy przy ustalaniu wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby cywilnej w urzędach.
Prezes Rady Ministrów, mając na względzie szczególny charakter wykonywanych zadań i warunki ich wykonywania, może określać, w drodze rozporządzenia:
W rozporządzeniu, o którym mowa w art. 101, Prezes Rady Ministrów może określić także inne świadczenia i dodatki oraz warunki i tryb ich przyznawania, kierując się potrzebą zwiększenia efektywności wykonywanych zadań przez członków korpusu służby cywilnej.
Członkom korpusu służby cywilnej zatrudnionym na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych przysługują uprawnienia określone w art. 91a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2026 r. poz.
Na zasadach określonych w odrębnych przepisach członkowie korpusu służby cywilnej korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
Rozdział 8. Szkolenie i rozwój w służbie cywilnej
Koszty szkoleń w służbie cywilnej są pokrywane ze środków:
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki organizowania i prowadzenia szkoleń w służbie cywilnej obejmujące w szczególności:
Rozdział 9. Odpowiedzialność dyscyplinarna członka korpusu służby cywilnej
Wykonywanie zadań w komisji dyscyplinarnej przez jej członków jest traktowane na równi z wykonywaniem obowiązków pracowniczych.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wynagrodzenie członków Wyższej Komisji Dyscyplinarnej, komisji dyscyplinarnych oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców, przyjmując minimalne wynagrodzenie przewidziane w przepisach o minimalnym wynagrodzeniu za pracę za podstawę ustalania wysokości wynagrodzenia przewodniczącego, zastępców przewodniczącego i pozostałych członków tych komisji oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców.
Wyższa Komisja Dyscyplinarna rozpatruje odwołania od orzeczeń komisji dyscyplinarnych.
Członkowie komisji dyscyplinarnych są niezawiśli w zakresie orzecznictwa dyscyplinarnego oraz nie są związani rozstrzygnięciami innych organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego wyroku sądu.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, w tym:
Rozdział 10. Zmiany w przepisach obowiązujących
(pominięte)
Rozdział 11. Przepisy przejściowe i dostosowujące
Urzędnikowi służby cywilnej przeniesionemu na podstawie art. 193 ust. 1 albo art. 194 ust. 1, a także urzędnikowi służby cywilnej, któremu wyznaczono stanowisko pracy na podstawie art. 193 ust. 4 albo art. 194 ust. 4 przyznaje się kolejny stopień służbowy, jeżeli jego bezpośredni przełożony sporządził umotywowany wniosek o jego przyznanie.
Członkowi korpusu służby cywilnej, o którym mowa w art. 193 ust. 4, art. 194 ust. 4, oraz osobie, o której mowa w art. 195 ust. 3, przysługuje prawo do wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości, jeżeli byłoby ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku, przez okres:
W okresie 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy warunek posiadania kompetencji kierowniczych na stanowiskach, o których mowa w art. 52 oraz w ustawach zmienianych w art. 135–1392), 141–1433), 145–1474), 149–1565), 1586), 1597), 161–1858) oraz 187–1899), uważa się za spełniony przez osoby, które:
W okresie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy, przy przeprowadzaniu naboru na wyższe stanowiska w służbie cywilnej, do osób, o których mowa w art. 202, nie stosuje się warunków określonych w art. 53 pkt 4 i 5.
Znosi się Radę Służby Publicznej, powołaną na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 214.
Z dniem wejścia w życie ustawy:
Do czasu powołania Szefa Służby Cywilnej, jednak niedłużej niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy, zadania Szefa Służby Cywilnej wykonuje Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Rozdział 12. Przepisy końcowe
Traci moc ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych (Dz. U. poz. 1217, z późn. zm.10)).
Traci moc ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz. U. poz. 1218, z późn. zm.11)), z wyjątkiem art. 6 ust. 1, art. 19–22, art. 24 i art. 26–28, które tracą moc z dniem 31 grudnia 2009 r.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia12), z wyjątkiem art. 7 ust. 1, art. 40–43, art. 45, art. 47–49, art. 160 i art. 186 pkt 2–6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
Orzeczenia powiązane z tą ustawą
Wybrane orzeczenia sądów, w których zastosowano przepisy tej ustawy.
- Przywrócenie do pracy urzędnika służby cywilnej - wyrok SN 2016II PK 64/15 · 2016-04-06 · Przepisy: Art. 71.
- Przeniesienie urzędnika służby cywilnej musi być uzasadnioneIV P 438/15 · 2016-01-13 · Przepisy: Art. 61.
- Ocena okresowa członka służby cywilnej – wyrok SN 2015II PK 223/14 · 2015-08-25 · Przepisy: Art. 9.
- Awans urzędnika bez podwyżki – wyrok SN z 2015 r.I PK 253/14 · 2015-07-22 · Przepisy: Art. 7.
- Zmiana warunków zatrudnienia pracownika samorządowego - wyrok SNI PK 149/14 · 2015-01-20 · Przepisy: Art. 62.
- Właściwość sądu przy odwołaniu od oceny okresowej służby cywilnejII PZP 2/14 · 2014-11-18 · Przepisy: Art. 83.
- Przywrócenie do pracy a przeniesienie pracownika samorządowego - wyrok SNI PK 36/14 · 2014-10-07 · Przepisy: Art. 62.
- Mianowanie urzędnika służby cywilnej po wypowiedzeniu umowyII PK 259/13 · 2014-04-10 · Przepisy: Art. 215.
- Przekształcenie stosunku pracy urzędnika – wyrok SNIII PK 65/13 · 2014-02-18 · Przepisy: Art. 9.
- Ocena okresowa radcy prawnego w służbie cywilnej – SNII PK 213/13 · 2013-12-19 · Przepisy: Art. 81.
Masz pytanie dotyczące tej ustawy?
Skorzystaj z naszego asystenta AI, który pomoże Ci zrozumieć przepisy.
Zapytaj AI o tę ustawę