I GSK 268/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 85/22 w sprawie ze skargi Spółdzielni A w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 listopada 2021 r. nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia przez grupę warunków uznania i wykreślenia grupy z rejestru grup producentów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Spółdzielni A w T. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 19 października 2022 r., sygn. V SA/Wa 85/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi A z siedzibą w T. (dalej zwanej spółdzielnią lub grupą producentów) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia 23 listopada 2021 r., nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR, w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia warunków i wykreślenia z rejestru grup producentów rolnych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 26 sierpnia 2021 r., nr 1/OR066730/2021.

W stanie faktycznym sprawy, Marszałek Województwa Małopolskiego, decyzją z 26 lipca 2002 r. dokonał wpisu spółdzielni do rejestru grup producentów rolnych oraz nadał grupie producenckiej (dalej zwanej grupą) nr ewidencyjny GP 12 02 1 001.

W dniu 16 grudnia 2016 r. spółdzielnia złożyła (na formularzu Gpr1_W1) w oddziale terenowym ARiMR w Krakowie wniosek o uznanie grupy producentów rolnych. Następnie w dniu 10 stycznia 2017 r. grupa złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w związku z koniecznością skompletowania załączników do wniosku o uznanie grupy producentów rolnych.

Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Krakowie, postanowieniem z 12 stycznia 2017 r., GPR/KR/2017/003/ZAW, zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 98 § 1 i art. 101 § 1 K.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) i przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1026, dalej zwanej u.g.p.).

W dniach od 27 listopada do 19 grudnia 2018 r. w siedzibie spółdzielni oraz w gospodarstwach wszystkich członków grupy została przeprowadzona kontrola, której przedmiotem była weryfikacja danych zawartych we wniosku o uznanie i załącznikach w zakresie spełnienia warunków uznania. Kontrolą objęto okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. W ww. okresie w skład grupy wchodziło sześciu członków. Zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole kontroli na miejscu ustalono, że akt założycielki zawierał zapisy (§ 18 pkt 3 aktu założycielskiego – dotyczący okresu wypowiedzenia członka grupy ze spółki) niezgodne z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.p., który stanowi, iż zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy.

Ponadto kontrolujący stwierdzili, że na podstawie przedstawionej dokumentacji, że jeden z członków grupy w kontrolowanym roku działalności wyprodukował warzywa, z czego spółdzielni sprzedał 50,37%, a poza spółdzielnię sprzedał 49,63%. W związku z powyższym nie został dotrzymany wymóg, że co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów zostanie sprzedane do grupy. Zarazem ww. członek naruszył § 10 pkt 9 statutu, czyli nie poinformował zarządu spółdzielni o fakcie dokonania sprzedaży, a w szczególności o wielkości sprzedaży i cenach uzyskanych za produkty z uwagi, na które spółdzielnia została powołana.

W dniu 9 stycznia 2020 r. do organu wpłynął wniosek spółdzielni o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego oraz wniosek o uznanie grupy producentów rolnych na formularzu W-1/497 wraz z załącznikami.

Dyrektor Małopolskiego OR ARiMR, postanowieniem z dnia 23 stycznia 2020 r. podjął zawieszone postępowanie administracyjne z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania. Sprawa ta została oznaczona nr BDSPB06.6730.1.1.2020.

W dniu 21 lutego 2020 r. Dyrektor OR ARiMR, na podstawie art. 61 § 1 K.p.a., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia niespełnienia warunków uznania grupy. Sprawa ta została oznaczona nr BDSPB06.6730.1.2.2020.

W dniu 21 lutego 2020 r. Dyrektor OR ARiMR, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., wydał decyzję nr 1/OR06/6730/2020 umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Agencji Rynku Rolnego wydając postanowienie nr GPR/KRy2017/003/ZAW z dnia 12 stycznia 2017 r. w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego potwierdzenia spełnienia warunków uznania błędnie zakwalifikował złożony przez grupę wniosek. Dyrektor OR stwierdził, że żądanie strony z dnia 16 grudnia 2016 r. powinno zostać uznane za wniosek o uznanie grupy producentów rolnych, a nie o potwierdzenie spełnienia warunków.

Następnie Dyrektor OR ARiMR w dniu 20 kwietnia 2020 r. wydał decyzję nr 3/OR06/6730/2020 o stwierdzeniu niespełnienia warunków uznania w zakresie produkcji produktu lub grup produktów "warzywa" ze względu, na które grupa została utworzona i wykreślił ją z rejestru grup. Organ stwierdził, że grupa nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania w ustawowym terminie.

Jednocześnie Dyrektor OR ARiMR w dniu 20 kwietnia 2020 r. wydał decyzję nr 4/OR06/6730/2020 umarzającą postępowanie z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie uznania grupy producentów rolnych. Organ pierwszej instancji stwierdził, że na mocy decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 26 lipca 2012 r. spółdzielnia została uznana za grupę producentów rolnych w kategorii "warzywa", a więc na dzień 16 grudnia 2016 r. grupa była już wpisana do rejestru grup rolnych w związku z powyższym rozpatrzenie kolejnego wniosku w tej samej sprawie jest bezzasadne.

W dniu 17 lipca 2020 r. Prezes ARiMR decyzją nr 16/2020 uchylił decyzję nr 3/OR06/6730/2020 z dnia 20 kwietnia 2020 r. o stwierdzeniu niespełnienia warunków uznania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor OR ARiMR swoim działaniem naruszył art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do rozpatrzenia sprawy, tj. nie dokonał ustaleń w zakresie przedmiotu wniosku spółdzielni z dnia 16 grudnia 2016 r., co w przypadku uznania, iż ww. wniosek grupy dot. potwierdzenia spełnienia warunków uznania doprowadziło do braku merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Ponadto w dniu 17 lipca 2020 r. Prezes ARiMR decyzją nr 16/2/2020 uchylił decyzję nr 4/OR06/6730/2020, dnia 20 kwietnia 2020 r. o umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie uznania grupy producentów rolnych wskazując, że organ pierwszej instancji rozpatrując przedmiotową sprawę naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do rozpatrzenia sprawy, przeprowadzając postępowanie nie dokonał ustaleń w zakresie przedmiotu wniosku spółdzielni z dnia 16 grudnia 2016 r.

W dniu 26 sierpnia 2020 r. Dyrektor OR ARiMR zwrócił się do grupy z prośbą o wyjaśnienie, czy w złożonym w dniu 16 grudnia 2016 r. wniosku spółdzielnia wnioskowała o uznanie grupy producentów rolnych czy o potwierdzenie spełnienia warunków uznania.

W dniu 10 września 2020 r. grupa złożyła wyjaśnienia, z których wynika, że w dniu 16 grudnia 2016 r. składała wniosek o potwierdzenie spełnienia warunków uznania a nie o uznanie. W dniu 29 października 2020 r. zwrócono się do grupy o złożenie dokumentów potwierdzających, że na dzień 18 grudnia 2016 r. spółdzielnia spełniała warunki, o których mowa w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych n podstawie art. 6 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020.

W dniu 13 listopada 2020 r. grupa złożyła wyjaśnienia twierdząc, że w dniu składania wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania ARR zgodziła się na zawieszenie postępowania administracyjnego w celu naniesienia zmian do Statutu i zgodnie z art. 98 K.p.a. w ciągu 3 lat dostosowała Statut oraz złożyła pismo o podjęcie zawieszonego postępowania. Grupa poinformowała także, że na dzień 18 grudnia 2016 r. spełniała wszystkie wymagane warunki.

W dniu 15 lutego 2021 r. Dyrektor OR ARiMR działając na podstawie art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), dalej: "ustawa o ARiMR", wystąpił do Prezesa ARiMR o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora OR ARiMR nr 1/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania w celu umożliwienia wydania rozstrzygnięcia w sprawne.

Ponadto Dyrektor OR ARiMR postanowieniem nr 1/OR06/6730/2021 z dnia 17 lutego 2021 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postanowił z urzędu zawiesić postępowania administracyjne dot. stwierdzenie niespełnienia przez grupę producentów rolnych warunków uznania w zakresie produkcji produktu lub grup produktów "warzywa" ze względu, na które grupa została utworzona. Organ pierwszej instancji uznał, że kwestia dot. ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji nr 1/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania stanowi zagadnienie wstępne niezbędne do wydanie decyzji w przedmiotowym postępowaniu.

Prezes ARiMR decyzją nr 11/21 z dnia 16 kwietnia 2021 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora OR ARiMR nr 1/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania spółdzielni stwierdzając, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1888) poprzez niezgodne z prawdą stwierdzenie, że grupa nie złożyła prawem wymaganego wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania oraz art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych do rozpoznania sprawy.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia 26 sierpnia 2021 r., nr 1/OR06/6730/2021 (znak sprawy BDSPB06.630.1.2.2020/21), po jak to podkreślił rozpatrzeniu wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania z 16 grudnia 2016 r.) stwierdził niespełnienie przez grupę producentów rolnych warunków uznania, w zakresie produkcji produktu lub grup produktów "warzywa", ze względu na które grupa została utworzona i wykreślił ją z rejestru grup. W uzasadnieniu organ podał, że dokumenty dostarczone do organu I instancji zostały wystawione z datą 9 stycznia 2020 r. i nie odnoszą się do potwierdzenia spełnienia warunków uznania w tym zakresie na dzień 18 grudnia 2016 r. Jednocześnie Dyrektor MOR ARiMR stwierdził, iż przedstawiony statut z dnia 28 lutego 2019 r. nie został dostosowany w kwestii zapisu dotyczącego zamiaru wystąpienia z grupy, które powinno być złożone na piśmie, co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności Grupy. Jak wynika z zapisów Krajowego Rejestru Sądowego zmiany w statucie nie zostały dokonane po ogłoszeniu znowelizowanej ustawy a przed dniem 18 grudnia 2016 r,. a dopiero w dniu 29 czerwca 2018 r.

Prezes ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania spółdzielni od decyzji Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją z 23 listopada 2021 r., nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Według organu odwoławczego wniosek o potwierdzenie spełniania warunków określonych w ustawie o grupach powinien zostać całościowo złożony do dnia 18 grudnia 2016 r. Termin określony w art. 4 ust. 5 ustawy zmieniającej jest terminem prawa materialnego, z czym wiąże się brak możliwości jego wydłużenia czy przesunięcia ze względu na żądania strony bądź z jakiegokolwiek przyczyny. Ponadto wniosek złożony przez grupę w dniu 16 grudnia 2016 r. wraz z załącznikami powinien obejmować ustalenia stanu faktycznego, jak i prawnego na dzień składania wniosku. Zgodnie z treścią załączników przedstawionych przy piśmie z dnia 9 stycznia 2019 r. akt założycielski będący integralną częścią wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków określonych w ustawie o grupach został zmieniony w dniu 16 stycznia 2014 r. i ponownie w dniu 28 lutego 2019 r. Powyższe daty wynikają z treści Rubryki nr 4 – Informacje o statucie - Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy - Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z powyższym spółdzielnia nie dokonała zmian aktu założycielskiego w wymaganym przez przepisy ustawy zmieniającej terminie.

Prezes ARiMR stwierdził również, że zapis § 18 statutu Spółdzielni nie spełnia wymogu określonego w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.g.p. w zakresie udzielenia informacji o zamiarze wystąpienia z grupy złożonej na piśmie, co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy.

Wobec powyższego Prezes ARiMR utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Postanowieniem z 3 grudnia 2021 r., nr 3/OR06/6730/2021, znak BDSPB06.6730.1.2.2020/21, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR podjął postępowanie administracyjne z dnia 21 lutego 2020 r. dotyczące stwierdzenia niespełnienia przez grupę producentów rolnych – spółdzielnię warunków uznania, w zakresie produkcji produktu lub grup produktów (...).

Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, postanowieniem z 2 grudnia 2012 r., nr 4/OR06/6730/2021, znak BDSPB06.6730.1.2.2020/21, podjął z urzędu zawieszone postępowanie dotyczące uznania grupy producentów rolnych.

Decyzją z 21 grudnia 2021 r. nr 5/OR06/6730/2021, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR umorzył w całości postępowanie z 21 lutego 2021 r. dotyczące stwierdzenia niespełnienia przez grupę producentów rolnych – spółdzielnię warunków uznania, w zakresie produkcji produktu lub grup produktów (...).

Decyzją z 21 grudnia 2021 r., nr 4/OR06/6730/2021, Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR umorzył w całości postępowanie dotyczące uznania grupy producentów rolnych (...)

WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi spółdzielni na decyzję Prezesa ARiMR z 23 listopada 2021 r., uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny zostać wyeliminowane z porządku prawnego z uwagi na naruszenie art. 97 oraz art. 102 K.p.a.

Zgodnie art. 102 K.p.a., w okresie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.

W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r. zawiesił postępowanie dotyczące uznania grupy producentów rolnych spółdzielni, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 10 ust.2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505 ze zm.), do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr I/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania, gdzie organem właściwym do jej wydania jest Prezes ARiMR. Podjęcie postępowania w takim przypadku następuje wówczas, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania (art. 97 § 2 K.p.a.). Oznacza to, że strona przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę, co do jej istoty, powinna mieć możliwość kwestionowania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, zwłaszcza pod kątem ustąpienia przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r. sygn. akt OPS 4/00; ONSA 2000/4/137). Decyzją nr 11/21 z dnia 16 kwietnia 2021 r. Prezes ARiMR stwierdził nieważność decyzji Dyrektora OR nr 1/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania spółdzielni.

Decyzją z 26 sierpnia 2021 r. nr 1/OR06/6730/2021 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził niespełnienie przez grupę producentów rolnych A w T. warunków uznania, w zakresie produkcji produktu lub grup produktów "warzywa" ze względu na które grupa została utworzone i wykreślił ją z rejestru grup.

Decyzją z 23 listopada 2021 r., nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR, Prezes ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję z 26 sierpnia 2021 r.

Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie pomimo uzyskania informacji o zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora OR nr 1/OR06/6730/2020 z dnia 21 lutego 2020 r. w sprawie umorzenia w całości postępowania administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie potwierdzenia spełnienia warunków uznania spółdzielni (decyzja Prezesa ARiMR z dnia 16 kwietnia 2021 r. nr 11/21), Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postanowieniem z dnia 15 lutego 2021 r. postępowania. Postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zostało wydane w dniu 3 grudnia 2021 r. nr 3/OR06/6730/2021.

Decyzja Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 26 sierpnia 2021 r. nr 1/OR06/6730/2021 oraz decyzja Prezesa ARiMR z 23 |listopada 2021 r. nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR, utrzymująca w mocy ww. decyzję, zostały więc wydane w czasie, gdy postępowanie w tej sprawie było zawieszone. Należy zatem stwierdzić, że zarówno decyzja organu I instancji, jak również decyzja organu II instancji zostały wydane z naruszeniem prawa (art. 97 § 2 oraz art. 102 K.p.a.)

WSA w Warszawie stwierdził więc, że organ winien w tej sytuacji wydać najpierw postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji przystąpić dopiero po upływie terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie.

Sąd I instancji podkreślił, że z uwagi na powyższe, zbędne było rozpoznawanie sprawy pod kątem zarzutów podniesionych w skardze.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł Prezes ARiMR. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 102 K.p.a. przez zarzucenie organowi wydania rozstrzygnięcia w sprawie w czasie gdy postępowanie było zawieszone podczas gdy w sprawie która zakończyła się wydaniem decyzji kontrolowanej przez Sąd nie miało miejsca zawieszenie postępowania.

Na tej podstawie skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia w istocie z trzema postępowaniami, zakończonymi różnymi rozstrzygnięciami, tj.: postępowaniem w sprawie potwierdzenia warunków uznania (zainicjowane błędnym wnioskiem spółdzielni z 19 grudnia 2016 r.), postępowaniem w sprawie niespełnienia warunków uznania (wszczętym przez organ I instancji 21 lutego 2020 r.), a także postępowaniem w sprawie warunków uznania za grupę (zainicjowane wnioskiem z 19 grudnia 2016 r., który de facto był wnioskiem o potwierdzenie uznania.

Organ zaznaczył, że w sprawie która zakończyła się wydaniem decyzji uchylonej przez Sąd, nie miało miejsca zawieszenie postępowania administracyjnego, a tym samym nie są uzasadnione zarzuty Sądu dotyczące wydania rozstrzygnięć w sprawie w czasie, gdy postępowanie było zawieszone. Zawieszone były bowiem postępowania opisane w sprawie uznania grupy producentów rolnych i w sprawie niespełnienia warunków uznania i są zakończone decyzjami o umorzeniu postępowania. Mnogość rozstrzygnięć administracyjnych jest spowodowana wnioskiem który złożyła strona w dniu 9 grudnia 2016 r. który formalnie był wnioskiem o uznanie, a de facto intencją strony było złożenie wniosku o potwierdzenie spełnienia warunków uznania, co nie od razu zostało dostrzeżone przez organ. Reasumując, WSA w Warszawie nietrafnie uznał, że organy wydały decyzje (Prezes ARiMRz dnia 23 listopada 2021 r., nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR i Dyrektor Małopolskiego OR z dnia 26 sierpnia 2021r., nr 1/OR06/6730/2021) w czasie, gdy postępowanie było zawieszone.

Spółdzielnia, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. Jej zdaniem nie sposób zgodzić się z organem, że w sprawie toczyły się trzy postępowania, jako że wszystkie były prowadzone pod jednym znakiem – tj. OR06/6730/2020. Wydawane w ramach tego postępowania rozstrzygnięcia, w tym także postanowienie o zawieszeniu postępowania, dotyczyły jednego i tego samego przedmiotu postępowania, niezależnie od tego czy spółdzielnia błędnie nazwała swój wniosek.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych.

Z Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Artykuł 176 P.p.s.a. określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych oraz wyjaśnienie zawartych w nich stwierdzeń.

W przypadku zarzutów o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać nie tylko konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd I instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.

Skarżący kasacyjnie organ na gruncie niniejszej sprawy sformułował pod adresem zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie wyłącznie jeden zarzut, dotyczący właśnie naruszenia przepisów postępowania, a konkretnie mających tego rodzaju charakter art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 102 K.p.a. przez zarzucenie organowi wydania rozstrzygnięcia w sprawie gdy postępowanie było zawieszone, podczas gdy w sprawie która zakończyła się wydaniem decyzji kontrolowanej przez Sąd nie miało miejsca zawieszenie postępowania.

Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu stwierdzić należy, że jest on zasadny, a przy tym uchybienie wymienionym w nim przez skarżący kasacyjnie organ przepisom bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy, tj. treść zaskarżonego wyroku.

I tak zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie organu, że w sprawie zakończonej decyzją Prezesa ARiMR z dnia 23 listopada 2021 r., nr 23/CE/D/GROiW/2021/ARiMR, które to rozstrzygnięcie zostało poddane kontroli Sądu I instancji, nie miało miejsce zawieszenie postępowania administracyjnego. Jak słusznie podnosi organ do zawieszenia prowadzonych postępowań doszło w dwóch równolegle toczących postępowaniach, których przedmiotem było uznanie grupy producentów rolnych (zainicjowane na wniosek strony) oraz stwierdzenie niespełnienia przez grupę prawem wymaganych warunków (wszczęte z urzędu). Przedmiotem postępowania w którym została wydana zaskarżona do WSA w Warszawie decyzja Prezesa ARiMR z dnia 23 listopada 2021 r. (pomimo sformułowanego jej rozstrzygnięcia, sugerującego odmienny jego przedmiot, tożsamy z przedmiotem postępowania zainicjowanego przez organ z urzędu) było tymczasem potwierdzenie spełnienia przez grupę warunków, a w tym postępowaniu do zawieszenia postępowania administracyjnego nie doszło. WSA w Warszawie wychodząc z odmiennego założenia, tj. przyjmując iż przed wydaniem decyzji przez Prezesa ARiMR, doszło do zawieszenia postępowania, które nie zostało podjęte przed wydaniem rozstrzygnięcia, dopuścił się naruszenia prawa, które bez wątpienia miało wpływ na treść zapadłego wyroku. Innymi słowy Sąd I instancji dopuścił się błędnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 102 K.p.a. W stanie sprawy organ mógł bowiem wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie, które Sąd I instancji winien był poddać kompleksowej i merytorycznej kontroli.

Zauważyć bowiem należy, że jedynym powodem uchylenia przez WSA w Warszawie decyzji Prezesa ARiMR było błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie to zostało wydane po zawieszeniu postępowania w sprawie.

Tak więc w tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że wskazywane w zarzucie naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy, a więc treść zaskarżonego wyroku.

Mając więc na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

W ramach tego postępowania Sąd I instancji dokona więc kontroli legalności zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., mając na względzie to, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do zawieszenia postępowania.

Na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego kasacyjnie na rzecz Prezesa ARiMR kwotę 340 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, w wysokości 240 zł, a także zwrot uiszczonego przez organ wpisu od skargi kasacyjnej, w wysokości 100 zł.