Historia zmian - 22 lipca 2026
o Służbie Ochrony Państwa
PoPrzed
Art. 119.
zmienionyMianowanie na stopnie podoficerskie SOP lub na stopnie chorążych
SOP jest uzależnione od opinii służbowej i zajmowanego stanowiska służbowego,
a ponadto na stopień:
podoficera SOP – od możliwości zapewnienia stanowiska służbowego
zaszeregowanego do stopnia etatowego podoficera oraz od zdania egzaminu
podoficerskiego;
chorążego SOP – od możliwości zapewnienia stanowiska służbowego
zaszeregowanego do stopnia etatowego chorążego oraz od zdania egzaminu na
stopień chorążego.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze
rozporządzenia:
sposób i tryb powoływania komisji, o której mowa w ust. 3,
szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania egzaminów, o których mowa
w ust. 1,
skalę ocen oraz sposób oceny
– mając na względzie terminy i zakresy tematyczne egzaminów oraz ich sprawne
i rzetelne przeprowadzenie.
Na pierwszy stopień chorążego SOP może być mianowany funkcjonariusz,
który ukończył co najmniej studia wyższe pierwszego stopnia i uzyskał tytuł
zawodowy licencjata lub równorzędny.
Na pierwszy stopień chorążego SOP może być mianowany funkcjonariusz,
który ukończył studia przygotowujące do wykonywania zawodów medycznych
na podstawie skierowania przez Komendanta SOP i uzyskał uprawnienia
do wykonywania zawodu pielęgniarki, ratownika medycznego lub fizjoterapeuty.
Przepisów ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz 5–9 nie stosuje się.
Egzaminy na pierwszy stopień podoficerski i chorążego SOP przeprowadza
komisja egzaminacyjna powołana przez Komendanta SOP.
Do egzaminu na pierwszy stopień podoficerski może być dopuszczony
funkcjonariusz w służbie przygotowawczej i stałej, który posiada:
stopień szeregowego lub starszego szeregowego;
co najmniej roczny staż na zajmowanym stanowisku służbowym;
dobrą opinię służbową.
Do egzaminu na pierwszy stopień chorążego może być dopuszczony
funkcjonariusz w służbie stałej, który posiada:
stopień podoficerski co najmniej sierżanta;
co najmniej trzyletni staż na zajmowanym stanowisku służbowym;
wzorową albo bardzo dobrą opinię służbową.
Egzaminy, o których mowa w ust. 1, składają się z następujących części:
teoretycznej;
strzeleckiej;
sprawdzającej sprawność fizyczną.
Część teoretyczną egzaminu przeprowadza się w formie pisemnej lub ustnej,
uwzględniając zakres wiedzy administracyjno-prawnej, logistycznej oraz wiedzy
z zakresu organizacji działań ochronnych w sposób zapewniający poziom niezbędny
do wykonywania obowiązków przez funkcjonariuszy.
Z przebiegu egzaminu sporządza się protokół, który podpisuje komisja
egzaminacyjna.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach można mianować na pierwszy
stopień podoficerski SOP lub na pierwszy stopień chorążego SOP funkcjonariusza,
który nie spełnia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2.
Art. 120.
zmienionyNa pierwszy stopień oficerski SOP może być mianowany
funkcjonariusz, który:
ukończył co najmniej studia wyższe drugiego stopnia lub jednolite studia
magisterskie i uzyskał tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
odbył przeszkolenie specjalistyczne zakończone zdaniem egzaminu oficerskiego
przed komisją powołaną przez Komendanta SOP albo odbył przeszkolenie
specjalistyczne zakończone zdaniem egzaminu oficerskiego w Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Agencji Wywiadu.
Na pierwszy stopień oficerski SOP może być mianowany funkcjonariusz,
który na podstawie skierowania przez Komendanta SOP.SOP ukończył studia na kierunku
lekarskim i uzyskał dyplom ich ukończenia. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
sposób i tryb powoływania komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 2,
szczegółowy sposób i tryb przeprowadzania egzaminu, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2,
skalę ocen oraz sposób oceny
– mając na względzie termin i zakres tematyczny egzaminu oraz jego sprawne
i rzetelne przeprowadzenie.
Art. 157a.
dodanyArtykuł dodany nowelizacją.
Funkcjonariusza można skierować do szkoły, na przeszkolenie lub
na studia wyższe albo podyplomowe w kraju albo za granicą lub na aplikację
w zawodach prawniczych, które są realizowane poza SOP.
W przypadku skierowania na koszt SOP, o którym mowa w ust. 1,
z funkcjonariuszem zawiera się umowę, jeżeli koszt nauki i utrzymania w dniu
skierowania przekracza kwotę trzykrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za
pracę ustalanego w danym roku na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773).
3. Funkcjonariusz jest obowiązany do zwrotu kosztów nauki i utrzymania, które
zostały pokryte z budżetu SOP, w przypadku zwolnienia go ze służby przed
upływem:
3 lat od dnia ukończenia nauki, jeżeli koszt ten przekracza kwotę trzykrotnej
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, albo
5 lat od dnia ukończenia nauki, jeżeli koszt ten przekracza kwotę pięciokrotnej
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, albo
10 lat od dnia ukończenia nauki, jeżeli koszt ten przekracza kwotę
dziesięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę
– chyba że zwolnienie ze służby nastąpiło z przyczyn określonych
w art. 107 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 5 i 7.
Umowa, o której mowa w ust. 2, określa wzajemne prawa i obowiązki stron
związane ze skierowaniem, w szczególności warunki zwrotu kosztów poniesionych
na naukę i utrzymanie funkcjonariusza, w przypadku:
nieukończenia szkoły, przeszkolenia, studiów wyższych albo podyplomowych
w kraju albo za granicą lub aplikacji w zawodach prawniczych w wyniku
uzyskania negatywnej oceny końcowej albo przerwania nauki z winy
funkcjonariusza;
zwolnienia ze służby przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3,
z przyczyn określonych w art. 107 ust. 1 pkt 2–8, ust. 2 pkt 1, 2, 4, 6, 8–11 oraz
ust. 3.
Zwrot kosztów poniesionych na naukę i utrzymanie funkcjonariusza następuje
w wysokości:
kosztów poniesionych przez SOP – w przypadkach, o których mowa
w ust. 4 pkt 1 oraz art. 107 ust. 1 pkt 2–8 i ust. 2 pkt 2 i 6;
proporcjonalnej do pozostałego wynikającego z umowy okresu służby pełnionej
po zakończeniu nauki – w pozostałych przypadkach.
Koszty, o których mowa w ust. 3 i 5, nie obejmują uposażenia
funkcjonariusza.
Komendant SOP może zwolnić funkcjonariusza z obowiązku zwrotu kosztów,
o których mowa w ust. 3 i 5, w całości albo w części na pisemny wniosek
funkcjonariusza uzasadniony jego szczególną sytuacją życiową, rodzinną lub
materialną.
Przepisy art. 154–157 stosuje się odpowiednio.
Art. 37.
zmienionyW przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1–6 i 9–159–16 ustawy
z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U.
z 20242026 r. poz. 383 244, 737 i 1248 oraz z 2025 r. poz. 179), 815), funkcjonariusz może użyć środków
przymusu
bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a, pkt 5, 7,
9, 11,
pkt 12 lit. a, c ioraz d, pkt 13 i 17–2117–23 tej ustawy, lub wykorzystać te środki.
W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a–c i oraz e, pkt 2
i pkt 3 lit. a a, z wyłączeniem pościgu za osobą, o której mowa w art. 45 pkt 1 lit. d, oraz
oraz w art. 47 pkt 1, pkt 2 lit. a i pkt 3–73–8 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach
przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz może użyć broni palnej lub
ją wykorzystać.
Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz
dokumentowanie tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych
w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
Art. 39.
zmienionyKomendant SOP, SOP:
w celu realizacji zadańzadań, określonycho których mowa w art. 3 pkt 1, lub
w przypadkach, o których mowa w:
art. 156ze ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U.
z 2025 r. poz. 1431 i 1668 oraz z 2026 r. poz. 176 i 607), lub
art. 28a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów
morskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 597 oraz z 2026 r. poz. 815), lub
art. 11 pkt 17 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu
bezpośredniego i broni palnej
– może zarządzićpodjąć zastosowaniedecyzję urządzeńo dopuszczalności uniemożliwiającychzastosowania telekomunikacjęprzez naSOP urządzeń
uniemożliwiających telekomunikację na określonym obszarze przez czas niezbędny
do wykonywania czynności przez SOP,
z uwzględnieniem konieczności minimalizacji
skutków braku możliwości korzystania
z usług telekomunikacyjnych.
O zastosowaniu urządzeń, o których mowa w ust. 1, Komendant SOP
niezwłocznie informuje Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Art. 81.
zmienionyCzas pełnienia służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego
obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku.
Czas pełnienia służby funkcjonariusza wynosi 40 godzin tygodniowo w
przyjętym okresie rozliczeniowym, od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca danego roku
oraz od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia danego roku.
Przedłużenie czasu służby funkcjonariusza ponad normę określoną w ust. 2
nie może spowodować przekroczenia przeciętnego 48-godzinnego tygodniowego
wymiaru czasu służby w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do funkcjonariuszy skierowanych na
przeszkolenie, do funkcjonariuszyszkoły, na studia wyższe lub podyplomowe w kraju albo za granicą
lub na aplikację w zawodach prawniczych, które są realizowane poza SOP,
skierowanych na szkolenie
w systemie skoszarowanym, przebywających w podróży
służbowej albo pełniących
dyżury domowe.
W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2
funkcjonariuszowi przysługuje:
w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo
po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w
terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem
o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do funkcjonariusza na stanowisku
kierowniczym.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,
rozkład czasu służby oraz tryb udzielania czasu wolnego w zamian za służbę
w wymiarze przekraczającym 40 godzin tygodniowo, wskazując:
rodzaj i organizację służby, sposób pełnienia dyżurów domowych oraz
właściwość przełożonych do określenia harmonogramu służby;
okoliczności uzasadniające przedłużenie czasu służby ponad ustawowy wymiar,
jak również niezbędny czas na wypoczynek funkcjonariusza po służbie oraz
sposób prowadzenia ewidencji czasu służby;
możliwość wprowadzenia w SOP odmiennego rozkładu czasu służby i trybu
udzielania czasu wolnego w przypadku ogłoszenia mobilizacji lub w czasie
wojny.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych wyda rozporządzenie, o którym
mowa w ust. 6, mając na względzie zapewnienie wypoczynku funkcjonariuszom oraz
prawidłowe funkcjonowanie SOP.
W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii,
wprowadzenia stanu klęski żywiołowej lub stanu wyjątkowego, ogłoszenia
mobilizacji lub w czasie wojny Komendant SOP może wprowadzić, w zakresie
określonym w ust. 2, odmienny od obowiązującego rozkład czasu służby i tryb
udzielania czasu wolnego w zamian za służbę w wymiarze przekraczającym 40 godzin
tygodniowo w SOP, z zachowaniem przepisu ust. 4.
W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii,
wprowadzenia stanu klęski żywiołowej lub stanu wyjątkowego Komendant SOP może
wprowadzić odmienny od obowiązującego rozkład czasu służby obejmujący wymiar
czasu służby niższy niż określony w ust. 2. Obniżenie wymiaru czasu służby w takim
przypadku nie powoduje obniżenia uposażenia.