Historia zmian - 30 sierpnia 2026
o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Data oznacza dzień, w którym PrawMi wykryło zmianę w tekście jednolitym ISAP - może różnić się od daty wejścia w życie nowelizacji.
PoPrzed
Art. 3.
zmienionySwobodny dostęp do rynku pracy ma cudzoziemiec, który:
jest członkiem rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 lipca
2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz
wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej
i członków ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 633 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619),
obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa
członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) –
strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, przebywającym z nim
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada zgodę na pobyt ze względów humanitarnych w Rzeczypospolitej
Polskiej;
posiada zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej;
korzysta z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada ważne zaświadczenie wydane na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia
13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, 389 i 619);
posiada w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone
w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1,
art. 151b ust. 1, art. 158 ust. 2 pkt 1 albo 2, art. 161 ust. 2, art. 176 lub
art. 186 ust. 1 pkt 3, 4 i 7–9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
lub posiada wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac
rozwojowych;
jest małżonkiem obywatela polskiego lub osoby, o której mowa w pkt 6–12 lub
14, posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego;
jest zstępnym obywatela polskiego lub osoby, o której mowa w pkt 6–12, 14 lub
15, posiadającym zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, w wieku do 21 lat lub pozostającym na jej utrzymaniu;
posiada zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
udzielone na podstawie art. 159 ust. 1 lub art. 161b ust. 1 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
18) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży
odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na
pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed
złożeniem wniosku spełniał warunki, o których mowa w pkt 14–17.
jest członkiem rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 14 lipca
2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz
wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej
i członków ich rodzin, obywatela polskiego, przebywającym z nim na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
jest osobą, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 3 lub art. 19a ustawy z dnia 14 lipca
2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz
wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej
i członków ich rodzin;
jest obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej mającym prawo pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub członkiem jego rodziny, w rozumieniu
art. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczy-
pospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw
członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin, przebywającym z nim
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada prawo stałego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy
z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii
Europejskiej i członków ich rodzin;
posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
w Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
korzysta z ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej;
Cudzoziemiec może wykonywać pracę:
w ramach zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 lub 1a,
art. 126, art. 127, art. 137a, art. 139a ust. 1, art. 139o ust. 1 lub art. 142 ust. 3
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej posiadacza Niebieskiej
Karty UE w celu wykonywania działalności zawodowej, o której mowa
w art. 3 pkt 4a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry
kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż, w ramach
przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, na warunkach określonych w art. 139n
ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach
określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności studenta na warunkach określonych
w art. 149b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli:
bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie kolejnego zezwolenia
na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 tej
ustawy, przebywał na tym terytorium na podstawie tego zezwolenia
i kontynuuje wykonywanie pracy, do której był uprawniony na jego
podstawie, lub
wykonuje pracę w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty
lub pracownika odbywającego staż, w ramach przeniesienia wewnątrz
przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b tej ustawy, na rzecz
jednostki przyjmującej, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139o ust. 1 tej ustawy, na warunkach
określonych w tym wniosku, lub
prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe w jednostce naukowej
mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatwierdzonej
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie przepisów
art. 151 ust. 4–5 tej ustawy, i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151b ust. 1 tej ustawy, na warunkach
określonych w umowie, o której mowa w art. 151b ust. 1 pkt 2 tej ustawy,
lub
wykonuje pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji na rzecz
podmiotu powierzającego mu pracę, z którym zawarł na okres przynajmniej
6 miesięcy umowę o pracę, umowę o pracę nakładczą lub umowę cywilno-
prawną, na podstawie której wykonuje pracę, świadczy usługi lub pozostaje
w stosunku służbowym, i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt
czasowy, o którym mowa w art. 137a tej ustawy.
Cudzoziemiec może wykonywać pracę zgodnie z zezwoleniem na pracę lub
oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanym do ewidencji
oświadczeń, jeżeli posiada takie zezwolenie lub oświadczenie i jest uprawniony do
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3–10,
12–13b, 17–21 lub 23–24b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży
odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na
pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed
złożeniem wniosku spełniał warunki, o których mowa w pkt 14–17.
jest członkiem rodziny, w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 14 lipca
2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz
wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej
i członków ich rodzin, obywatela polskiego, przebywającym z nim na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
jest osobą, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 3 lub art. 19a ustawy z dnia 14 lipca
2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz
wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej
i członków ich rodzin;
jest obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej mającym prawo pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub członkiem jego rodziny, w rozumieniu
art. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczy-
pospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw
członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin, przebywającym z nim
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada prawo stałego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy
z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii
Europejskiej i członków ich rodzin;
posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej
w Rzeczypospolitej Polskiej;
posiada status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
korzysta z ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej;
Cudzoziemiec może wykonywać pracę:
w ramach zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 lub 1a,
art. 126, art. 127, art. 137a, art. 139a ust. 1, art. 139o ust. 1 lub art. 142 ust. 3
ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej posiadacza Niebieskiej
Karty UE w celu wykonywania działalności zawodowej, o której mowa
w art. 3 pkt 4a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry
kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż, w ramach
przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, na warunkach określonych w art. 139n
ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach
określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach, lub
w ramach korzystania z mobilności studenta na warunkach określonych
w art. 149b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, jeżeli:
bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie kolejnego zezwolenia
na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 tej
ustawy, przebywał na tym terytorium na podstawie tego zezwolenia
i kontynuuje wykonywanie pracy, do której był uprawniony na jego
podstawie, lub
wykonuje pracę w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty
lub pracownika odbywającego staż, w ramach przeniesienia wewnątrz
przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b tej ustawy, na rzecz
jednostki przyjmującej, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139o ust. 1 tej ustawy, na warunkach
określonych w tym wniosku, lub
prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe w jednostce naukowej
mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zatwierdzonej
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie przepisów
art. 151 ust. 4–5 tej ustawy, i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na
pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151b ust. 1 tej ustawy, na warunkach
określonych w umowie, o której mowa w art. 151b ust. 1 pkt 2 tej ustawy,
lub
wykonuje pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji na rzecz
podmiotu powierzającego mu pracę, z którym zawarł na okres przynajmniej
6 miesięcy umowę o pracę, umowę o pracę nakładczą lub umowę cywilno-
prawną, na podstawie której wykonuje pracę, świadczy usługi lub pozostaje
w stosunku służbowym, i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt
czasowy, o którym mowa w art. 137a tej ustawy.
Cudzoziemiec może wykonywać pracę zgodnie z zezwoleniem na pracę lub
oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanym do ewidencji
oświadczeń, jeżeli posiada takie zezwolenie lub oświadczenie i jest uprawniony do
pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
na podstawie wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 3–10,
12–13b, 17–21 lub 23–24b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
lub
na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub na podstawie umieszczonego
w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku
o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii
Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do
wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia
udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy
z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 61 ustawy z dnia 12 grudnia
2013 r. o cudzoziemcach, określającego status członka rodziny członka misji
dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego albo innej osoby
zrównanej z nim na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych
zwyczajów międzynarodowych, pozostającego z tą osobą we wspólnocie
domowej, jeżeli między Rzecząpospolitą Polską a państwem obcym lub
organizacją międzynarodową zostały zawarte umowa lub porozumienie
międzynarodowe w sprawie wykonywania działalności zarobkowej przez
członków rodzin członków personelu misji dyplomatycznych lub urzędów
konsularnych albo osób z nimi zrównanych, lub
na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru
Schengen, lub
w ramach ruchu bezwizowego, chyba że jest obywatelem państwa znajdującego
się w wykazie, o którym mowa w ust. 4.
Minister właściwy do spraw pracy, na wniosek ministra właściwego do spraw
wewnętrznych lub ministra właściwego do spraw zagranicznych, może określić,
w drodze rozporządzenia, wykaz państw, których obywatele posiadający zezwolenie
na pracę nie są uprawnieni do wykonywania pracy w czasie pobytu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej w ramach ruchu bezwizowego. W rozporządzeniu
uwzględnia się zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym wysokie
ryzyko wjazdu obywateli tych państw na terytorium państw obszaru Schengen pod
pozorem wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Cudzoziemiec, który jest uprawniony do pobytu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie, o której mowa w ust. 3, lub w ramach ruchu
bezwizowego, może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia
o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, jeżeli:
posiada ważną Kartę Polaka lub
jest absolwentem szkoły ponadpodstawowej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2
ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737,
z późn. zm.4)), oraz posiada uzyskane w Rzeczypospolitej Polskiej dokumenty
potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych, lub
jest absolwentem studiów, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca
2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571,
1871 i 1897 oraz z 2025 r. poz. 619 i 620), który ukończył studia w uczelni
mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
posiada stopień naukowy doktora nadany przez podmiot doktoryzujący
działający w systemie polskiego szkolnictwa wyższego i nauki, lub
jest doktorantem w szkole doktorskiej prowadzonej przez podmiot mający
siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
umowy międzynarodowe, przepisy ustawy, przepisy wydane na podstawie ust. 7
lub przepisy innych ustaw dopuszczają wykonywanie pracy bez konieczności
posiadania zezwolenia na pracę.
W przypadkach uzasadnionych potrzebami rynku pracy i kierunkami polityki
migracyjnej, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7, cudzoziemiec
uprawniony do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać
pracę bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi.
Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia,
szczególne przypadki, w których cudzoziemiec uprawniony do pobytu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej może wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę lub
oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, biorąc pod uwagę programy
szkoleniowe lub doradcze realizowane w ramach działań Unii Europejskiej lub inne
międzynarodowe programy pomocowe, polską politykę zagraniczną, specyfikę
wykonywanego zawodu, charakter pracy, okres pracy, wymogi dotyczące podmiotu
powierzającego pracę cudzoziemcowi, a także szczególny status będący podstawą
udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, kierując się celami polityki migracyjnej, określi, w drodze
rozporządzenia, państwa:
których obywateli mogą dotyczyć oświadczenia o powierzeniu pracy
cudzoziemcowi;
których obywateli mogą dotyczyć przepisy art. 53 i art. 56.