Historia zmian - 22 lipca 2026
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
PoPrzed
Art. 1.
zmienionyŚwiadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych
ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby
i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 20242026 r. poz. 497,199, 863,252, 1243426, i473, 1615),507 i 734),
zwanym dalej
„ubezpieczonymi”.
Świadczenia pieniężne z tytułu następstw wypadków przy pracy i chorób
zawodowych określa odrębna ustawa.
Art. 12.
zmienionyZasiłek chorobowy nie przysługuje za okresy niezdolności do pracy,
pracy, w których ubezpieczony na podstawie przepisów o wynagradzaniu
zachowuje prawo
do wynagrodzenia. Okresy te wlicza się do okresu zasiłkowego.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje również za okresy niezdolności do pracy
pracy przypadającej w czasie:
urlopu bezpłatnego;
urlopu wychowawczego;
tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności,
z wyjątkiem przypadków, w których prawo do zasiłku wynika
z ubezpieczenia
chorobowego osób wykonujących odpłatnie pracę na
podstawie skierowania do
pracy w czasie odbywania kary pozbawienia
wolności lub tymczasowego
aresztowania;
usprawiedliwionej nieobecności w pracy, o której mowa w art. 63<sup>2</sup> § 8 ustawy
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277);277,
807, 1423 i 1661 oraz z 2026 r. poz. 25 i 473);
urlopu opiekuńczego, o którym mowa w art. 173<sup>1</sup> ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. – Kodeks pracy.
Przepisu ust. 2 pkt 4 nie stosuje się, jeżeli niezdolność do pracy powstała do
do dnia śmierci pracodawcy i trwa nieprzerwanie po tym dniu.
Okresów niezdolności do pracy, o których mowa w ust. 2, w których zasiłek
zasiłek nie przysługuje, nie wlicza się do okresu zasiłkowego.
Art. 13.
zmienionyZasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej
w czasie
trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy
powstałej po
ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia
ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy:
ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową
stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem
chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do
do pracy z powodu choroby;
nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, w przypadkach określonych
określonych w art. 4 ust. 1;
jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego,
świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego
uzupełniającego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego;
podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu
w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do osoby niezdolnej do pracy,
która ma ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy
z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich
ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 305)305 oraz z 2026 r. poz. 26) lub ustawy z dnia
18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu
emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu
Wojskowego, Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży
Marszałkowskiej, Służby Ochrony
Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby
Celno-Skarbowej i Służby
Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 20242026 r. poz. 1121,
1243, 1562 i 1871).505).
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres niezdolności do pracy po ustaniu
ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało po wyczerpaniu
wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego.
Art. 17.
zmienionyUbezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres
zwolnienia od pracy, w przypadku gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
wykonuje pracę zarobkową lub
podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.
Pracą zarobkową, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest każda czynność mająca
mająca charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego
podstawą jej
wykonania, z wyłączeniem czynności incydentalnych, których
podjęcia w okresie
zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności. Istotną
okolicznością nie może
być polecenie pracodawcy.
Aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy, o której mowa
w ust. 1 pkt 2, są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub
lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub
czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają
wymagają istotne okoliczności.
W przypadku spełniania warunków podlegania ubezpieczeniom społecznym
społecznym z co najmniej dwóch tytułów do tych ubezpieczeń niezdolność do
pracy z powodu
choroby dotyczy każdego z tych tytułów, dla których odrębnie
wystawia się
zwolnienie od pracy.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w przypadku, gdy zaświadczenie lekarskie
lekarskie zostało sfałszowane.
3.
(uchylony)
4.
Zasady określone w ust. 1–2 stosuje się odpowiednio do osoby uprawnionej
uprawnionej do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia
chorobowego.
Art. 18.
zmienionyŚwiadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po
wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub
rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do
przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.
3. O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
4. Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do
komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach
przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości
orzeczenia lekarza orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do
którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie
świadczenia rehabilitacyjnego.
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury
lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku
przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia
uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla
poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.
Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do osoby, która ma ustalone prawo do
emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub ustawy z dnia
18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej
Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby
po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze
leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do
przywrócenia zdolności do pracy, niedłużej jednak niż przez 12 miesięcy.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw
do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie i na zasadach
przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może zgłosić zarzut wadliwości
orzeczenia lekarza orzecznika w terminie i na zasadach przewidzianych
w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co
do którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie
świadczenia rehabilitacyjnego.
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do
emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych,
zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego
świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych
przepisów.
Przepis ust. 7 stosuje się odpowiednio do osoby, która ma ustalone prawo
do emerytury lub renty inwalidzkiej na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin lub ustawy
z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony
Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby
Więziennej oraz ich rodzin.
Art. 23.
zmienionyZasiłek wyrównawczy przysługuje ubezpieczonemu będącemu
pracownikiem ze zmniejszoną sprawnością do pracy, wykonującemu pracę:
w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej,
u pracodawcy na wyodrębnionym stanowisku pracy, dostosowanym do potrzeb
potrzeb adaptacji lub przyuczenia do określonej pracy,
jeżeli jego miesięczne wynagrodzenie osiągane podczas rehabilitacji jest niższe od
przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ustalonego w myśl art. 36–42.
O potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej orzeka wojewódzki
ośrodek medycyny pracy lub lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zasiłek wyrównawczy przysługuje przez okres rehabilitacji zawodowej
w warunkach, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4.
Prawo do zasiłku wyrównawczego ustaje:
z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przesunięcia do innej pracy, nie
później niepóźniej jednak niż po 24 miesiącach od dnia, w którym ubezpieczony będący
będący pracownikiem podjął rehabilitację;
jeżeli z uwagi na stan zdrowia ubezpieczonego będącego pracownikiem
rehabilitacja zawodowa stała się niecelowa.
O okolicznościach, o których mowa w ust. 4 pkt 2, orzeka lekarz orzecznik
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
6.
Do orzeczeń lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
o których mowa w ust. 2 i 5, mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 18 ust. 4
i 5.
Art. 29.
zmienionyZasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie
ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
urodziła dziecko;
przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do sądu
opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny
zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka,
wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do 10 roku
życia.
W przypadku podjęcia przez matkę dziecka, nieposiadającą tytułu do objęcia
ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym w ustawie
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zatrudnienia
w wymiarze nie niższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka, który uzyskał prawo do
urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, do
wyczerpania wymiaru zasiłku, nie dłużej niż przez okres trwania zatrudnienia matki.
Przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy Służby Celnej,
którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy
z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej
Administracji Skarbowej i stali się pracownikami w jednostkach organizacyjnych
Krajowej Administracji Skarbowej, i w dniu objęcia ubezpieczeniem chorobowym
przebywali na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego,
urlopie rodzicielskim albo urlopie ojcowskim.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania
zasiłku macierzyńskiego, po wykorzys-taniu przez nią tego zasiłku za okres co
najmniej 14 tygodni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu –
ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych, o których mowa
w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą
się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku
macierzyńskiego, po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej
8 tygodni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu
dziecka albo ubezpieczonemu – innemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał
prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
Po wykorzystaniu przez ubezpieczoną – matkę dziecka zasiłku
macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, ubezpieczonemu – ojcu
dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał
prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres, w którym ubezpieczona –
matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu
leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne, ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający jej
sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Zasiłek macierzyński ubezpieczonej –
matki dziecka przerywa się na okres, w którym z zasiłku tego korzysta ubezpieczony
– ojciec dziecka albo inny ubezpieczony członek najbliższej rodziny.
W przypadku zgonu ubezpieczonej – matki dziecka albo porzucenia przez nią
dziecka, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo
innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do
urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
W przypadku porzucenia dziecka przez ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo innemu
ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, za okres przypadający po dniu
porzucenia dziecka przez ubezpieczoną – matkę dziecka, nie wcześniej jednak niż po
wykorzystaniu przez nią 8 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie.
Przepisy ust. 3–7 stosuje się odpowiednio w przypadku gdy matka albo ojciec
dziecka korzysta z prawa do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu
rodzicielskiego na podstawie przepisów odrębnych.
W przypadku:
zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby
i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia
takim ubezpieczeniem,
porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa
w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę nieobjętą
ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia
takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji
– zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo innemu
ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za okres przypadający
macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie
ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
urodziła dziecko;
przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 14 roku życia i wystąpiła do
sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny
zastępczej zawodowej, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku
dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego –
do 10 roku życia.
W przypadku podjęcia przez matkę dziecka, nieposiadającą tytułu do
objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, określonym
w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
zatrudnienia w wymiarze nieniższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy,
zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka, który uzyskał
prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, do
wyczerpania wymiaru zasiłku, niedłużej niż przez okres trwania zatrudnienia matki.
Przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonego.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszy Służby
Celnej, którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie art. 165 ust. 7
i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i stali się pracownikami
w jednostkach organizacyjnych Krajowej Administracji Skarbowej, i w dniu
objęcia ubezpieczeniem chorobowym przebywali na urlopie macierzyńskim,
urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim albo urlopie
ojcowskim.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka z pobierania
zasiłku macierzyńskiego, po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co
najmniej 14 tygodni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługuje
ubezpieczonemu – ojcu dziecka, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego
lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad
dzieckiem.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do ubezpieczonych, o których mowa
w ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2.
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą
się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku
macierzyńskiego, po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej
8 tygodni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu
dziecka albo ubezpieczonemu – innemu członkowi najbliższej rodziny, który
uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macie-
rzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego
lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad
dzieckiem.
Po wykorzystaniu przez ubezpieczoną – matkę dziecka zasiłku
macierzyńskiego za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, ubezpieczonemu –
ojcu dziecka albo innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który
uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu
rodzicielskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem, przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres, w
którym ubezpieczona – matka dziecka przebywa w szpitalu albo innym zakładzie
leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, ze względu na stan zdrowia
uniemożliwiający jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem. Zasiłek
macierzyński ubezpieczonej – matki dziecka przerywa się na okres, w którym
z zasiłku tego korzysta ubezpieczony – ojciec dziecka albo inny ubezpieczony
członek najbliższej rodziny.
W przypadku zgonu ubezpieczonej – matki dziecka albo porzucenia przez
nią dziecka, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo
innemu ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do
urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał
działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
W przypadku porzucenia dziecka przez ubezpieczoną – matkę dziecka, zasiłek
macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo innemu
ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, za okres przypadający po dniu
porzucenia dziecka przez ubezpieczoną – matkę dziecka, niewcześniej jednak niż
po wykorzystaniu przez nią 8 tygodni zasiłku macierzyńskiego po porodzie.
Przepisy ust. 3–7 stosuje się odpowiednio w przypadku gdy matka albo
ojciec dziecka korzysta z prawa do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach
urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo urlopu
rodzicielskiego na podstawie przepisów odrębnych.
W przypadku:
zgonu matki dziecka nieobjętej ubezpieczeniem społecznym w razie choroby
i macierzyństwa, określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych, albo nieposiadającej tytułu do objęcia
takim ubezpieczeniem,
porzucenia dziecka przez matkę nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa
w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu do objęcia takim ubezpieczeniem,
niemożności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem przez matkę
nieobjętą ubezpieczeniem, o którym mowa w pkt 1, albo nieposiadającą tytułu
do objęcia takim ubezpieczeniem, legitymującą się orzeczeniem
o niezdolności do samodzielnej egzystencji
– zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo innemu
ubezpieczonemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu
macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego
urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność
zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za okres
przypadający po dniu zaistnienia tych okoliczności.
Art. 2a.
zmienionyŚwiadczenia, o których mowa w art. 2 pkt 1, 2, 5 i 6, nie przysługują
przysługują osobom prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,
współpracującym, osobom współpracującym z osobami fizycznymi, o których
mowa w art. 18 ust. 1
ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 20242025 r. poz. 236,
1480, 1795 i 1826 oraz z późn.2026 zm.<sup>2)</sup>),r. duchownympoz. 507), duchownym
będącym płatnikami składek na własne ubezpieczenia oraz
marynarzom, o których
mowa w art. 6 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych, w razie wystąpienia w dniu powstania
prawa do
świadczenia zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne na
kwotę kwotę
przekraczającą 1 % minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na
podstawie podstawie
odrębnych przepisów, do czasu spłaty całości zadłużenia.
Prawo do świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1, 2, 5 i 6, przedawnia się,
się, jeżeli zadłużenie, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie uregulowane w ciągu
6 miesięcy od dnia powstania prawa do świadczenia.
Art. 30a.
zmienionyUbezpieczona – matka dziecka, nie później niepóźniej niż 21 dni po porodzie,
porodzie, może złożyć pisemny wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego
za okres
odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego
w pełnym
wymiarze, z wyłączeniem okresu, o którym mowa w art. 182<sup>1a</sup>
§ 4 Kodeksu pracy,
przysługującego ojcu dziecka.
Ubezpieczony, nie późniejniepóźniej niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie
i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania
w sprawie przysposobienia dziecka albo po przyjęciu dziecka na wychowanie jako
rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, może złożyć pisemny
pisemny wniosek o wypłacenie mu zasiłku macierzyńskiego za okres
odpowiadający okresowi
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu
rodzicielskiego w pełnym
wymiarze, z wyłączeniem okresu, o którym mowa
w art. 182<sup>1a</sup> § 4 Kodeksu pracy,
przysługującego drugiemu rodzicowi dziecka.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, ubezpieczona –
matka dziecka może dzielić się z ubezpieczonym – ojcem dziecka korzystaniem
z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego
rodzicielskiego albo jego części, z wyłączeniem okresu, o którym mowa
w art. 182<sup>1a</sup> § 4 Kodeksu
pracy.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do wniosku, o którym mowa
w ust. 2.
Art. 31.
zmienionyMiesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami
Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu
macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu
ojcowskiego wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy
jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 70 % podstawy wymiaru zasiłku.
W przypadku wniosku, o którym mowa w art. 30a, miesięczny zasiłek
macierzyński za cały okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, urlopu
na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego wynosi
81,5 % podstawy wymiaru zasiłku, z zastrzeżeniem ust. 3f i 3g.
W przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego, obliczonego
zgodnie z ust. 1–3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, określonego
w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 323, 858, 1615 i 1871), kwotę zasiłku macierzyńskiego podwyższa się do
wysokości świadczenia rodzicielskiego.
Podwyższenie, o którym mowa w ust. 3a, podlega finansowaniu z budżetu
państwa w ramach dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa
w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych.
W przypadku gdy zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca,
podwyższenie, o którym mowa w ust. 3a, ustala się proporcjonalnie do okresu, za
który jest wypłacany zasiłek macierzyński.
(uchylony)
(uchylony)
Zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego w części przysługującej drugiemu rodzicowi dziecka, o której mowa
w art. 182<sup>1a</sup> § 4 Kodeksu pracy, wynosi 70 % podstawy wymiaru zasiłku.
W przypadku niewykorzystania ani jednego dnia zasiłku macierzyńskiego za
okres urlopu rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka zasiłek macierzyński za
okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości 70 % podstawy wymiaru
zasiłku.
Zasiłek macierzyński odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego
pobierany przez ubezpieczonego – ojca dziecka, w przypadku gdy matka dziecka nie
jest objęta ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa, podlega
finansowaniu z budżetu państwa w ramach dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecz-
nych, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych.
W przypadku niewykorzystania w pierwszym roku życia dziecka ani jednego
dnia zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego w wysokości, o której mowa w art. 31 ust. 3, przysługuje jednorazowe
wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego do
wysokości 100 % podstawy wymiaru zasiłku. Jednorazowe wyrównanie zasiłku
macierzyńskiego następuje na wniosek ubezpieczonego.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zmniejsza się proporcjonalnie do
wymiaru czasu pracy, w którym pracownik łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego
z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego
urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz okres
urlopu ojcowskiego wynosi 100 % podstawy wymiaru zasiłku.
Miesięczny zasiłek macierzyński za okres ustalony przepisami Kodeksu
pracy jako okres urlopu rodzicielskiego wynosi 70 % podstawy wymiaru zasiłku.
W przypadku wniosku, o którym mowa w art. 30a, miesięczny zasiłek
macierzyński za cały okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego,
urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego wynosi
81,5 % podstawy wymiaru zasiłku, z zastrzeżeniem ust. 3f i 3g.
W przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego,
obliczonego zgodnie z ust. 1–3, jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego,
określonego w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 oraz z 2026 r. poz. 203), kwotę zasiłku
macierzyńskiego podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego.
Podwyższenie, o którym mowa w ust. 3a, podlega finansowaniu z budżetu
państwa w ramach dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa
w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych.
W przypadku gdy zasiłek macierzyński przysługuje za część miesiąca,
podwyższenie, o którym mowa w ust. 3a, ustala się proporcjonalnie do okresu, za
który jest wypłacany zasiłek macierzyński.
(uchylony)
(uchylony)
Zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego w części przysługującej drugiemu rodzicowi dziecka, o której
mowa w art. 182<sup>1a</sup> § 4 Kodeksu pracy, wynosi 70 % podstawy wymiaru zasiłku.
W przypadku niewykorzystania ani jednego dnia zasiłku macierzyńskiego
za okres urlopu rodzicielskiego w pierwszym roku życia dziecka zasiłek
macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości 70 %
podstawy wymiaru zasiłku.
Zasiłek macierzyński odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego
pobierany przez ubezpieczonego – ojca dziecka, w przypadku gdy matka dziecka
nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa,
podlega finansowaniu z budżetu państwa w ramach dotacji do Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W przypadku niewykorzystania w pierwszym roku życia dziecka ani
jednego dnia zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu
rodzicielskiego w wysokości, o której mowa w art. 31 ust. 3, przysługuje jedno-
razowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu
macierzyńskiego do wysokości 100 % podstawy wymiaru zasiłku. Jednorazowe
wyrównanie zasiłku macierzyńskiego następuje na wniosek ubezpieczonego.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego zmniejsza się proporcjonalnie do
wymiaru czasu pracy, w którym pracownik łączy korzystanie z urlopu
rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego takiego
urlopu.
Do zasiłku macierzyńskiego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4
oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 3.
Art. 32.
zmienionyZasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od
wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub
szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani,
z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa
w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do
lat 3 (Dz. U. z 2024 r. poz. 338, 743 i 858), lub dziennego opiekuna
sprawujących opiekę nad dzieckiem,
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu
małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących
się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu
leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne
i całodobowe świadczenia zdrowotne;
chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie
jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat;
dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie
jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat w przypadku:
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu
małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących
się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu
leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne
i całodobowe świadczenia zdrowotne;
innym chorym członkiem rodziny.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka,
rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo
oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat – jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie
domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.
Za dzieci w rozumieniu ust. 1 i 2 uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub
jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie
opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od
wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola
lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby
niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której
mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi
w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2025 r. poz. 798), lub dziennego opiekuna
sprawujących opiekę nad dzieckiem,
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu
małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna
dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat;
dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze
wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej
osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna
dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat
w przypadku:
porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu
małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
innym chorym członkiem rodziny.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka,
rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki,
rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat – jeżeli pozostają we wspólnym
gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki.
Za dzieci w rozumieniu ust. 1 i 2 uważa się dzieci własne ubezpieczonego
lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na
wychowanie i utrzymanie.
Art. 33.
zmienionyZasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od
wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie
dłużejniedłużej jednak niż przez okres:
60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi,
o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i 2;
30 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi,
o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2a i 2b;
14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi
członkami rodziny, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi
członkami rodziny za okres nie dłuższyniedłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.
W przypadku gdy opieka jest sprawowana wyłącznie nad osobami, o których mowa
w art. 32 ust. 1 pkt 2a, 2b i 3, zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie za okres nie
dłuższyniedłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się niezależnie od liczby osób uprawnionych do
zasiłku opiekuńczego oraz bez względu na liczbę dzieci i innych członków rodziny
wymagających opieki.
Art. 4.
zmienionyUbezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:
po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega
podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu;
po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest
ubezpieczony dobrowolnie.
Do okresów ubezpieczenia chorobowego, o których mowa w ust. 1, wlicza się
się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie
przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem
bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza
niezawodowego.
Od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do zasiłku
chorobowego przysługuje:
absolwentom szkół lub uczelni lub osobom, które zakończyły kształcenie
w szkole doktorskiej, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub
przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od dnia ukończenia
szkoły lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów, lub zakończenia kształcenia
kształcenia w szkole doktorskiej;
jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem w drodze do pracy
pracy lub z pracy;
ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni
okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego;
posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego
w ciągu
90 dni od ukończenia kadencji;
funkcjonariuszom Służby Celnej, którzy przyjęli propozycję pracy na podstawie
podstawie art. 165 ust. 7 i art. 167 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy
Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
poz. 1948,
z późn. zm.<sup>3)</sup>) zm.<sup>2)</sup>) i stali się pracownikami w jednostkach
organizacyjnych Krajowej
Administracji Skarbowej.
Art. 48a.
zmienionyW przypadku ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego
ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż okres, o którym mowa w art. 48
ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi suma:
przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za pełne miesiące
kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w pod-
stawie wymiaru zasiłku, oraz
kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty zadeklarowanej
jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części
przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za pełne miesiące
kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu
w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.
Jeżeli okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie
nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu,
w liczbie pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, o której mowa w ust. 1
pkt 2, uwzględnia się również pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia
z poprzedniego tytułu. Liczba pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia
uwzględnionych z poprzedniego i aktualnego tytułu nie może przekraczać 12.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, przy ustalaniu podstawy wymiaru
zasiłku chorobowego przyjmuje się przeciętną miesięczną najniższą podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz przeciętną kwotę zadeklarowaną
jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za pełne miesiące
kalendarzowe ubezpieczenia, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w ust. 1, za okres pełnych
miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia z aktualnego tytułu.
Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, o której mowa w ust. 2, nie jest
związana z ustaniem tytułu do ubezpieczeń społecznych, a związana jest jedynie
z nieopłaceniem składki na ubezpieczenie chorobowe bądź z opóźnieniem w jej
opłaceniu, w podstawie wymiaru zasiłku uwzględnia się również przeciętny
miesięczny przychód za miesiące przed przerwą.
Jeżeli ubezpieczony przez cały okres wykonywania pozarolniczej działalności
deklaruje podstawę wymiaru składek w kwocie nie niższej niż określona
w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za najniższą podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, o której mowa w ust. 1, uważa się
kwotę określoną w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń ubezpieczonego, dla którego podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenie chorobowe stanowi zadeklarowana kwota, podlegającego
ubezpieczeniu chorobowemu przez okres krótszy niż okres, o którym mowa
w art. 48 ust. 1, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi suma:
przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na
ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4, za
pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega
uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz
kwoty stanowiącej iloczyn jednej dwunastej przeciętnej kwoty
zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie
chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek
na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniach, o których mowa w art. 3 pkt 4,
za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega
uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.
Jeżeli okres ubezpieczenia chorobowego rozpoczął się po przerwie
nieprzekraczającej 30 dni od ustania ubezpieczenia chorobowego z innego tytułu,
w liczbie pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia, o której mowa w ust. 1
pkt 2, uwzględnia się również pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia
z poprzedniego tytułu. Liczba pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia
uwzględnionych z poprzedniego i aktualnego tytułu nie może przekraczać 12.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, przy ustalaniu podstawy wymiaru
zasiłku chorobowego przyjmuje się przeciętną miesięczną najniższą podstawę
wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz przeciętną kwotę
zadeklarowaną jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za
pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, w części przewyższającej najniższą
podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w ust. 1,
za okres pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia z aktualnego tytułu.
Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu chorobowym, o której mowa w ust. 2, nie
jest związana z ustaniem tytułu do ubezpieczeń społecznych, a związana jest
jedynie z nieopłaceniem składki na ubezpieczenie chorobowe bądź z opóźnieniem
w jej opłaceniu, w podstawie wymiaru zasiłku uwzględnia się również przeciętny
miesięczny przychód za miesiące przed przerwą.
Jeżeli ubezpieczony przez cały okres wykonywania pozarolniczej
działalności deklaruje podstawę wymiaru składek w kwocie nieniższej niż
określona w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za najniższą
podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, o której mowa w ust. 1,
uważa się kwotę określoną w art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
Art. 54.
zmienionyZakład Ubezpieczeń Społecznych upoważnia do wystawiania
zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu
pobytu w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego
wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne albo
o konieczności osobistego sprawowania opieki nad
chorym członkiem rodziny,
zwanych dalej „zaświadczeniem lekarskim”, lekarza,
lekarza dentystę, felczera lub
starszego felczera, zwanych dalej „wystawiającym
zaświadczenie lekarskie”, po
złożeniu, w formie pisemnej lub w formie dokumentu
elektronicznego, podpisanego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu
potwierdzania pochodzenia oraz
integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym udostępnionym
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, na elektroniczną skrzynkę
podawczą Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych utworzoną zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie
art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji
działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz
z 20242026 r. poz. 1557
i 1717),160), zwaną dalej „elektroniczną skrzynką podawczą Zakładu Ubezpieczeń
Ubezpieczeń Społecznych”, lub na adres do doręczeń elektronicznych, o którym
mowa w art. 2 pkt
1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych (Dz. U. z 20242026 r.
poz. 10453 i 1841),507), zwany dalej „adresem do doręczeń
elektronicznych”, oświadczenia,
że zobowiązuje się do przestrzegania zasad
orzekania o czasowej niezdolności do
pracy i wykonywania obowiązków
wynikających z przepisów ustawy i przepisów
o ochronie danych osobowych.
(uchylony)
Upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
udziela w formie decyzji.
Art. 54a.
zmienionyWystawiający zaświadczenie lekarskie, mający utworzony profil
informacyjny, o którym mowa w art. 55a ust. 1, może udzielić upoważnienia do
wystawiania zaświadczeń lekarskich, w jego imieniu i na podstawie danych
dotyczących orzeczonej czasowej niezdolności do pracy zawartych w sporządzonej
przez niego dokumentacji medycznej, o której mowa w art. 55 ust. 4 pkt 2, zwanego
dalej „upoważnieniem do wystawiania zaświadczeń lekarskich”, osobie wykonującej:
zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799 i 1897 oraz z 2025 r.
poz. 129);
czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa
w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta
i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581).
(uchylony)
Do wystawiania zaświadczeń lekarskich przez osoby upoważnione,
o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 55 ust. 1–3, art. 55a
ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 3–6, 8 i 9 oraz art. 58a dotyczące wystawiającego
zaświadczenie lekarskie, z tym że:
przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, o którym mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 4, rozumie się wystawiającego zaświadczenie lekarskie,
o którym mowa w art. 54 ust. 1;
po dokonaniu weryfikacji, o której mowa w art. 31b ust. 9 ustawy z dnia
28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2025 r.
poz. 302), z wynikiem pozytywnym, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie
później niż w terminie 48 godzin, zapewnia osobie upoważnionej, o której mowa
w ust. 1, możliwość wystawiania zaświadczeń lekarskich w formie dokumentu
elektronicznego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostęp-
nionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na jej profilu
informacyjnym;
do osoby upoważnionej, o której mowa w ust. 1, przepisy art. 58a stosuje się
w celu skorygowania błędu popełnionego w zaświadczeniu lekarskim
wystawionym przez tę osobę, a także przez wystawiającego zaświadczenie
lekarskie, który ją upoważnił do wystawiania zaświadczeń lekarskich, oraz przez
inne osoby upoważnione przez niego do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
W przypadku, o którym mowa w ust. 11 pkt 3, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych udostępnia osobie upoważnionej, o której mowa w ust. 1, na jej profilu
informacyjnym, informacje o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich
zgromadzonych w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1, wystawionych przez tę
osobę, a także przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, który ją upoważnił do
wystawiania zaświadczeń lekarskich, oraz przez inne osoby upoważnione przez niego
do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
(uchylony)
(uchylony)
Udzielanie upoważnień, o których mowa w ust. 1, następuje za
pośrednictwem Rejestru Asystentów Medycznych, o którym mowa w art. 31b ust. 1
ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, na
zasadach określonych w tej ustawie.
Upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich może być udzielone na
okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, przy czym po upływie tego okresu można udzielać
kolejnych upoważnień na okresy nie dłuższe niż 12 miesięcy. Upoważnienie do
wystawiania zaświadczeń lekarskich może być w każdym czasie cofnięte przez
wystawiającego zaświadczenie lekarskie.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Od dnia udzielenia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich do
dnia jego cofnięcia albo wygaśnięcia wystawiający zaświadczenie lekarskie ponosi
odpowiedzialność wynikającą z przepisów ustawy za skutki nieprawidłowego
wystawienia zaświadczenia lekarskiego przez osobę upoważnioną, o której mowa
w ust. 1.
Osoby upoważnione, o których mowa w ust. 1, mogą być dopuszczone do
przetwarzania danych osobowych zawartych w tych dokumentach po wydaniu im
przez podmiot wykonujący działalność leczniczą upoważnienia do przetwarzania
danych osobowych. Osoby te mogą być obecne przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych oraz są obowiązane do zachowania poufności wszelkich informacji
zaświadczenie lekarskie, mający utworzony profil
informacyjny, o którym mowa w art. 55a ust. 1, może udzielić upoważnienia do
wystawiania zaświadczeń lekarskich, w jego imieniu i na podstawie danych
dotyczących orzeczonej czasowej niezdolności do pracy zawartych w sporządzonej
przez niego dokumentacji medycznej, o której mowa w art. 55 ust. 4 pkt 2, zwanego
dalej „upoważnieniem do wystawiania zaświadczeń lekarskich”, osobie
wykonującej:
zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia
2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r. poz. 156);
czynności pomocnicze przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których
mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581 oraz z 2026 r.
poz. 26 i 791).
(uchylony)
Do wystawiania zaświadczeń lekarskich przez osoby upoważnione,
o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 55 ust. 1–3, art. 55a
ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 3–6, 8 i 9 oraz art. 58a dotyczące wystawiającego
zaświadczenie lekarskie, z tym że:
przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, o którym mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 4, rozumie się wystawiającego zaświadczenie lekarskie,
o którym mowa w art. 54 ust. 1;
po dokonaniu weryfikacji, o której mowa w art. 31b ust. 9 ustawy z dnia
28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2026
r. poz. 208, 252 i 791), z wynikiem pozytywnym, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, niepóźniej niż w terminie 48 godzin, zapewnia osobie
upoważnionej, o której mowa w ust. 1, możliwość wystawiania zaświadczeń
lekarskich w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, na jej profilu informacyjnym;
do osoby upoważnionej, o której mowa w ust. 1, przepisy art. 58a stosuje się
w celu skorygowania błędu popełnionego w zaświadczeniu lekarskim
wystawionym przez tę osobę, a także przez wystawiającego zaświadczenie
lekarskie, który ją upoważnił do wystawiania zaświadczeń lekarskich, oraz
przez inne osoby upoważnione przez niego do wystawiania zaświadczeń
lekarskich.
W przypadku, o którym mowa w ust. 11 pkt 3, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych udostępnia osobie upoważnionej, o której mowa w ust. 1, na jej
profilu informacyjnym, informacje o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich
zgromadzonych w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1, wystawionych przez
tę osobę, a także przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie, który ją upoważnił
do wystawiania zaświadczeń lekarskich, oraz przez inne osoby upoważnione przez
niego do wystawiania zaświadczeń lekarskich.
(uchylony)
(uchylony)
Udzielanie upoważnień, o których mowa w ust. 1, następuje za
pośrednictwem Rejestru Asystentów Medycznych, o którym mowa w art. 31b
ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia,
na zasadach określonych w tej ustawie.
Upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich może być udzielone
na okres niedłuższy niż 12 miesięcy, przy czym po upływie tego okresu można
udzielać kolejnych upoważnień na okresy niedłuższe niż 12 miesięcy.
Upoważnienie do wystawiania zaświadczeń lekarskich może być w każdym czasie
cofnięte przez wystawiającego zaświadczenie lekarskie.
(uchylony)
(uchylony)
(uchylony)
Od dnia udzielenia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich
do dnia jego cofnięcia albo wygaśnięcia wystawiający zaświadczenie lekarskie
ponosi odpowiedzialność wynikającą z przepisów ustawy za skutki
nieprawidłowego wystawienia zaświadczenia lekarskiego przez osobę
upoważnioną, o której mowa w ust. 1.
Osoby upoważnione, o których mowa w ust. 1, mogą być dopuszczone do
przetwarzania danych osobowych zawartych w tych dokumentach po wydaniu im
przez podmiot wykonujący działalność leczniczą upoważnienia do przetwarzania
danych osobowych. Osoby te mogą być obecne przy udzielaniu świadczeń
zdrowotnych oraz są obowiązane do zachowania poufności wszelkich informacji
i danych uzyskanych w związku z wystawianiem zaświadczenia lekarskiego.
Zachowanie poufności obowiązuje również po śmierci ubezpieczonego.
(uchylony)
(uchylony)
Art. 55a.
zmienionyW celu wystawiania zaświadczeń lekarskich wystawiający
zaświadczenie lekarskie tworzy za pomocą systemu teleinformatycznego
udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych profil
informacyjny.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu wystawienia zaświadczenia
lekarskiego udostępnia bezpłatnie wystawiającemu zaświadczenie lekarskie na jego
profilu informacyjnym:
dane zgromadzone w prowadzonych na podstawie ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych:
Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych – pierwsze imię, nazwisko, datę
urodzenia i adres zamieszkania ubezpieczonego,
Centralnym Rejestrze Płatników Składek – nazwę skróconą oraz NIP lub
numer PESEL albo serię i numer paszportu płatnika składek, jeżeli nie ma
obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL,
Centralnym Rejestrze Członków Rodziny Ubezpieczonych Uprawnionych
do Ubezpieczenia Zdrowotnego – datę urodzenia chorego członka rodziny
i stopień jego pokrewieństwa lub powinowactwa z ubezpieczonym;
informacje o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich wystawionych
ubezpieczonemu, zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1,
oraz o zaświadczeniach, o których mowa w art. 59 ust. 8;
informacje, czy płatnik składek posiada profil informacyjny płatnika składek,
o którym mowa w art. 58 ust. 1.
Dane i informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 i 3,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia po podaniu przez wystawiającego
zaświadczenie lekarskie numeru PESEL ubezpieczonego albo serii i numeru
paszportu, jeżeli ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL, a dane, o których mowa
w ust. 2 pkt 1 lit. c, po podaniu numeru PESEL członka rodziny albo serii i numeru
paszportu, jeżeli członkowi rodziny nie nadano numeru PESEL.
Prawidłowość i aktualność danych i informacji udostępnionych na profilu
informacyjnym wystawiający zaświadczenie lekarskie potwierdza u ubezpieczonego.
W przypadku gdy na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie
lekarskie nie zostaną udostępnione dane lub informacje albo zostaną udostępnione
dane lub informacje niekompletne lub nieaktualne, brakujące lub aktualne dane lub
informacje wystawiający zaświadczenie lekarskie uzyskuje od ubezpieczonego.
Na żądanie ubezpieczonego oraz w przypadku gdy z informacji
udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie
wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek,
o którym mowa w art. 58 ust. 1, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje
ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu
teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane i informacje, o
których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1–8 i 10, opatrzony jego podpisem i pieczątką.
W przypadku gdy wystawienie zaświadczenia lekarskiego w formie
dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, nie jest możliwe,
w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu do Internetu lub braku
możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie
teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie w dniu badania przekazuje
ubezpieczonemu zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu zaświadczenia
lekarskiego wydrukowanym z systemu teleinformatycznego, o którym mowa
w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1–
8 i 10, opatrzone jego podpisem i pieczątką. Dane i informacje, o których mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 2, 3 i 10, oraz dane i informacje dotyczące daty urodzenia członka
rodziny i stopnia jego pokrewieństwa lub powinowactwa z ubezpieczonym, o których
mowa w art. 55 ust. 3 pkt 8, wystawiający zaświadczenie lekarskie uzyskuje od
ubezpieczonego.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7, ubezpieczony jest
obowiązany przekazać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie dane i informacje
w zakresie niezbędnym do wystawienia zaświadczenia lekarskiego.
Wystawiający zaświadczenie lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia
wystawienia zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w ust. 7, przekazuje na
elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie
lekarskie wystawione w formie dokumentu elektronicznego, o którym mowa
w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje zawarte w wystawionym
zaświadczeniu lekarskim, o którym mowa w ust. 7, oraz informację, o której mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 9. Jeżeli przekazanie zaświadczenia lekarskiego w tym terminie nie
jest możliwe, w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu do Internetu
lub braku możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych
dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje
zaświadczenie lekarskie nie później niż w terminie 3 dni roboczych od ustania
przyczyn uniemożliwiających przekazanie
udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych profil
informacyjny.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w celu wystawienia zaświadczenia
lekarskiego udostępnia bezpłatnie wystawiającemu zaświadczenie lekarskie na
jego profilu informacyjnym:
dane zgromadzone w prowadzonych na podstawie ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych:
Centralnym Rejestrze Ubezpieczonych – pierwsze imię, nazwisko, datę
urodzenia i adres zamieszkania ubezpieczonego,
Centralnym Rejestrze Płatników Składek – nazwę skróconą oraz NIP lub
numer PESEL albo serię i numer paszportu płatnika składek, jeżeli nie
ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL,
Centralnym Rejestrze Członków Rodziny Ubezpieczonych
Uprawnionych do Ubezpieczenia Zdrowotnego – datę urodzenia chorego
członka rodziny i stopień jego pokrewieństwa lub powinowactwa
z ubezpieczonym;
informacje o wcześniejszych zaświadczeniach lekarskich wystawionych
ubezpieczonemu, zgromadzone w rejestrze, o którym mowa w art. 55b ust. 1,
oraz o zaświadczeniach, o których mowa w art. 59 ust. 8;
informacje, czy płatnik składek posiada profil informacyjny płatnika składek,
o którym mowa w art. 58 ust. 1.
Dane i informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz pkt 2 i 3,
Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia po podaniu przez wystawiającego
zaświadczenie lekarskie numeru PESEL ubezpieczonego albo serii i numeru
paszportu, jeżeli ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL, a dane, o których
mowa w ust. 2 pkt 1 lit. c, po podaniu numeru PESEL członka rodziny albo serii
i numeru paszportu, jeżeli członkowi rodziny nie nadano numeru PESEL.
Prawidłowość i aktualność danych i informacji udostępnionych na profilu
informacyjnym wystawiający zaświadczenie lekarskie potwierdza
u ubezpieczonego.
W przypadku gdy na profilu informacyjnym wystawiającego
zaświadczenie lekarskie nie zostaną udostępnione dane lub informacje albo zostaną
udostępnione dane lub informacje niekompletne lub nieaktualne, brakujące lub
aktualne dane lub informacje wystawiający zaświadczenie lekarskie uzyskuje od
ubezpieczonego.
Na żądanie ubezpieczonego oraz w przypadku gdy z informacji
udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie
wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek,
o którym mowa w art. 58 ust. 1, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje
ubezpieczonemu wydruk wystawionego zaświadczenia lekarskiego z systemu
teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 1, zawierający dane i informacje, o
których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 1–8 i 10, opatrzony jego podpisem i pieczątką.
W przypadku gdy wystawienie zaświadczenia lekarskiego w formie
dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, nie jest możliwe,
w szczególności w przypadku braku możliwości dostępu do Internetu lub braku
możliwości podpisania zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie w dniu badania
przekazuje ubezpieczonemu zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu
zaświadczenia lekarskiego wydrukowanym z systemu teleinformatycznego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje, o których mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 1–8 i 10, opatrzone jego podpisem i pieczątką. Dane
i informacje, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 2, 3 i 10, oraz dane i informacje
dotyczące daty urodzenia członka rodziny i stopnia jego pokrewieństwa lub
powinowactwa z ubezpieczonym, o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 8,
wystawiający zaświadczenie lekarskie uzyskuje od ubezpieczonego.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4, 5 i 7, ubezpieczony jest
obowiązany przekazać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie dane i informacje
w zakresie niezbędnym do wystawienia zaświadczenia lekarskiego.
Wystawiający zaświadczenie lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia
wystawienia zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w ust. 7, przekazuje na
elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
zaświadczenie lekarskie wystawione w formie dokumentu elektronicznego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1, zawierające dane i informacje zawarte
w wystawionym zaświadczeniu lekarskim, o którym mowa w ust. 7, oraz
informację, o której mowa w art. 55 ust. 3 pkt 9. Jeżeli przekazanie zaświadczenia
lekarskiego w tym terminie nie jest możliwe, w szczególności w przypadku braku
możliwości dostępu do Internetu lub braku możliwości podpisania zaświadczenia
lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia
oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający
zaświadczenie lekarskie przekazuje zaświadczenie lekarskie niepóźniej niż
w terminie 3 dni roboczych od ustania przyczyn uniemożliwiających przekazanie
zaświadczenia lekarskiego.
Art. 58.
zmienionyZakład Ubezpieczeń Społecznych udostępnia bezpłatnie
zaświadczenie lekarskie płatnikowi składek na profilu informacyjnym płatnika
składek, bez informacji, o której mowa w art. 55 ust. 3 pkt 9, nie późniejniepóźniej niż w dniu
następującym po dniu otrzymania zaświadczenia lekarskiego.
Profil informacyjny płatnika składek jest tworzony przez płatnika składek za
za pomocą systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
Profil informacyjny płatnika składek są obowiązani utworzyć płatnicy składek
składek obowiązani na podstawie art. 47a ust. 1 ustawy z dnia 13 października
1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych do przekazywania dokumentów
niezbędnych do
prowadzenia kont płatników składek i kont ubezpieczonych oraz
korekty tych
dokumentów przez transmisję danych w formie dokumentu
elektronicznego.
Płatnicy składek, którzy utworzyli profil informacyjny płatnika składek, są
obowiązani do jego utrzymywania także wówczas, gdy nie ma do nich zastosowania
zastosowania obowiązek przekazywania dokumentów niezbędnych do
prowadzenia kont płatników
składek i kont ubezpieczonych oraz korekty tych
dokumentów przez transmisję
danych w formie dokumentu elektronicznego,
o którym mowa w art. 47a ust. 1 ustawy
z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych.
Płatnik składek nieposiadający profilu informacyjnego płatnika składek
informuje ubezpieczonego, w formie pisemnej, w pierwszym dniu podlegania
ubezpieczeniu chorobowemu, o obowiązku dostarczania mu przez ubezpieczonego
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7.
Płatnik składek, o którym mowa w ust. 5, w przypadku utworzenia profilu
informacyjnego płatnika składek, w terminie 7 dni od dnia utworzenia tego profilu,
informuje ubezpieczonego, w formie pisemnej, o ustaniu obowiązku dostarczania
mu
przez ubezpieczonego wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa
w art. 55a
ust. 6, albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7.
Art. 58a.
zmienionyW przypadku gdy w zaświadczeniu lekarskim został popełniony
błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie, który wystawił zaświadczenie lekarskie,
w którym został popełniony błąd, albo inny wystawiający zaświadczenie lekarskie,
w terminie 3 dni roboczych od dnia stwierdzenia błędu lub otrzymania informacji
o stwierdzeniu błędu, w szczególności od płatnika składek, ubezpieczonego lub
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przekazuje na elektroniczną skrzynkę podawczą
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o której mowa w art. 55 ust. 2, odpowiednio:
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, albo
informację, o której mowa w pkt 1, oraz nowe zaświadczenie lekarskie,
zawierające identyfikator i datę jego wystawienia oraz dane i informacje,
o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 2–10, zawarte w zaświadczeniu lekarskim,
w którym został popełniony błąd, po sprostowaniu tego błędu
– podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz
integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 55 ust. 4 pkt 1 nie
stosuje się.
Jeżeli przekazanie informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia
lekarskiego, w którym został popełniony błąd, lub nowego zaświadczenia lekarskiego
w terminie, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, w szczególności w przypadku
braku możliwości dostępu do Internetu lub braku możliwości podpisania informacji
lub zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem
zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania
pochodzenia oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający
zaświadczenie lekarskie przekazuje informację lub zaświadczenie lekarskie nie
później niż w terminie 3 dni roboczych od ustania przyczyn uniemożliwiających
przekazanie informacji lub zaświadczenia lekarskiego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż w dniu następującym po
dniu otrzymania informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego,
w którym został popełniony błąd, albo informacji o stwierdzeniu nieważności
zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, oraz nowego
zaświadczenia lekarskiego udostępnia bezpłatnie na profilu informacyjnym płatnika
składek:
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, płatnikowi składek wskazanemu w zaświadczeniu
lekarskim, w którym został popełniony błąd;
nowe zaświadczenie lekarskie, bez informacji, o której mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 9, płatnikowi składek wskazanemu w nowym zaświadczeniu
lekarskim.
Informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także,
w formie pisemnej, ubezpieczonemu, informując go równocześnie o obowiązku
doręczenia tej informacji płatnikowi składek, w przypadku gdy z informacji
udostępnionych na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie
wynika, że płatnik składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek.
Wydruk nowego zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także ubezpieczonemu, informując
go równocześnie o obowiązku doręczenia nowego zaświadczenia lekarskiego
płatnikowi składek, w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu
informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek
nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 55a ust. 7, w zaświadczeniu
lekarskim na formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego błąd został
stwierdzony w dniu badania w obecności ubezpieczonego, wystawiający zaświad-
czenie lekarskie informuje ubezpieczonego o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia
lekarskiego, w którym został popełniony błąd, oraz przekazuje ubezpieczonemu nowe
zaświadczenie lekarskie. Wystawiający zaświadczenie lekarskie przesyła informację
o stwierdzeniu nieważności formularza zaświadczenia lekarskiego w systemie
teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Przepisy ust. 1–5 stosuje się odpowiednio, jeżeli w przypadku, o którym
mowa w art. 55a ust. 7, błąd w zaświadczeniu lekarskim wystawionym na formularzu
wydrukowanym z systemu teleinformatycznego zostanie stwierdzony przed prze-
kazaniem zaświadczenia lekarskiego wystawionego w formie dokumentu
elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, na elektroniczną skrzynkę podawczą
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jeżeli błąd w zaświadczeniu lekarskim ma wpływ na prawo do przyznanego
zasiłku lub jego wysokość, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję o braku
prawa do zasiłku lub o zmianie jego wysokości. W przypadku gdy do wypłaty zasiłku
jest obowiązany płatnik składek, decyzja jest wydawana na wniosek płatnika składek
gdy w zaświadczeniu lekarskim został popełniony
błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie, który wystawił zaświadczenie
lekarskie, w którym został popełniony błąd, albo inny wystawiający zaświadczenie
lekarskie, w terminie 3 dni roboczych od dnia stwierdzenia błędu lub otrzymania
informacji o stwierdzeniu błędu, w szczególności od płatnika składek,
ubezpieczonego lub Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przekazuje na
elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o której
mowa w art. 55 ust. 2, odpowiednio:
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, albo
informację, o której mowa w pkt 1, oraz nowe zaświadczenie lekarskie,
zawierające identyfikator i datę jego wystawienia oraz dane i informacje,
o których mowa w art. 55 ust. 3 pkt 2–10, zawarte w zaświadczeniu
lekarskim, w którym został popełniony błąd, po sprostowaniu tego błędu
– podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia
oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 55 ust. 4 pkt 1 nie
stosuje się.
Jeżeli przekazanie informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia
lekarskiego, w którym został popełniony błąd, lub nowego zaświadczenia
lekarskiego w terminie, o którym mowa w ust. 1, nie jest możliwe, w szczególności
w przypadku braku możliwości dostępu do Internetu lub braku możliwości
podpisania informacji lub zaświadczenia lekarskiego kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo z wykorzystaniem
sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych dostępnego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje
informację lub zaświadczenie lekarskie niepóźniej niż w terminie 3 dni roboczych
od ustania przyczyn uniemożliwiających przekazanie informacji lub zaświadczenia
lekarskiego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, niepóźniej niż w dniu następującym po
dniu otrzymania informacji o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego,
w którym został popełniony błąd, albo informacji o stwierdzeniu nieważności
zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, oraz nowego
zaświadczenia lekarskiego udostępnia bezpłatnie na profilu informacyjnym
płatnika składek:
informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego, w którym
został popełniony błąd, płatnikowi składek wskazanemu w zaświadczeniu
lekarskim, w którym został popełniony błąd;
nowe zaświadczenie lekarskie, bez informacji, o której mowa
w art. 55 ust. 3 pkt 9, płatnikowi składek wskazanemu w nowym
zaświadczeniu lekarskim.
Informację o stwierdzeniu nieważności zaświadczenia lekarskiego,
w którym został popełniony błąd, wystawiający zaświadczenie lekarskie
przekazuje także, w formie pisemnej, ubezpieczonemu, informując go
równocześnie o obowiązku doręczenia tej informacji płatnikowi składek,
w przypadku gdy z informacji udostępnionych na profilu informacyjnym
wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik składek nie posiada
profilu informacyjnego płatnika składek.
Wydruk nowego zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a
ust. 6, wystawiający zaświadczenie lekarskie przekazuje także ubezpieczonemu,
informując go równocześnie o obowiązku doręczenia nowego zaświadczenia
lekarskiego płatnikowi składek, w przypadku gdy z informacji udostępnionych na
profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie wynika, że płatnik
składek nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w art. 55a ust. 7, w zaświadczeniu
lekarskim na formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego błąd
został stwierdzony w dniu badania w obecności ubezpieczonego, wystawiający
zaświadczenie lekarskie informuje ubezpieczonego o stwierdzeniu nieważności
zaświadczenia lekarskiego, w którym został popełniony błąd, oraz przekazuje
ubezpieczonemu nowe zaświadczenie lekarskie. Wystawiający zaświadczenie
lekarskie przesyła informację o stwierdzeniu nieważności formularza
zaświadczenia lekarskiego w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych.
Przepisy ust. 1–5 stosuje się odpowiednio, jeżeli w przypadku, o którym
mowa w art. 55a ust. 7, błąd w zaświadczeniu lekarskim wystawionym na
formularzu wydrukowanym z systemu teleinformatycznego zostanie stwierdzony
przed przekazaniem zaświadczenia lekarskiego wystawionego w formie
dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 55 ust. 1, na elektroniczną
skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Jeżeli błąd w zaświadczeniu lekarskim ma wpływ na prawo do przyznanego
zasiłku lub jego wysokość, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję
o braku prawa do zasiłku lub o zmianie jego wysokości. W przypadku gdy do
wypłaty zasiłku jest obowiązany płatnik składek, decyzja jest wydawana na
wniosek płatnika składek lub ubezpieczonego.
Art. 59.
zmienionyPrawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu
choroby albo orzekania o konieczności osobistego sprawowania przez
ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny oraz wystawiania zaświadczeń
lekarskich podlega kontroli.
W przypadkach, o których mowa w ust. 6 i 7, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku.
Kopię decyzji, o której mowa w ust. 10, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przesyła pracodawcy ubezpieczonego, którego ta decyzja dotyczy.
Pracodawca może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
o przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do
pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich dla celów wypłaty
wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92 Kodeksu
pracy. Zakład informuje pracodawcę o wyniku postępowania.
Poniesione przez ubezpieczonego koszty przejazdu na badania kontrolne
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwraca do wysokości kosztów przejazdu
najtańszym środkiem komunikacji publicznej.
(uchylony)
(uchylony)
Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W celu kontroli Zakład Ubezpieczeń Społecznych może:
skierować ubezpieczonego na badanie do lekarza orzecznika Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych lub do lekarza konsultanta, o którym mowa
w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych, w wyznaczonym miejscu albo w miejscu jego pobytu;
skierować ubezpieczonego na badania pomocnicze;
zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub od podmiotu
udzielającego świadczeń zdrowotnych, w którym wystawiono zaświadczenie
lekarskie, udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego
lub chorego członka rodziny, stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia
lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie;
zażądać od ubezpieczonego udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie.
Ubezpieczony jest obowiązany udostępnić posiadaną dokumentację medyczną
lekarzowi przeprowadzającemu badanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadamia ubezpieczonego o terminie
badania przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo przez
lekarza konsultanta lub dostarczenia posiadanych wyników badań pomocniczych.
Zawiadomienie zawiera informację o skutkach, o których mowa w ust. 6 i 10.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
doręcza:
w przypadku ubezpieczonego posiadającego jednocześnie profil informacyjny w
systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz adres do
doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której
mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych – w sposób wskazany w art. 71ab ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13
października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych albo
przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej,
o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych, albo
przez operatora pocztowego – w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.
– Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467, 1222 i
1717), albo
przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, albo
przez pracodawcę.
Zawiadomienie, o którym mowa w:
ust. 5a pkt 1, przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej;
ust. 5a pkt 2 i 3, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej;
ust. 5a pkt 4 i 5, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej, telefonicznie lub
za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa w art. 2 pkt 5
ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1513), w tym na adres do doręczeń elektronicznych.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5a pkt 4 i 5, może być przekazane
telefonicznie, jeżeli numer telefonu ubezpieczonego jest znany podmiotowi
dokonującemu doręczenia.
Zawiadomienie na piśmie w postaci papierowej przesyłane jest na adres
pobytu ubezpieczonego w okresie czasowej niezdolności do pracy, wskazany
w zaświadczeniu lekarskim.
Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie
lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres
udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub
znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu
w okresie czasowej niezdolności do pracy.
Ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz Zakład
Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu, o którym mowa w ust. 5c,
w trakcie niezdolności do pracy, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej
okoliczności.
W razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 5d i 5e, przyjmuje
się, że zawiadomienie o terminie badania wysłane na adres pobytu, o którym mowa
w ust. 5c, zostało doręczone skutecznie.
Zawiadomienie przekazane telefonicznie ma skutek doręczenia, jeżeli
rozmowa była rejestrowana, a ubezpieczony wyraził zgodę na nagranie.
Zawiadomienie przekazane za pomocą środków komunikacji elektronicznej ma skutek
doręczenia, jeżeli doręczający otrzymał potwierdzenie jego otrzymania przez
ubezpieczonego.
W razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych wyników
badań w terminie, o którym mowa w ust. 5, zaświadczenie lekarskie traci ważność od
dnia następującego po tym terminie.
Jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania
ubezpieczonego lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi
wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu
lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie lekarskie traci ważność.
W przypadkach, o których mowa w ust. 7, lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych wystawia zaświadczenie, które jest traktowane na równi
z zaświadczeniem stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na określonym
stanowisku, wydanym w myśl art. 229 § 4 Kodeksu pracy.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych wystawia w formie dokumentu elektronicznego
podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz
integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie ze wzorem ustalonym
przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń
Społecznych. Przepisy art. 55 ust. 2 i art. 55a ust. 7–9 stosuje się odpowiednio.
W przypadku wystawienia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych informuje o tym fakcie wystawiającego zaświadczenie lekarskie.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, zawiera:
datę wystawienia;
dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię i numer
paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres jego
pobytu w czasie trwania niezdolności do pracy;
dane płatnika składek: NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu, jeżeli
nie ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL, oraz rodzaj
identyfikatora płatnika składek;
datę ustania niezdolności do pracy;
identyfikator zaświadczenia lekarskiego, które traci ważność za okres od daty
wskazanej w pkt 4, wskutek okoliczności, o których mowa w ust. 7;
imię i nazwisko lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wystawiającego zaświadczenie;
oznaczenie terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych;
informacje dla ubezpieczonego o okolicznościach, o których mowa w ust. 7,
a także o konieczności doręczenia zaświadczenia płatnikowi składek,
w przypadku gdy nie posiada on profilu informacyjnego płatnika składek.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, jest udostępniane płatnikowi
składek na zasadach określonych dla zaświadczenia lekarskiego.
Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazuje
ubezpieczonemu w dniu badania:
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, z systemu teleinformatycznego,
o którym mowa w ust. 9, albo
zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, wystawione na formularzu
zaświadczenia wydrukowanym z systemu teleinformatycznego, o którym mowa
w ust. 9
– opatrzone jego podpisem i pieczątką.
Ubezpieczony dostarcza płatnikowi składek:
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 9d pkt 1, jeżeli płatnik składek nie
orzekania o czasowej niezdolności do pracy
z powodu choroby albo orzekania o konieczności osobistego sprawowania przez
ubezpieczonego opieki nad chorym członkiem rodziny oraz wystawiania
zaświadczeń lekarskich podlega kontroli.
W przypadkach, o których mowa w ust. 6 i 7, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych wydaje decyzję o braku prawa do zasiłku.
Kopię decyzji, o której mowa w ust. 10, Zakład Ubezpieczeń Społecznych
przesyła pracodawcy ubezpieczonego, którego ta decyzja dotyczy.
Pracodawca może wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
o przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do
pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich dla celów
wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, o którym mowa
w art. 92 Kodeksu pracy. Zakład informuje pracodawcę o wyniku postępowania.
Poniesione przez ubezpieczonego koszty przejazdu na badania kontrolne
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwraca do wysokości kosztów przejazdu
najtańszym środkiem komunikacji publicznej.
(uchylony)
(uchylony)
Kontrolę wykonują lekarze orzecznicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W celu kontroli Zakład Ubezpieczeń Społecznych może:
skierować ubezpieczonego na badanie do lekarza orzecznika Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych lub do lekarza konsultanta, o którym mowa
w art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych, w wyznaczonym miejscu albo w miejscu jego pobytu;
skierować ubezpieczonego na badania pomocnicze;
zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub od podmiotu
udzielającego świadczeń zdrowotnych, w którym wystawiono zaświadczenie
lekarskie, udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego
lub chorego członka rodziny, stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia
lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie;
zażądać od ubezpieczonego udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie.
Ubezpieczony jest obowiązany udostępnić posiadaną dokumentację
medyczną lekarzowi przeprowadzającemu badanie, o którym mowa w ust. 3 pkt 1.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadamia ubezpieczonego o terminie
badania przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo przez
lekarza konsultanta lub dostarczenia posiadanych wyników badań pomocniczych.
Zawiadomienie zawiera informację o skutkach, o których mowa w ust. 6 i 10.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych doręcza:
w przypadku ubezpieczonego posiadającego jednocześnie profil
informacyjny w systemie teleinformatycznym Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych oraz adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy
adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 ustawy z dnia 18 listopada
2020 r. o doręczeniach elektronicznych – w sposób wskazany w art. 71ab ust.
1 i 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych albo
przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi
hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r.
o doręczeniach elektronicznych, albo
przez operatora pocztowego – w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada
2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 558), albo
przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby, albo
przez pracodawcę.
Zawiadomienie, o którym mowa w:
ust. 5a pkt 1, przekazuje się na piśmie w postaci elektronicznej;
ust. 5a pkt 2 i 3, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej;
ust. 5a pkt 4 i 5, przekazuje się na piśmie w postaci papierowej, telefonicznie
lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, o których mowa
w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą
elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513), w tym na adres do doręczeń
elektronicznych. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 5a pkt 4 i 5, może
być przekazane telefonicznie, jeżeli numer telefonu ubezpieczonego jest
znany podmiotowi dokonującemu doręczenia.
Zawiadomienie na piśmie w postaci papierowej przesyłane jest na adres
pobytu ubezpieczonego w okresie czasowej niezdolności do pracy, wskazany
w zaświadczeniu lekarskim.
Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie
lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres
udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie
lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu
pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.
Ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz
Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu, o którym mowa
w ust. 5c, w trakcie niezdolności do pracy, niepóźniej niż w ciągu 3 dni od
wystąpienia tej okoliczności.
W razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 5d i 5e,
przyjmuje się, że zawiadomienie o terminie badania wysłane na adres pobytu,
o którym mowa w ust. 5c, zostało doręczone skutecznie.
Zawiadomienie przekazane telefonicznie ma skutek doręczenia, jeżeli
rozmowa była rejestrowana, a ubezpieczony wyraził zgodę na nagranie.
Zawiadomienie przekazane za pomocą środków komunikacji elektronicznej ma
skutek doręczenia, jeżeli doręczający otrzymał potwierdzenie jego otrzymania
przez ubezpieczonego.
W razie uniemożliwienia badania lub niedostarczenia posiadanych
wyników badań w terminie, o którym mowa w ust. 5, zaświadczenie lekarskie traci
ważność od dnia następującego po tym terminie.
Jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania
ubezpieczonego lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określi
wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu
lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie lekarskie traci ważność.
W przypadkach, o których mowa w ust. 7, lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych wystawia zaświadczenie, które jest traktowane na równi
z zaświadczeniem stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na określonym
stanowisku, wydanym w myśl art. 229 § 4 Kodeksu pracy.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, lekarz orzecznik Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych wystawia w formie dokumentu elektronicznego
podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia
oraz integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie ze
wzorem ustalonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego udostępnionego bezpłatnie przez Zakład
Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 55 ust. 2 i art. 55a ust. 7–9 stosuje się
odpowiednio.
W przypadku wystawienia przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych informuje o tym fakcie wystawiającego zaświadczenie lekarskie.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, zawiera:
datę wystawienia;
dane ubezpieczonego: pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię
i numer paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz
adres jego pobytu w czasie trwania niezdolności do pracy;
dane płatnika składek: NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu,
jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL,
oraz rodzaj identyfikatora płatnika składek;
datę ustania niezdolności do pracy;
identyfikator zaświadczenia lekarskiego, które traci ważność za okres od daty
wskazanej w pkt 4, wskutek okoliczności, o których mowa w ust. 7;
imię i nazwisko lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
wystawiającego zaświadczenie;
oznaczenie terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych;
informacje dla ubezpieczonego o okolicznościach, o których mowa w ust. 7,
a także o konieczności doręczenia zaświadczenia płatnikowi składek,
w przypadku gdy nie posiada on profilu informacyjnego płatnika składek.
Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, jest udostępniane płatnikowi
składek na zasadach określonych dla zaświadczenia lekarskiego.
Lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazuje
ubezpieczonemu w dniu badania:
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 8, z systemu
teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 9, albo
zaświadczenie, o którym mowa w ust. 8, wystawione na formularzu
zaświadczenia wydrukowanym z systemu teleinformatycznego, o którym
mowa w ust. 9
– opatrzone jego podpisem i pieczątką.
Ubezpieczony dostarcza płatnikowi składek:
wydruk zaświadczenia, o którym mowa w ust. 9d pkt 1, jeżeli płatnik składek
nie posiada profilu informacyjnego płatnika składek;
zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w ust. 9d pkt 2.
Art. 61.
zmienionyPrawo do zasiłków określonych w ustawie i ich wysokość ustalają
oraz zasiłki te wypłacają:
płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia
ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, z zastrzeżeniem
pkt 2 lit. d;
Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia
chorobowego nie więcejniewięcej niż 20 ubezpieczonych,
ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi
współpracującym,
ubezpieczonym będącym duchownymi,
osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia,
ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce
z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego.
Liczbę ubezpieczonych, o której mowa w ust. 1, ustala się według stanu na
dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego, a w stosunku do płatników
składek, którzy na ten dzień nie zgłaszali nikogo do ubezpieczenia chorobowego –
według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali takiego zgłoszenia.
Jeżeli do wypłaty zasiłku obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
Społecznych, płatnik składek przedkłada zaświadczenie zawierające zestawienie
składników
wynagrodzenia lub przychodu, stanowiących podstawę wymiaru
zasiłku, którego
wzór określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do
spraw zabezpieczenia
społecznego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych kontynuuje po dniu 31 grudnia podjętą
wcześniej wypłatę zasiłku, nawet jeżeli od dnia 1 stycznia płatnik składek jest
zobowiązany, zgodnie z ust. 1, do wypłaty zasiłków.
Art. 61b.
zmienionyPostępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku wszczyna się
na wniosek złożony w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego
podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym,
podpisem osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz
integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym
bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na elektroniczną skrzynkę
podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub na adres do doręczeń
elektronicznych.
2. Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego lub
zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny wszczyna się:
jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek:
posiadający profil informacyjny płatnika składek, na podstawie:
– zaświadczenia lekarskiego w formie dokumentu elektronicznego,
o którym mowa w art. 55 ust. 1, otrzymanego na tym profilu,
– wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7,
przekazanych przez ubezpieczonego,
nieposiadający profilu informacyjnego płatnika składek – na podstawie
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7, przekazanych
przez ubezpieczonego;
jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych – na podstawie
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7, albo wniosku,
o którym mowa w ust. 1, przekazanych przez ubezpieczonego albo płatnika
składek upoważnionego przez ubezpieczonego.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
dane ubezpieczonego – pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię
i numer paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz adres
zamieszkania;
dane płatnika składek – NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu,
jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL;
informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku lub jego
wysokość.
4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumenty niezbędne do
przyznania i wypłaty zasiłku.
Do wniosku w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla
ubezpieczonego – rodzica dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa
w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za
życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829), dołącza się oświadczenie tego ubezpieczonego
o posiadaniu przez dziecko takiego zaświadczenia.
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a,
płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek, wydruk
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenie
lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7, wraz z dokumentami niezbędnymi do
przyznania i wypłaty zasiłku niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia
ich otrzymania.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze
rozporządzenia, zakres informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do
zasiłku lub jego wysokość, o których mowa w ust. 3 pkt 3, oraz dokumenty niezbędne
do przyznania i wypłaty zasiłków, o których mowa w ust. 4, mając na uwadze
konieczność zapewnienia sprawnego i terminowego ustalania prawa do zasiłków
się na wniosek złożony:
w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej – jeżeli płatnikiem zasiłku
jest płatnik składek;
w postaci papierowej lub w formie dokumentu elektronicznego podpisanego
kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem
osobistym albo z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz
integralności danych dostępnego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym bezpłatnie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na
elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub na
adres do doręczeń elektronicznych – jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład
Ubezpieczeń Społecznych.
Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku chorobowego
wszczyna się:
jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek – na podstawie:
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55 ust. 1,
udostępnionego na profilu informacyjnym płatnika składek albo
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7,
dostarczonych przez ubezpieczonego;
jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych – na
podstawie:
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7,
dostarczonych przez ubezpieczonego albo płatnika składek
upoważnionego przez ubezpieczonego, albo
wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
Postępowanie w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku opiekuńczego
z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny wszczyna się:
jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek – na podstawie:
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55 ust. 1,
udostępnionego na profilu informacyjnym płatnika składek albo
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7,
dostarczonych przez ubezpieczonego,
wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych – na
podstawie:
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6,
albo zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7,
dostarczonych przez ubezpieczonego albo płatnika składek
upoważnionego przez ubezpieczonego,
wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
dane ubezpieczonego – pierwsze imię, nazwisko, numer PESEL albo serię
i numer paszportu i datę urodzenia, jeżeli nie nadano numeru PESEL, oraz
adres zamieszkania;
dane płatnika składek – NIP lub numer PESEL albo serię i numer paszportu,
jeżeli nie ma obowiązku posługiwania się NIP i nie nadano numeru PESEL;
informacje o okolicznościach mających wpływ na prawo do zasiłku lub jego
wysokość.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się dokumenty niezbędne do
przyznania i wypłaty zasiłku lub kopie tych dokumentów potwierdzone za
zgodność z oryginałem, lub elektroniczne kopie tych dokumentów.
Do wniosku w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego dla
ubezpieczonego – rodzica dziecka posiadającego zaświadczenie, o którym mowa
w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin
„Za życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829), dołącza się oświadczenie tego
ubezpieczonego o posiadaniu przez dziecko takiego zaświadczenia.
W przypadku ubezpieczonych, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a,
płatnik składek przekazuje do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek, wydruk
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenie
lekarskie, o którym mowa w art. 55a ust. 7, wraz z dokumentami niezbędnymi do
przyznania i wypłaty zasiłku niezwłocznie, niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia
ich otrzymania.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, wnioski oraz dokumenty
niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku, stanowiące załącznik do wniosku
złożonego w formie dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo
z wykorzystaniem sposobu potwierdzania pochodzenia oraz integralności danych
dostępnego w systemie teleinformatycznym udostępnionym bezpłatnie przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych na elektroniczną skrzynkę podawczą Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych lub na adres do doręczeń elektronicznych, są
równoważne pod względem skutków prawnych dokumentowi opatrzonemu przez
ubezpieczonego własnoręcznym podpisem.
W przypadku wątpliwości co do zgodności kopii wniosku o zasiłek lub
dokumentów niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłku z oryginałem płatnik
zasiłku może żądać przedłożenia oryginału wniosku o zasiłek lub dokumentów
niezbędnych do przyznania i wypłaty zasiłku.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze
rozporządzenia, zakres informacji o okolicznościach mających wpływ na prawo do
zasiłku lub jego wysokość, o których mowa w ust. 3 pkt 3, oraz dokumenty
niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłków, o których mowa w ust. 4, mając na
uwadze konieczność zapewnienia sprawnego i terminowego ustalania prawa do
zasiłków i dokonywania ich wypłaty.
Art. 62.
zmienionyUbezpieczony dostarcza wydruk zaświadczenia lekarskiego,
o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświadczenie lekarskie, o którym mowa
w art. 55a ust. 7:
do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – jeżeli płatnikiem zasiłku jest Zakład
Ubezpieczeń Społecznych;
płatnikowi składek – jeżeli płatnikiem zasiłku jest płatnik składek nieposiadający
nieposiadający profilu informacyjnego płatnika składek.
Ubezpieczony, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a, który został
poinformowany, w formie pisemnej, o obowiązku dostarczania płatnikowi składek
wydruku zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6, albo zaświad-
czenia
zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 7, dostarcza
odpowiednio wydruk
zaświadczenia lekarskiego albo zaświadczenie lekarskie
płatnikowi składek, który
przekazuje je niezwłocznie do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, podając datę
dostarczenia odpowiednio wydruku zaświadczenia
lekarskiego albo zaświadczenia
lekarskiego przez ubezpieczonego.
(uchylony)
Ubezpieczony, uprawniony do zasiłku macierzyńskiego z więcej niż jednego
jednego tytułu, jest obowiązany do poinformowania każdego płatnika zasiłku
o prawie do
zasiłku macierzyńskiego z innych tytułów oraz jego wysokości.
W przypadku gdy ubezpieczony jest uprawniony do zasiłku macierzyńskiego
macierzyńskiego z więcej niż jednego tytułu, a łączna kwota wypłacanych
zasiłków macierzyńskich jest
niższa niż wysokość świadczenia rodzicielskiego,
podwyższony zasiłek macierzyński,
o którym mowa w art. 31 ust. 3a, wypłaca
płatnik wskazany przez ubezpieczonego,
z uwzględnieniem ust. 6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5, gdy jednym z płatników zasiłku jest
jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, podmiotem wypłacającym kwotę podwyższenia
podwyższenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 64.
zmienionyPłatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, wypłacają
zasiłki w terminach przyjętych dla wypłaty wynagrodzeń lub dochodów, a Zakład
Ubezpieczeń Społecznych na bieżąco po stwierdzeniu uprawnień. Zasiłki te
wypłaca
się niesię późniejniepóźniej jednak niż w ciągu 30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności
okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do zasiłku.
Jeżeli płatnik składek nie wypłacił zasiłku w terminie, o którym mowa
w ust. 1, jest on obowiązany do wypłaty odsetek od tego zasiłku w wysokości i na
zasadach określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.
Osobom, o których mowa w art. 2a ust. 1, zasiłek wypłaca się w terminie
określonym w ust. 1, nie późniejniepóźniej niż w terminie 60 dni od dnia spłaty całości
zadłużenia.
Art. 65.
zmienionyZasiłki wypłaca się osobie, której zasiłki te przysługują, lub osobie
przez nią upoważnionej albo osobie, do której rąk wypłaca się wynagrodzenie lub
dochód ubezpieczonego.
W razie śmierci ubezpieczonego przed podjęciem należnego mu zasiłku,
zasiłek wypłaca się osobom uprawnionym do podjęcia wynagrodzenia lub dochodu
ubezpieczonego.
Osobie wskazanej w ust. 1 i 2, która mieszka za granicą, na jej wniosek zasiłki
zasiłki wypłaca się w formie bezgotówkowej na wskazany przez nią prowadzony
w kraju
rachunek płatniczy lub wydany w kraju instrument płatniczy w rozumieniu ustawy
ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2024 2026 r. poz. 30, 731 i 1222
oraz z 2025 r. poz. 146) 623) albo na rachunek płatniczy prowadzony w kraju lub wydany
w kraju
instrument płatniczy osoby przez nią upoważnionej do odbioru, zamieszkałej
w kraju, chyba że umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
Art. 66.
zmienionyWypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli:
powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku;
okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało;
zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych.
W sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Społecznych wydaje decyzję.
W sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku stosuje się odpowiednio art. 134 ust.
ust. 2 i art. 135 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 20242025 r. poz. 16311749 oraz z 2026 r. poz. 26 i 1674).425).
Jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub
wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15–17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone
kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz
z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu bezpodstawnie
bezpodstawnie pobranych zasiłków stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym
egzekucyjnym w administracji.
Art. 66a.
zmienionyPotrąceń ze świadczeń określonych w ustawie dokonuje się na
zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
Ze świadczeń określonych w ustawie nie dokonuje się potrąceń należności
z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń emerytalno-rentowych
emerytalno-rentowych w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych opiekuńczo-
-leczniczych lub zakładach
pielęgnacyjno-opiekuńczych.
W przypadku przyznania prawa do emerytury na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za okres, za który
ubezpieczony pobierał zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia albo
świadczenie rehabilitacyjne, pobrane z tego tytułu kwoty zalicza się na poczet
przyznanej emerytury. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie
zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 68.
zmienionyZakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do
przeprowadzania kontroli ubezpieczonych oraz osób po ustaniu tytułu
ubezpieczenia
chorobowego co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od
pracy zgodnie z ich
celem.
Płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, są uprawnieni do
przeprowadzania kontroli ubezpieczonych, którym wypłacają zasiłki, co do
prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza kontrolę co do
prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy ubezpieczonych, którym zasiłki
zasiłki wypłacają płatnicy składek, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1, na
wniosek tych
płatników składek lub z urzędu.
Kontrolą, o której mowa w ust. 1–1b, obejmuje się również ubezpieczonych
ubezpieczonych oraz osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, które
nie mogą wykonywać
pracy z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 1a.
Płatnicy składek są uprawnieni do przeprowadzania kontroli co do
prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem dla celów
wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 92
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Wątpliwości, czy zwolnienie od pracy było wykorzystywane niezgodnie
z jego celem, rozstrzyga właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, uzyskując w miarę potrzeby opinię lekarza, który wystawił zwolnienie
zwolnienie lekarskie, lub lekarza orzecznika.
2.
(uchylony)
Art. 69.
zmienionyDo świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy
art. 61, art. 61a, art. 61b ust. 1, 3 i3, 4 i 5b i art. 63–68f oraz
przepisy wydane na
podstawie art. 61b ust. 6 i art. 68g.
Art. 7.
zmienionyZasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna
niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli
niezdolność do pracy
trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:
nie późniejniepóźniej niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
nie później niepóźniej niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego
chorobowego – w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy
niż 14 dni, lub
innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po
okresie dłuższym niż
14 dni od początku choroby.
Art. 8.
zmienionyZasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do
pracy z powodu choroby lub niemożności wykonywania pracy z przyczyn
określonych w art. 6 ust. 2 – nie dłużej niedłużej jednak niż przez 182 dni, a jeżeli
niezdolność
do pracy została spowodowana gruźlicą lub występuje w trakcie ciąży
– nie dłużejniedłużej niż
przez 270 dni.
Za okres niezdolności do pracy lub niemożności wykonywania pracy
z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 przypadający po ustaniu tytułu ubezpieczenia
ubezpieczenia chorobowego zasiłek chorobowy przysługuje nie dłużej niedłużej niż przez
91 dni. Nie dotyczy
to niezdolności do pracy, o której mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2,
oraz spowodowanej
gruźlicą lub występującej w trakcie ciąży.
Art. 81.
zmienionyZasiłki chorobowe, do których prawo powstało przed dniem wejścia
wejścia w życie ustawy, wypłaca się w wysokości, na zasadach i w trybie określonych
określonych w przepisach dotychczasowych, za cały okres nieprzerwanej niezdolnościniezdol-
ności do pracy.
Przepis ust. 1 stosuje się do świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku
wyrównawczego, zasiłku macierzyńskiego i zasiłku opiekuńczego.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego, przyznanego po zakończeniu
pobierania zasiłku chorobowego ustalonego według przepisów dotychczasowych,
ustala się z uwzględnieniem podstawy wymiaru zasiłku chorobowego ustalonej
według dotychczasowych zasad.
Art. 85.
zmienionyTracą moc:
ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia
społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1983 r. poz. 143, z późn.
zm.<sup>4)</sup>);późn. zm.<sup>3)</sup>);
art. 6 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 1 i 2 i ust. 5, art. 7, art. 9–11 oraz art. 36–38 ustawy
ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób
wykonujących pracę
na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
(Dz. U. z 1995 r. poz. 333,
z późn. zm.<sup>5)</sup>)<sup>6)</sup>;
zm.<sup>4)</sup>)<sup>5)</sup>;
art. 3 ust. 1 pkt 2 i 10, ust. 2 pkt 1 i 2, art. 4 oraz art. 6–10 dekretu z dnia
4 marca
1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni
produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1983 r.
poz. 135, z późn. zm.<sup>7)</sup>)<sup>8)</sup>;zm.<sup>6)</sup>)<sup>7)</sup>;
art. 5 pkt 2 i 8, art. 7, 13–14, art. 15 ust. 1 oraz art. 30 ustawy z dnia
18 grudnia
1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność
działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989 r. poz. 250, z późn. zm.<sup>9)</sup>)<sup>10)</sup>;
zm.8))9);
art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 9, art. 18–20 oraz art. 23 ustawy
z dnia
17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych (Dz. U.
poz. 156,
z późn. zm.<sup>11)</sup>)<sup>12)</sup>.zm.<sup>10)</sup>)<sup>11)</sup>.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie
pozostają w mocy przepisy aktów wykonawczych wydane na podstawie ustawy
wymienionej w ust. 1 pkt 1, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami niniejszej ustawy.
Art. 86.
zmienionyUstawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1999 r., z tym że:
art. 54, 56, 59, 79 i 83 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia<sup>13)</sup>;
ogłoszenia<sup>12)</sup>;
art. 80 wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1999 r.
Art. 9.
zmienionyDo okresu, o którym mowa w art. 8, zwanego dalej „okresem
zasiłkowym”, wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak
również okresy niemożności wykonywania pracy z przyczyn określonych w art. 6
ust. 2.
Do okresu zasiłkowego wlicza się okresy poprzednich niezdolności do pracy,
pracy, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności
niezdolności do pracy nie przekraczała 60 dni. Do okresu zasiłkowego nie wlicza
się okresów
niezdolności do pracy przypadających przed przerwą nie dłuższąniedłuższą niż
60 dni, jeżeli po
przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży.
Do okresu zasiłkowego nie wlicza się okresu niezdolności do pracy
przypadającego w okresach, o których mowa w art. 4 ust. 1.