I OSK 295/22
wyrok – Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 2023-03-21
Dane orzeczenia
Słowa kluczowe
Pełna treść orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1290/19 w sprawie ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy oraz A. G. i P. G. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1290/19, po rozpoznaniu skarg Miasta Stołecznego Warszawy oraz A. G. i P. G. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i wydania decyzji z naruszeniem prawa, w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt I, w pkt 2. zasądził od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy kwotę 680 zł złotych oraz na rzecz A. G. i P. G. solidarnie kwotę 714 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w pkt 1 stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r. nr [...] w części obejmującej udział wynoszący 4/6 w prawie użytkowania wieczystego przysługującego A. G. oraz P. G. w gruncie o pow. [...] m², położonym w Warszawie przy ul. [...] opisanym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], KW nr [...], a w pkt 2 stwierdziła wydanie w/w decyzji z naruszeniem prawa w części obejmującej udział wynoszący 2/6 w prawie użytkowania wieczystego przysługującego S. W. oraz A. G. w opisanym wyżej gruncie.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość warszawska położona przy ul. [...] o pow. [...] m², ozn. jako działka ewid. nr [...] z obrębu [...], uregulowana obecnie w KW nr [...], objęta była dawną księgą hipoteczną nr [...]. Stosownie do zaświadczenia Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie z 7 marca 1947 r. nr [...], zgodnie z działem I, II, III i IV wykazu hipotecznego nieruchomości "Warszawska Nieruchomość N [...]" przy ul. [...], na dzień 28 lutego 1947 r. opatrzona była wpisem na rzecz K. Z., M. W. i Z. K. w częściach równych niepodzielnie. Sąd Grodzki w Warszawie mocą tytułu wykonawczego z 20 stycznia 1948 r. nr VII Sp 523/47 postanowił:
- stwierdzić prawa B. J. z W. L. do całości spadku, pozostałego po jej matce M. z K. W., ostatnio zamieszkałej i zmarłej w W. [...] września 1942 r., z tym, że na połowie powyższego spadku służy dożywotnie użytkowanie mężowi zmarłej M. W. (pkt 1);
- stwierdzić, że prawa do całości spadku, pozostałego po K. z K. Z., ostatnio zamieszkałej i zmarłej w W. [...] września 1941 r., przeszły na jej rodzone siostry M. z K. W. i Z. K. w częściach równych - po połowie (pkt 2);
- stwierdzić, że prawa do całości spadku, pozostałego po Z. K., ostatnio zamieszkałej i zmarłej w W. [...] sierpnia 1942 r., przeszły na jej rodzoną siostrę M. z K. W. (pkt 3).
Na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 1943 r. nr [...], Sąd Grodzki w Warszawie orzekł, że 1/3 niepodzielna część nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], KW nr [...], stanowiąca własność M. W. przysądzona została w równych częściach na własność F. i J. małż. W. w szacunku złotych 370.000 z przejściem 1/3 części długu Towarzystwa Kredytowego [...], zabezpieczonego pod n 1 i n 2 Działu IV wykazu hipotecznego oraz upoważnił F. i J. małż. W. do przepisania tytułu własności wspomnianej 1/3 niepodzielnej części nieruchomości w hipotece na siebie, na jednostronny wniosek któregokolwiek z nich.
J.W. pismem z czerwca 1949 r., załączając tytuł wykonawczy z 16 lipca 1943r., wniosła o przepisanie tytułu własności 1/3 niepodzielnej części ww. nieruchomości przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] na imię F. i J. małż. W. w równych między nimi częściach wraz z 1/3 częścią długu Towarzystwa Kredytowego [...], zabezpieczonego pod nr 1 i 2 Działu IV wykazu hipotecznego księgi hipotecznej nr [...]. Zgodnie z wyciągiem ze sprawozdania z badania hipotecznego nieruchomości, właścicielami nieruchomości nr hip. [...] na dzień 15 października 1955 r. byli K. Z. w 1/3 części, Z. K. w 1/3 części oraz F. i J. małż. W. w 1/3 części, wszyscy niepodzielnie.
Stosownie do zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z 15 stycznia 1991 r. dawnymi właścicielami nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] byli K. Z. w 1/3 części, Z. K. w 1/3 części oraz F. i J. małż. W. w 1/3 części w miejsce M. W., wszyscy niepodzielnie.
Objęcie gruntów w posiadanie Gminy m.st. Warszawy nastąpiło z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr 20, tj. 16 sierpnia 1948 r. Objęcia dokonano w trybie rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej, w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. R. P. Nr 6, poz. 43).
Wnioskiem z 14 października 1948 r. (data wpływu 15 października 1948r.) pełnomocnik B. L. (spadkobierczyni po M. W.) wniósł o przyznanie jej za czynsz symboliczny prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Prezydent m.st. Warszawy orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] maja 1950r. nr [...] odmówił B. L. przyznania prawa własności czasowej do gruntu w/w nieruchomości, z jednoczesnym stwierdzeniem, że wszystkie budynki – fragmenty murów znajdujące się na powyższym gruncie, przeszły na własność Gminy m.st. Warszawy. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego teren w/w nieruchomości warszawskiej jest przeznaczony pod użyteczność publiczną, w związku z czym korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 5 stycznia 1951 r. Komisja delegowana przez PRN w m.st. Warszawie objęła w posiadanie na rzecz Skarbu Państwa budynki znajdujące się na terenie opisanej nieruchomości oraz przekazała je w zarząd i administrację Zarządowi Nieruchomości Miejskich m.st. Warszawy.
Państwowe Biuro Notarialne w Warszawie postanowieniem z [...] listopada 1976r., po rozpoznaniu wniosku Urzędu Dzielnicowego Warszawa-[...] Wydział Terenów z 29 października 1976 r. o przepisanie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], postanowiło wyznaczyć wnioskodawcy 14-dniowy termin do usunięcia przeszkody do wpisu przez wskazanie tytułu własności B. L. W uzasadnieniu wskazano, że w księdze wieczystej "Nieruchomość warszawska nr [...]" wpisani są jako właściciele K. Z., M. W. i Z. K. Natomiast w 1949 r. wpłynął wniosek Dz. Kw. [...] o przepisanie tytułu własności 1/3 części nieruchomości na F. i J. małż. W., przy czym, wymieniona B. L. nie jest wpisana jako właściciel nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1977 r. Dz. Kw. Nr [...], Państwowe Biuro Notarialne w Warszawie postanowiło wyznaczyć wnioskodawcy Urzędowi Dzielnicowemu Warszawa-[...] Wydział Terenów 1-miesięczny termin do usunięcia przeszkody do wpisu, przez uzgodnienie decyzji odmawiającej przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) w/w gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] z treścią księgi hipotecznej nr hip. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie ze stanem wpisów w księdze hipotecznej "Nieruchomość warszawska nr [...]" następcami prawnymi M. W. są F. i J. małż. W. na mocy tytułu wykonawczego Sądu Grodzkiego w Warszawie z 16 lipca 1943 r. sygn. akt N 1/4 C/379/43 złożonego przy wniosku Dz. Kw. Nr [...]. Małżonkowie W. nie są wymienieni w orzeczeniu Zarządu m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r. jako właściciele części nieruchomości, którym odmawia się przyznania prawa własności czasowej, a przecież orzeczenie to obejmuje całą nieruchomość przy ul. [...].
Państwowe Biuro Notarialne w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 1977r., po rozpoznaniu wniosku Urzędu Dzielnicowego Warszawa-[...] Wydział Terenów z dnia 29 października 1976 r. o przepisanie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przy ul. [...], odmówiło dokonania wpisu z uwagi na upływ wyznaczonego terminu do usunięcia przeszkody.
Decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa-[...] z [...] kwietnia 1979 r. nr [...] – wydaną w uzupełnieniu do orzeczenia administracyjnego z dnia [...] maja 1950 r. – odmówiono F. i J. małż. W. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...], nr hip. [...] o pow. [...] m², z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdującym się na tym gruncie.
Decyzję z dnia [...] kwietnia 1979 r. przeznaczoną dla nieznanych z miejsca pobytu F. i J. małż. W., dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, pozostawiono zgodnie z art. 45 K.p.a. w aktach sprawy. Obwieszczenie było wywieszone w Urzędzie Dzielnicowym Warszawa-[...] przez okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w dniach od 2 do 15 maja 1979 r.
W dniu 28 maja 1979 r. Urząd Dzielnicy Warszawa-[...] wniósł do Państwowego Biura Notarialnego o przepisanie na własność Skarbu Państwa tytułu własności w/w nieruchomości warszawskiej załączając odpis decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz o wykreślenie obciążeń hipotecznych opisanych w Działach III i IV księgi hip. nr [...], prowadzonej dla nieruchomości.
Państwowe Biuro Notarialne w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 1979 r. nr Dz. Kw. Nr [...] – po rozpoznaniu wniosku F. i J. małż. W. z dnia 20 czerwca 1949 r. – odmówiło wpisu prawa własności 1/3 części nieruchomości przy ul. [...], nr hip. [...] na ich rzecz. 13 czerwca 1979 r. zawiadomiło zaś, że na wniosek Urzędu Dzielnicowego Warszawa-[...] Wydział Terenów z 4 czerwca 1979r., w KW nr [...] w dniu 8 czerwca 1979 r. wpisano Skarb Państwa.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...], stwierdził nabycie przez Dzielnicę-Gminę Warszawa-[...] z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] m².
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Praga w Warszawie z 15 października 1996 r. sygn. akt II Ns 1647/96 spadek po B. L. zmarłej [...] lipca 1996 r., nabyła córka A. G. oraz jej mąż P. G. po połowie.
Na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w M. z [...] czerwca 1958r. sygn. akt [...], prawa do spadku po F. W., zmarłym [...] czerwca 1948 r. nabyły córka D. W. w 3/4 części oraz żona J. W. w 1/4 części. Spadek po J. W., zmarłej [...] listopada 1959 r. nabyła córka D. W. (postanowienie Sądu Powiatowego w M. z [...] listopada 1962 r. sygn. akt [...]). Spadek po D. W. zmarłej [...] sierpnia 2004 r., nabyli natomiast na podstawie sporządzonego testamentu syn S. W. i córka A. G. w częściach równych (postanowienie Sądu Rejonowego w K. z [...] marca 2005 r. sygn. akt [...]).
D. W. pismem z 14 stycznia 1993 r., zwróciła się do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy-Gminy Warszawy-[...] z [...] kwietnia 1979 r.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z [...] stycznia 1994 r., nr [...], stwierdził, że orzeczenie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r. i decyzja uzupełniająca to orzeczenie z [...] kwietnia 1979 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczących lokali mieszkalnych nr [...] oraz udziałów przypadających tym lokalom w części budynku i jego urządzeń, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność.
Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa postanowieniem z [...] listopada 1995 r., nr [...], wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] stycznia 1994 r. wskazując, że zachodzi konieczność wznowienia postępowania z uwagi na ujawnienie okoliczności sprzedaży aktami notarialnymi lokali nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...], który to fakt nie był znany organowi naczelnemu.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] lutego 1998r., nr [...], uchylił w całości decyzję z [...] stycznia 1994 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r. w części dotyczącej gruntu przeznaczonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Biura Odbudowy Stolicy, uchwalonego przez Naczelną Radę Odbudowy m.st. Warszawy 8 stycznia 1949 r., wyłącznie na drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi; stwierdził, że orzeczenie z [...] maja 1950 r. w części określonej w aktach notarialnych dotyczących sprzedaży lokali mieszkalnych nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów przypadających właścicielom lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jego nieważność; umorzył wszczęte w dniu [...] września 1993 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy Gminy Warszawa-[...] z [...] kwietnia 1979 r.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 149 § 1 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. G. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1998 r. Następnie, A. G. pismem z dnia 7 lipca 2014 r. cofnęła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] lutego 1998 r.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], na podstawie art. 105 § 1 Kpa, po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 1998 r., umorzył postępowanie.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu 27 sierpnia 1998 r. przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniosek D. W. z 15 stycznia 1993 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1979 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z [...] października 1999 r., nr [...], stwierdziło, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Wskazano, że decyzja ta nie może być stwierdzona jako nieważna z uwagi na przepis art. 156 § 2 Kpa i art. 158 § 2 Kpa.
D. W. pismem z 15 stycznia 1991 r. zwróciła się do Urzędu Gminy-Dzielnicy [...] w Warszawie Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami o zwrot kamienicy położonej przy ul. [...]. Następnie wnioskiem z 25 lutego 1994 r., załączając ostateczną decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] stycznia 1994 r. zwróciła się do Zarządu Dzielnicy-Gminy Warszawa-[...] w Warszawie o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego z [...] października 1948 r. do 1/3 części w/w nieruchomości przy [...], nr hip. [...].
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z 6 września 1994 r., sygn. akt R XII Ns 143/94, ustanowił kuratora da reprezentowania interesów nieobecnej B. L.
Prezydent m.st. Warszawy decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku z 15 października 1948 r. złożonego przez pełnomocnika B. L., ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu o pow. [...] m², położonego przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], KW nr [...] na rzecz:
- A. G. w udziale wynoszącym 2/6 części,
- P. G. w udziale wynoszącym 2/6 części,
- S. W. w udziale wynoszącym 1/6 części,
- A. G. w udziale wynoszącym 1/6 części (pkt 1).
Decyzją tą ustalono czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu w wysokości 303 zł, płatny w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry za dany rok na konto Urzędu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (pkt 2).
Na podstawie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, zawartej w dniu [...] października 2014 r. w formie aktu notarialnego, Rep. [...], pomiędzy Przedstawicielami Miasta Stołecznego Warszawa, działającymi w imieniu i na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy, a P. G., A. G., S. W. – działającym w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz A. G. – nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], o pow. [...] ha, KW nr [...] oddano w użytkowanie wieczyste do dnia 30 października 2113 r. na rzecz:
- A. G. w udziale wynoszącym 2/6 części,
- P. G. w udziale wynoszącym 2/6 części,
- S. W. w udziale wynoszącym 1/6 części,
- A. G. w udziale wynoszącym 1/6 części.
Na podstawie warunkowej umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego [...] marca 2018 r., Rep. [...], D. K. – działający w imieniu i na rzecz A. G. i S. W. – sprzedał K. S. – działającemu w imieniu i na rzecz J. B. – oraz W. Z. całe udziały sprzedających wynoszące łącznie [...] w zabudowanej nieruchomości przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...] oraz całe udziały sprzedających wynoszące 2/6 części w nieruchomości przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...] za łączną cenę [...] zł. Umowa została zawarta z wyłączeniem skutku rozporządzającego i pod warunkiem, że Prezydent m.st. Warszawy nie skorzysta z przysługującego mu prawa pierwokupu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 2 oraz art. 111a ust. 1 pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Na podstawie umowy przenoszącej zawartej w formie aktu notarialnego [...] kwietnia 2018 r., Rep. [...], D. K. – działający w imieniu i na rzecz A. G. i S. W. – sprzedał K. S., działającemu w imieniu swoim i na rzecz J. B. oraz W. Z. całe udziały sprzedających wynoszące łącznie [...] w zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] oraz całe udziały sprzedających wynoszące 2/6 części w niezabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] za łączną cenę [...] zł.
W dniu 9 listopada 2017 r. Prokurator del. do Prokuratury Regionalnej w Warszawie wniósł sprzeciw do SKO w Warszawie zaskarżając decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r., zaskarżonej decyzji zarzucając, że została wydana w sprawie, która uprzednio została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, tj. decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., a więc obciążona jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Komisja powołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2019 r. stwierdziła, że decyzja z [...] maja 2014 r. dotyczy sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co obliguje do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, w zakresie w jakim decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, zaś w pozostałym zakresie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 2 Kpa oraz art. 158 § 2 Kpa w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja podkreśliła, że decyzja z [...] maja 2014 r. została wydana, mimo, że sprawa o przyznanie własności czasowej została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z [...] kwietnia 1979 r. Przedmiotową decyzją, wydaną w uzupełnieniu do orzeczenia z [...] maja 1950r., na podstawie art. 7, art. 5 i art. 8 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej z 15 października 1949 r., odmówiono F. i J. małż. W. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. [...] , hip. nr [...] o pow. [...] m², z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie.
Komisja podkreśliła, że w/w decyzja została poddana kontroli instancyjnej, w wyniku której zapadła opisana wyżej ostateczna decyzja SKO w Warszawie z dnia [...] października 1999 r., mocą której stwierdzono, że decyzja z [...] kwietnia 1979 r. została wydana z kwalifikowanymi wadami prawnymi, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3 oraz 4 Kpa, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (orzeczenie Prezydium Rady m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r.) oraz została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie (F. i J. W.). Jednakże zgodnie z art. 156 § 2 Kpa w zw. z art. 158 § 2 Kpa nie można stwierdzić nieważności tej decyzji, gdyż od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Komisja podkreśliła, że skutkiem stwierdzenia w trybie art. 158 § 2 Kpa, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa jest pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji. Wynika to z okoliczności, że stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, w przeciwieństwie do stwierdzenia nieważności decyzji, nie restytuuje pierwotnego stanu prawnego. Z taką sytuacją – zdaniem Komisji – mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Na skutek stwierdzenia przez SKO w Warszawie, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem prawa, w momencie wydawania przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji reprywatyzacyjnej w/w decyzja z [...] kwietnia 1979 r. orzekająca w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], pozostawała w obrocie prawnym. Uznano, że w sprawie mamy zatem do czynienia z wiążącą strony postępowania decyzją administracyjną z dnia [...] kwietnia 1979 r. w zakresie skuteczności rozstrzygnięcia o roszczeniach dekretowych.
W ocenie Komisji decyzja z [...] kwietnia 1979 r., jak i decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r., rozstrzygają o wniosku B. L. z 15 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. mimo, że adresowane są do innych beneficjentów (tożsamość podmiotowa zachodzi również wówczas, gdy w prawa zbywalne i dziedziczne strony wejdą jej następcy prawni).
Odnosząc się do podmiotowej tożsamości spraw, Komisja wskazała, że Naczelnik Dzielnicy Warszawa – [...] nie skierował decyzji z [...] kwietnia 1979 r. do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości hipotecznej, a wyłącznie do J. i F. małż. W. Zdaniem Komisji, mimo tego nie można uznać, że rozstrzygnięciem tym organ orzekł tylko "częściowo" w stosunku do nieruchomości warszawskiej przy ul. [...]. Jak bowiem wynika z sentencji w/w decyzji, rozstrzygnięcie dotyczyło całej nieruchomości – organ jednoznacznie wskazał, że odmawia przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...] o pow. [...] m², ozn. nr hip. [...]. Komisja podała, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z [...] października 1999 r. stwierdziło, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż skierowano ją do osób niebędących stronami w sprawie oraz wydano ją w sprawie wcześniej rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jednakże pomimo wystąpienia kwalifikowanych wad prawnych, to z uwagi na upływ czasu nie można jej wyeliminować z obrotu prawnego. SKO jednoznacznie wskazało, że nie było dopuszczalne wydanie przez Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] decyzji uzupełniającej, gdyż sprawa odmowy przyznania prawa własności czasowej do zabudowanego gruntu nieruchomości warszawskiej o pow. [...] m², ozn. nr hip. [...] została rozstrzygnięta wcześniej inną decyzją ostateczna, tj. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] maja 1950 r., a decyzja uzupełniająca z dnia [...] kwietnia 1979 r. rozstrzyga ponownie tę samą sprawę między tymi samymi stronami.
Komisja podkreśliła, że mimo, iż w decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. nie wymieniono wszystkich stron, to rozstrzygnięto nią o całości praw dawnych współwłaścicieli hipotecznych do nieruchomości przy ul. [...]. Dlatego choć Prezydent m.st. Warszawy prawidłowo ustalił strony postępowania dekretowego, obejmując decyzją z dnia [...] maja 2014 r. wszystkich spadkobierców dawnych współwłaścicieli hipotecznych, to w dalszym ciągu wydał decyzję w sprawie uprzednio rozstrzygniętej ostateczną decyzją. W związku z tym Komisja stwierdziła, że pomiędzy ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 1979 r., a decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. zachodzi tożsamość podmiotowa.
Komisja zaznaczyła, że wniosek pełnomocnika B. L. obejmował całą nieruchomość hipoteczną ozn. nr [...] przy ul. [...]. Obecnie na nieruchomość tę składają się działki ewidencyjne nr [...] oraz [...] z obrębu [...]. Fakt, że nieruchomość ta w przyszłości została podzielona na dwie działki ewidencyjne (nr [...] oraz nr [...]), nie zmienia przedmiotu sprawy, gdyż działki te pozostają w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], której całkowita powierzchnia wynosiła [...] m². Tym samym, zdaniem Komisji, Prezydent m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] maja 2014 r. ponownie rozstrzygnął sprawę z wniosku pełnomocnika B. L. z dnia 15 października 1948 r., nawet jeśli decyzją tą orzekł co do części dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], przyznając prawo użytkowania wieczystego w zabudowanym gruncie położonym w Warszawie przy ul. [...], opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m². W związku z tym uznano, że pomiędzy ostateczną decyzją z [...] kwietnia 1979 r., a decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r. zachodzi także tożsamość przedmiotowa.
Komisja podkreśliła, że fakt wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r. nie budzi wątpliwości. Decyzja ta znajduje się bowiem w aktach własnościowych pod kartą nr [...], do których to akt Prezydent m.st. Warszawy w postępowaniu zakończonym decyzją z 2014 r. miał pełny dostęp. Również fakt wydania decyzji SKO z dnia [...] października 1999 r. nie może – w ocenie Komisji – budzić wątpliwości. Została ona skierowana do organu administracji oraz znajduje się w aktach własnościowych pod kartą nr [...]. Dodatkowo podkreślono, że powyższe decyzje stanowiły podstawę ustaleń faktycznych decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Jednakże pomimo prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, Prezydent m.st. Warszawy dokonał błędnej subsumpcji i ponownie rozpoznał wniosek dekretowy, zamiast umorzyć postępowanie w sprawie.
Zdaniem Komisji zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy dowodzi, że w sprawie nastąpiło naruszenie zasady res iudicata, gdyż Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję z dnia [...] maja 2014 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego w/w nieruchomości przy ul. [...], podczas gdy decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r., odmawiająca przyznania prawa użytkowania wieczystego, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z przymiotu ostateczności.
Komisja zaznaczyła, że przesądzając kwestię istnienia w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, zobligowana była do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r. w części, w jakiej przyznano prawo użytkowania wieczystego w niezabudowanym gruncie przy ul. [...], o pow. [...] m² ozn. jako działka nr [...] rzecz A. G. oraz P. G. w udziale łącznie wynoszącym 4/6 części, tj. w zakresie, w jakim decyzja ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. W pozostałym zaś zakresie, tj. w części w jakiej przyznano prawo użytkowania wieczystego na rzecz S. W. w udziale wynoszącym 1/6 oraz A. G. w udziale wynoszącym 1/6, do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 Kpa w związku z art. 156 § 2 Kpa.
W ocenie Komisji nie można stwierdzić nieważności kontrolowanej decyzji w całości, gdyż częściowo wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. zgodnie z którym, przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia własności albo użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Komisja przytoczyła stosowne orzecznictwo, stanowisko doktryny, przedstawiła rozumienie pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych oraz dobrej i złej wiary na gruncie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. i zaznaczyła, że nie kwestionuje faktu, iż w przedmiotowej sprawie w konsekwencji wydania decyzji z dnia [...] maja 2014 r. doszło do zbycia przez dwóch beneficjentów prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w udziale wynoszącym 2/6 na rzecz osób trzecich. Bezpośrednimi nabywcami udziału wynoszącego 2/6 części nieruchomości od beneficjentów decyzji byli K. S., W. Z. i J. B. Nabywcy ci – w ocenie Komisji – nie byli w żaden sposób powiązani z beneficjentami dekretowymi. Beneficjenci wskazani w decyzji z dnia [...] maja 2014 r. byli prawowitymi następcami prawnymi przedwojennych właścicieli dekretowych. Komisja nie ustaliła, aby w/w osoby, nabywając udziały w przedmiotowej nieruchomości należące do beneficjentów decyzji, jako osoba trzecia, działali w złej wierze. W sprawie nie zaistniała również przesłanka w postaci zagospodarowania nieruchomości na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n.
Tym samym Komisja uznała, że wskutek przeniesienia przez beneficjentów udziałów wynoszących 2/6 części w prawie użytkowania wieczystego gruntu na osobę trzecią, zaszły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., co obligowało Komisję do stwierdzenia wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. z naruszeniem prawa w zakresie w jakim przyznano prawo użytkowania wieczystego w niezabudowanym gruncie o pow. [...] m², przy ul. [...] na rzecz S. W. w udziale wynoszącym 1/6 oraz A. G. w udziale wynoszącym 1/6.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto Stołeczne Warszawa oraz A. G. i P. G. w zakresie pkt 1 decyzji Komisji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1291/19, po rozpoznaniu wniosku A. G. i P. G., odmówił wstrzymania wykonania pkt 1 zaskarżonej decyzji. Następnie, postanowieniem z 13 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1291/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1290/19 (ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy) oraz o sygn. akt I SA/Wa 1291/19 (ze skargi A. G. i P. G.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić pod jedną sygn. akt I SA/Wa 1290/19.
A. G. i P. G. w piśmie procesowym z 15 września 2020 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Miasta Stołecznego Warszawy oraz replikę na odpowiedź Komisji na skargi podtrzymali argumentację i dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 3 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1290/19 dopuścił Stowarzyszenie Miłośników Krajobrazu – Stowarzyszenie Właścicieli Lokali w Warszawie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Powołanym na wstępie wyrokiem z 26 stycznia 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pkt 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt I, w pkt 2. orzekł o kosztach postępowania.
Na wstępie, jako dopuszczalną Sąd uznał samą możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego jedynie uzasadnienia decyzji lub jego części, z uwagi na rolę jaką spełnia ono w ramach dokonanego przez organ rozstrzygnięcia. Sąd jednakże stwierdził, że uwzględnienie skargi z powodu wadliwości wyłącznie uzasadnienia zawsze skutkuje uchyleniem decyzji jako całości decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu skarga skierowana tylko przeciwko części uzasadnienia decyzji może być oddalona jedynie w przypadku, gdy wady zakwestionowanego uzasadnienia nie mają wpływu na wynik sprawy.
Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała odmienna sytuacja, bowiem obok uzasadnionej skargi A. G. i P. G., zarzucane przez Miasto błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji ma istotny wpływ na wynik sprawy, aczkolwiek zawiera się w zakresie zaskarżenia w/w skargi osób fizycznych. Powyższe skutkuje zaś jej uchyleniem w zaskarżonej części.
Dalej Sąd wskazał, że Komisja uznała, że decyzja z [...] kwietnia 1979 r. tworzy stan powagi rzeczy osądzonej również względem następców prawnych dawnych współwłaścicielek spornej nieruchomości – K. Z. i Z. K., tj. wobec A. i P. małżonków G. chociaż stwierdzona została nieważność skierowanego do ich poprzedniczki prawnej odmownego orzeczenia dekretowego Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r.
Zdaniem Sądu I instancji wskazany pogląd Komisji jest w okolicznościach tej sprawy częściowo niezasadny.
Sąd podkreślił, że zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie, reprezentowany jest jednolity pogląd w którym podkreśla się, że dla stwierdzenia, iż doszło do naruszenia zasady res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw, z których pierwsza została zakończona ostatecznym rozstrzygnięciem. Jednocześnie podkreśla się, że tożsamość ta istnieje wówczas, gdy w sprawie wystąpią te same podmioty (tożsamość podmiotowa) oraz będą one dotyczyły tego samego przedmiotu przy niezmienionym stanie faktycznym (tożsamość przedmiotowa).
Według Sądu Wojewódzkiego, analiza przebiegu postępowania, zgromadzonych dokumentów, wszystkich okoliczności sprawy oraz literalnych treści orzeczenia Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 1950r. i decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. prowadzi do wniosku, że decyzją wydaną przez Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. rozstrzygnięto wyłącznie o prawach i roszczeniach dekretowych J. i F. małżonków W., co wprost wynika z jej treści. Jak bowiem wynika z dokonanej na tej decyzji adnotacji, zapadła jako "uzupełnienie" orzeczenia z dnia [...] maja 1950r. wskutek realizacji postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z dnia [...] listopada 1978 r.
W ocenie Sądu I instancji, uzupełnienie orzeczenia z [...] maja 1950 r. zawarte w decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r. wprost wskazuje cel organu orzekającego w zakresie objęcia jej treścią uprawnień J. i F. małżonków W.
Sąd zaznaczył, że orzeczenie Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r. odmówiło uwzględnienia wniosku dekretowego i przyznania prawa własności czasowej do gruntu wskazanej w nim z imienia i nazwiska B. L., zaś decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. jak wprost wynika z jej treści oraz adnotacji, że stanowi uzupełnienie orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r., załatwiała wniosek dekretowy w części, tj. w odniesieniu do uprawnień małżonków W. To oznacza zaś – w ocenie Sądu – że obydwa wskazane wyżej rozstrzygnięcia nie rozpoznawały wniosku dekretowego o przyznanie prawa własności czasowej w tożsamych podmiotowych i przedmiotowych granicach. Orzekały one tylko w zakresie udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługującym poszczególnym właścicielom wskazanym w sentencjach orzeczeń. Zdaniem Sądu istotnym jest, że powaga rzeczy osądzonej obejmuje przede wszystkim treść sentencji orzeczenia, która to sentencja w odniesieniu do decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. stanowi częściowe uzupełnienie.
Sąd stwierdził, że pogląd Komisji zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. rozstrzygała o całości praw do nieruchomości miałby rację bytu i mógłby być zasadny, gdyby nie fakt, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. stanowiła uzupełnienie orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r. w zakresie uprawnień małżonków W. Tym samym Sąd w pełni zaaprobował pogląd wyrażony w skardze Miasta Warszawy, że jeżeli obie decyzje odmawiały przyznania prawa do nieruchomości konkretnym wymienionym w nich osobom, które posiadały określony udział w prawach i roszczeniach do gruntu, a nie prawo do całości, to w realiach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek dekretowy został rozpoznany dwuetapowo: tj. orzeczeniem z 1950 r. oraz decyzją uzupełniającą z dnia [...] kwietnia 1979 r. Każde z tych orzeczeń rozstrzygało o uprawnieniach konkretnie wskazanych osób w zakresie przysługujących im udziałów.
Sąd zaprezentował pogląd, że co do zasady wydawanie kilku decyzji w których dochodziłoby do rozstrzygania o częściach ułamkowych praw do nieruchomości powinno być ocenione jako ze wszech miar niepożądane. Pomimo podzielnego charakteru współwłasności ułamkowej prowadziłoby to bowiem do powstania praktyki, której efektem mógłby być stan niepewności co do statusu prawnego nieruchomości, w szczególności w przypadku, gdyby w stosunku do określonych współwłaścicieli doszło częściowo do uwzględnienia wniosku dekretowego, gdy tymczasem pozostałym współwłaścicielom tej samej nieruchomości wydano by decyzję odmowną.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie trzeba mieć jednak na uwadze, że wydanie decyzji "uzupełniającej" z dnia [...] kwietnia 1979 r. jest – na co wskazują wszystkie okoliczności sprawy – próbą "ratowania" niepełnego orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r., którego literalna treść nie pozwalała na rozciągnięcie skutku zawartej w nim odmowy ustanowienia prawa własności czasowej dla pozostałych – poza B. L. – współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...]. Wskazuje na to zarówno próba uregulowania wpisów w prowadzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej i zobowiązania PBN kierowane w związku z tym do organu administracji, jak i treść samej decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r., która skierowana została jedynie do małżonków W. i wyłącznie do nich adresowana.
Sąd uznał zatem, że niezależnie od oceny, czy prawidłowe i formalnie pożądane było rozpoznanie wniosku dekretowego złożonego przez jedną ze współwłaścicielek nieruchomości warszawskiej, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, w dwóch odrębnych orzeczeniach administracyjnych w odniesieniu do praw im przynależnych, faktem jest, że w okolicznościach tej sprawy miało ono miejsce, a analiza przebiegu postępowania od dnia złożenia tego wniosku aż do wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r., prowadzi do konstatacji, że było ono konsekwencją dążenia organów administracji do uregulowania stanu prawnego w dziale II księgi wieczystej na rzecz Skarbu Państwa. To zaś nie mogło być zdziałane z pominięciem roszczeń istniejących po stronie następców prawnych małżonków W., co do których orzeczono w tejże decyzji, która wobec braku istnienia stosownego zakazu, rozstrzygnęła o prawach przysługujących im w częściach ułamkowych. Zdaniem Sądu, dopiero wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. wspólnie z treścią orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r. stanowiło o rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości, który został złożony w dniu 14 października 1948 r., zwłaszcza, że zakazu takiego odrębnego rozstrzygania wobec kilku współwłaścicieli nieruchomości dekret Bieruta w swej treści nie zawiera. W ocenie Sądu I instancji tak odczytana treść decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. w pełni koresponduje z okolicznościami jej wydania oraz jednoznacznym wskazaniem organu, że jest ona "uzupełniająca" do orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r., co rozumieć należy jako załatwienie roszczeń dekretowych w zakresie przedmiotowym i podmiotowym innym, niż miało to miejsce w orzeczeniu z 1950 r. Sąd wskazał, że taka interpretacja decyzji wynika z faktu, że nie zawiera ona żadnej treści odnoszącej się do praw lub obowiązków B. L. ani jej spadkobierców. Nie była także do tych osób adresowana.
Wobec tego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie jako nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy należy uznać twierdzenie, że decyzja z 1979 r. orzekała o prawach wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. To zaś oznacza, że Prezydent m.st. Warszawy wydając decyzję reprywatyzacyjną z [...] maja 2014 r. odnośnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości na rzecz małżonków G. nie naruszył prawa, gdyż decyzja z 1979 r. nie orzekała o uprawnieniach ich poprzednika prawnego. Natomiast orzeczenie z 1950 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lutego 1998r.
Sąd przypomniał, że doktryna prawa i orzecznictwo są zgodne, iż powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje pod warunkiem zaistnienia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. W ocenie Sądu tożsamość podmiotowa i przedmiotowa zaistniała pomiędzy adresatami decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. tj. F. i J. małżonkami W., a ich następcami prawnymi S. W. i A. G. jako adresatami będącej przedmiotem postępowania decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy. Uzupełniająca decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. orzekała bowiem o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ulicy [...] F. i J. małżonkom W. Skoro zatem decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a jedynie stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa, to znaczy w ocenie Sądu, że wywoływała skutki prawne i stworzyła stan powagi rzeczy osądzonej. Sąd uznał przy tym, że szersze jednakże rozważania w tym zakresie są zbędne wobec niezaskarżenia decyzji Komisji w tej części.
Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skargi zasługują na uwzględnienie, a będąca przedmiotem kontroli decyzja jest wadliwa w zaskarżonej części. Została bowiem wydana z naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa i art. 80 Kpa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, reprezentowana przez radcę prawnego.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. – dalej "ppsa", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 29 ust 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2267; zwanej – dalej "ustawa") w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa, poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji odmowę jego zastosowania, z uwagi na uznanie, że pomiędzy decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., a decyzją reprywatyzacyjną z dnia [...] maja 2014 r. wydaną przez Prezydenta m. st. Warszawy nie występuje tożsamość sprawy pozwalająca na uznanie wydania ostatniego aktu w warunkach naruszenia art 156 § 1 pkt 3 Kpa, podczas gdy decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz nadzorowana przez Komisję decyzja reprywatyzacyjna zostały wydane w tej samej sprawie, tj. orzekały w tożsamych podmiotowo i przedmiotowo granicach w niezmienionym stanie faktycznym, ponieważ (a) zostały wydane w wyniku rozpoznania wniosku dekretowego z dnia 15 października 1948 r. dotyczącego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] położonej przy ul. [...] w Warszawie, (b) każdy z podanych aktów orzekał w zakresie całości udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługujących ogółowi podmiotów uprawnionych;
- co uprawniało Komisję do uznania, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem zasady res iudicata, gdyż dotyczy sprawy uprzednio już rozstrzygniętej decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., a w konsekwencji do stwierdzenia nieważności części nadzorowanego aktu na podstawie art 29 ust 1 pkt 3a Ustawy w zw. z art 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
2. art 15zzs4 ust 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm. – dalej "ustawą covidowa") w zw. z art. 45 ust 1 i 2 Konstytucji RP i art 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pozbawienie stron prawa do udziału w rozprawie pozostawione zostało wyłącznej decyzji przewodniczącego, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami ustawy covidowej zasadą jest przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych, a więc z poszanowaniem zasady jawności, zaś zarządzenie przeprowadzenia posiedzenia niejawnego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
b) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art 145 § 1 pkt 1 lit a] i c) ppsa w zw. z art 29 ust 1 pkt 3a ustawy w zw. z art 156 § 1 pkt 3 Kpa, art. 80 Kpa w zw. z art. 38 ust 1 ustawy w zw. z art 16 § 1 Kpa, poprzez uchylenie decyzji Komisji w zaskarżonym zakresie, z uwagi na przyjęcie, że pomiędzy decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., a decyzją reprywatyzacyjną z dnia [...] maja 2014 r. wydaną przez Prezydenta m. st. Warszawy istnieje brak tożsamości sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym, co nie pozwala na przyjęcie w kontekście drugiego z podanych aktów naruszenia zasady res iudicata, tj. wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej już wcześniej ostateczną decyzją administracyjną, podczas gdy Komisja w ramach wydanej decyzji zasadnie uznała, że nadzorowana decyzja reprywatyzacyjna została wydana z naruszeniem art 156 § 1 pkt 3 K.p.a., albowiem pozostająca w obrocie prawnym i wywołująca nadal skutki prawne decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa –[...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. rozstrzyga co do całości żądania wniosku dekretowego z dnia 15 października 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego nr hip. [...], rozstrzygając o prawach i roszczeniach wszystkich byłych współwłaścicieli nieruchomości (ich następców prawnych], co skutkuje nieważnością części decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r.;
2. art. 133 § 1 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a] i c] ppsa w zw. z art 99 § 1 Kpa w zw. z art. 7, art 77 § 1, art. 107 § 3 i art 80 Kpa w zw. z art. 38 ust 1 ustawy oraz w zw. z art 16 § 1 Kpa, poprzez uchylenie decyzji Komisji w zaskarżonym zakresie z uwagi na uznanie, że analiza przebiegu postępowania, zgromadzonych dokumentów, wszystkich okoliczności sprawy oraz literalnych treści orzeczenia Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] maja 1950 r. i decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. prowadzi do wniosku, że ostatnia decyzja zawiera wyłącznie rozstrzygnięcie częściowe, tj. dotyczy praw i roszczeń dekretowych J. i F. małżonków W., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Prezydent m.st. Warszawy wydając decyzję reprywatyzacyjną ustanawiającą prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości na rzecz małżonków G. nie naruszył prawa, gdyż decyzja z 1979 r. nie orzekała o uprawnieniach ich poprzednika prawnego, podczas gdy dokonanie swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie, pozwalało na prawidłowe odczytanie treści sentencji decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. i uznanie, że rozstrzygnięcie zawarte w podanym akcie tworzy stan powagi rzeczy osądzonej nie tylko w stosunku do następców prawnych małżonków \W., ale również względem następców prawnych byłych właścicielek nieruchomości – K. Z. i Z. K., tj. wobec A. i P. małżonków G., zawierając rozstrzygnięcie w zakresie całości udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługujących poszczególnym właścicielom (ich następcom prawnym) nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, ozn. nr hip. [...];
3. art. 133 § 1 ppsa, art. 134 § 1 ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 16 § 1 Kpa, poprzez uchylenie decyzji Komisji w zaskarżonym zakresie, wynikające z uznania, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979r. rozstrzygała jedynie o części praw i roszczeń dekretowych w zakresie przysługującym J. i F. małżonkom W., co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Prezydent m.st. Warszawy wydając decyzję reprywatyzacyjną odnośnie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości na rzecz małżonków G. nie naruszył prawa, gdyż decyzja z 1979 r. nie orzekała o uprawnieniach ich poprzednika prawnego, podczas gdy stanowisko Sądu I instancji narusza zasadę związania treścią ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa, albowiem jest bezpośrednio sprzeczne ze stanowiskiem wyrażonym w ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 1999 r. w drodze której stwierdzono, że decyzja z [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem prawa, u podstaw którego to rozstrzygnięcia stanęło m.in. uznanie, że nadzorowana przez SKO decyzja rozstrzygała ponownie o całości praw do nieruchomości warszawskiej, przez co została wydana w warunkach naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (tj. orzeczeniem z dnia [...] maja 1950 r.);
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa w zw. art. 103 Kpa, art 107 § 1 pkt 5 Kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art 107 § 3, art 80 Kpa w zw. z art 38 ust. 1 ustawy w zw. z art. 29 ust 1 pkt 3a ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, poprzez uchylenie decyzji Komisji w zaskarżonym zakresie z uwagi na uznanie, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. stanowi częściowe uzupełnienie orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r., przez co załatwiała wniosek dekretowy jedynie w części, tj. w zakresie udziału w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługującemu małżonkom W., podczas gdy: (a) Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. nie zawierał normy kompetencyjnej pozwalającej organowi dekretowemu, na samoczynne uzupełnienie treści decyzji administracyjnej bez wniosku uprawnionej strony, przez co organ nie mógł skorzystać z trybu uzupełnienia ostatecznej decyzji, w szczególności zaś czynić tego blisko 30 lat od wydania pierwotnego aktu (znajdującego się wówczas w obrocie prawnym orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r.), w drodze którego rozpoznano wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu; (b) pomiędzy ostateczną decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...], a orzeczeniem z dnia [...] maja 1950r. zachodziła tożsamość przedmiotowa i podmiotowa, gdyż w żadnym z powołanych aktów nie zawarto rozstrzygnięcia dokonującego rozróżnienia co do udziałów przysługujących osobom posiadającym prawa i roszczenia do nieruchomości warszawskiej, a sposób sformułowania sentencji obu decyzji wskazuje wprost na wolę organu, w zakresie rozstrzygnięcia wniosku dekretowego względem całości udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, ozn. nr hip. [...], a co w konsekwencji doprowadziło do uznania wydania pierwszego z ww. aktów w warunkach naruszenia res iudicata przez SKO w Warszawie w decyzji z dnia [...] października 1999 r.;
- co w konsekwencji, wbrew odmiennemu poglądowi WSA w Warszawie, nie uprawnia do przyjęcia, że organ dekretowy w drodze rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. orzekł jedynie o "części" udziałów w nieruchomości warszawskiej, w zakresie dotyczącym wyłącznie małżonków W., albowiem – jak wynika wprost z treści sentencji w/w decyzji – organ zakresem wydanego rozstrzygnięcia objął całość praw dotyczących konkretnej nieruchomości warszawskiej, przez co Prezydent m. st. Warszawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, co uprawniało Komisję do wydania rozstrzygnięcia opartego o art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy;
5. art. 90 § 1 i 2 ppsa w zw. z art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy covidowej w zw. z art. 141 § 4 ppsa, poprzez naruszenie zasady jawności postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyczyn, dla których nie przeprowadzono rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Powołując się na powyższe podstawy Komisja wnosiła o:
1. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,
3. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od A. G., P. G. oraz Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz skarżącej kasacyjnie Komisji, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej raz jeszcze podkreślono, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., jak i decyzja reprywatyzacyjna zawierają rozstrzygnięcie co do tego samego żądania dotyczącego przyznania prawa własności czasowej na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945r., Nr 50, poz. 279 – dalej "dekret"), przedstawionego w drodze wniosku złożonego w dniu 15 października 1948 r. przez działającą przez pełnomocnika B. L. Zdaniem skarżącej kasacyjnie Komisji, powyższemu stwierdzeniu nie stoi na przeszkodzie okoliczność, iż obie decyzje jako adresatów wymieniają co prawda różne osoby – istotne jest to, że rozstrzygają o prawach dotyczących tej samej nieruchomości, z którą związane są prawa i roszczenia skutkujące powstaniem legitymacji do bycia stroną postępowania dekretowego na rzecz określonej grupy osób. Wskazano, że prawnie istotnego znaczenia nie ma również fakt, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1979 r. nie została doręczona innym stronom postępowania. Zdaniem Komisji, brak udziału wszystkich stron mógł być jedynie podstawą do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa (w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. był to odpowiednio art. 127 § 1 pkt 4 Kpa), a nie prowadzić do uzupełnienia ostatecznej decyzji administracyjnej, czy wydania kolejnego rozstrzygnięcia przez organ dekretowy, dotyczącego tej samej sprawy.
Komisja nie zgodziła się ze stwierdzeniem Sądu, który przyjął, że powaga rzeczy osądzonej obejmuje przede wszystkim treść sentencji orzeczenia, która to sentencja w odniesieniu do decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. stanowi częściowe uzupełnienie aktu z dnia [...] maja 1950 r. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd Wojewódzki swoje stanowisko oparł na bezkrytycznym przyjęciu poglądu zaprezentowanego w postanowieniu Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z dnia [...] listopada 1978 r., zgodnie z którym stan prawny nieruchomości po wydaniu orzeczenia z dnia [...] maja 1950 r. jest nadal nieuregulowany – co uniemożliwia wpis Skarbu Państwa do księgi hipotecznej jako właściciela – gdyż ów akt odnosi się wyłącznie do B. L. Wskazano, że w dacie wydania decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] w Warszawie, zagadnienie dotyczące uzupełniania decyzji administracyjnych regulował przepis art 103 Kpa, zgodnie z którym, strona mogła w terminie czternastu dni od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do osnowy. Komisja zauważyła, że w aktach sprawy brak jest wniosku strony zawierającego żądanie uzupełnienia decyzji z [...] kwietnia 1979 r.
Komisja nie zgodziła się także z Sądem, że sentencja decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. zawiera orzeczenie częściowe, tj. orzekające jedynie w zakresie udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługującym małżonkom W. Podkreślono, że judykatura przyjmuje jednolicie, iż rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę lub jakie prawo zostało jej tą decyzją przyznawane. Przy czym obowiązek lub prawo powinny być wyrażone precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Zaznaczono, że dookreślenie rozstrzygnięcia ma miejsce jedynie w ramach samej sentencji (osnowy), nie zaś poprzez odniesienie do innych części samej decyzji, jak chociażby uzasadnienia czy w szczególności tytułu decyzji (jak w niniejszej sprawie). Zdaniem skarżącej kasacyjnie, zarówno w osnowie orzeczenia administracyjnego z dnia [...] maja 1950 r., jak i sentencji decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. brak jest sformułowania uprawniającego do uznania, że dotyczyły one jedynie określonego udziału w prawie do nieruchomości – dlatego, zdaniem Komisji, należy przyjmować, że w obu przypadkach rozstrzygnięcie obejmowało całość praw do nieruchomości przy ul. [...].
Zwrócono uwagę, że znamiennym w niniejszej sprawie jest fakt, że dwa niezależne organy, tj. Komisja oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz orzeczenie administracyjne z dnia [...] maja 1950 r. dotyczą tej samej nieruchomości warszawskiej, zawierają tożsame rozstrzygnięcia w zakresie podmiotowym i przedmiotowym, przez co pierwsza z nich została wydana w warunkach res iudicata (art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.). Wskazano, że SKO w swej decyzji z dnia [...] października 1999 r. podkreśliło, że wydanie decyzji uzupełniającej przez Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] było niedopuszczalne, gdyż sprawa "odmowy przyznania prawa własności czasowej do zabudowanego gruntu nieruchomości warszawskiej o powierzchni [...] m2, ozn. numerem hip. [...]" została rozstrzygnięta wcześniej inną decyzją ostateczną, tj. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] maja 1950 r., a decyzją uzupełniającą z dnia [...] kwietnia 1979 r. rozstrzygnięto ponownie tę samą kwestię między tymi samymi stronami. Podkreślono, że Sąd I instancji zupełnie nie zwrócił uwagi na tę kwestię.
Podniesiono ponadto, że przepis art. 15zzs4 ust 2 ustawy covidowej stwarza sądowi jedynie możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego, a nie nakłada na niego takiego obowiązku. Komisja wskazała, że z treści podjętego zarządzenia Przewodniczącej I Wydziału, jak i uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, z jakich przyczyn było wyłączone przeprowadzenie rozprawy w konkretnej sprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto Stołeczne Warszawa, reprezentowane przez Prezydenta m.st. Warszawy, zastępowane przez adwokata, wniosło o jej oddalenie – podzielając argumentację Sądu I instancji, o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, że – wbrew sugestiom skargi kasacyjnej – zakres podmiotowy decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. nie budzi żadnych wątpliwości. Podkreślono, że adresatem tej decyzji byli wyłącznie F. i J. małż. W. i wynika to jednoznacznie z treści decyzji, a ściślej z sentencji tej decyzji, która nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, o czyich prawach rozstrzygnięto. Dalej wskazano, że decyzja dekretowa z [...] maja 1950 r. oraz decyzja uzupełniająca z [...] kwietnia 1979r. odmawiały przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości konkretnym osobom – raz B. L., a następnie F. i J. małżonkom W.. Zaznaczono, że powyższego nie zmienia fakt, iż obie te decyzje zostały wydane wskutek tego samego wniosku jednej ze współuprawnionych osób, tj. B. L. Podkreślono, że to, iż każdy ze współwłaścicieli był uprawniony do samodzielnego złożenia wniosku dekretowego nie oznacza, że decyzja wydana wskutek wniosku jednego ze współwłaścicieli w każdym wypadku musiała odnieść skutek wobec każdego ze współwłaścicieli. Skutek taki nie wynika bowiem ani z przepisów dekretu, ani z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podano, że rozstrzygnięcie w decyzji z [...] maja 1950 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, dotyczyło konkretnej osoby – B. L. i oznaczało, że nie zostały rozpoznane roszczenia pozostałych współwłaścicieli. Wskazano, że skoro wniosek złożony przez jednego ze współwłaścicieli skutkuje zachowaniem terminu dla pozostałych, a decyzją z [...] maja 1950 r. orzeczono o roszczeniu dekretowym tylko jednego ze współuprawnionych, to zachodziła konieczność rozstrzygnięcia o roszczeniach tych współwłaścicieli, o których dotychczas nie orzeczono. Podkreślono, że to, iż obie decyzje rozstrzygały ten sam wniosek nie oznacza automatycznie, że decyzje rozstrzygały tę samą sprawę, skoro dotyczyły różnych podmiotów. Zatem brak tożsamości podmiotowej jest równoznaczny z brakiem podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej.
Podniesiono, że orzeczenie Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 1950r., podobnie jak decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r., były decyzjami częściowymi. Zdaniem Prezydenta sytuację taką co prawda można oceniać jako niepożądaną, niemniej jednak nie może być ona kwalifikowana jako niedopuszczalna prawnie, skoro decyzjami tymi rozstrzygnięto o prawach mogących się wyrazić w częściach ułamkowych, na rzecz poszczególnych współuprawnionych. Zaznaczono, że treść przywołanych decyzji nie stała ze sobą w sprzeczności.
Odnosząc się do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 1999 r., które stwierdziło, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa, wskazano, że Sąd I instancji, orzekając w niniejszej sprawie, był związany tą decyzją jedynie w zakresie, w jakim organ nadzoru stwierdził, że decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa, lecz nie był związany wypowiedziami organu nadzoru, zawartymi w uzasadnieniu tej decyzji, dotyczącymi korelacji pomiędzy decyzją Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r. a decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 1950 r.
Odnośnie rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, Prezydent m.st. Warszawy za wystarczające i przekonywujące uznał motywy powołane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uzasadniające skierowanie sprawy niniejszej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, a to z uwagi na sytuację pandemiczną w kraju i w Warszawie oraz okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego i ich liczbę.
Pismem z 28 lutego 2022 r. pełnomocnik A. G. i P. G. złożył obszerne stanowisko odnoszące się do skargi kasacyjnej Komisji. W uzasadnieniu zgodzono się ze stanowiskiem Sądu I instancji oraz wskazano m.in., że decyzja "zwrotowa" Prezydenta m.st. Warszawy została wydana w roku 2014, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa. Wobec tego – mając na uwadze zasadę niedziałania prawa wstecz – wskazano, że regulacje zawarte w tej ustawie nie powinny odnosić skutku w stosunku do decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, która została wydana przed uchwaleniem tej ustawy.
Pismem z 18 maja 2021 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy, zgłosił swój udział w charakterze uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 lipca 2021 r. odmówił w/w dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 marca 2022 r., sygn. akt I OZ 65/22, oddalił zażalenie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy na to postanowienie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 grudnia 2022 r. sprawa została wyznaczona do rozpoznania na rozprawie transmitowanej w dniu 21 marca 2023 r.
Na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie, za wyjątkiem Miasta Stołecznego Warszawy, którego pełnomocnik " pozostawił skargę kasacyjną do oceny sądu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 253, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, jako że jedynie przyjęcie prawidłowych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia pozwala na ocenę, czy dokonano prawidłowej subsumcji normy prawa materialnego.
W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny widzi potrzebę odniesienia się do tych zarzutów procesowych, które związane są z prawem do sądu i zasadą jawności postępowania sądowoadministracyjnego, a które podniesiono w skardze kasacyjnej z uwagi na to, że Sąd I instancji rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, podczas gdy - według skarżącej kasacyjnie Komisji - powinien był skierować i rozpoznać sprawę na rozprawie prowadzonej na odległość.
Według skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji dopuścił się naruszenia zasady jawności postępowania sądowoadministracyjnego wyrażonej w art. 90 § 1 i 2 ppsa i uchybił w związku z tym art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy covidowej w zw. z art. 141 § 4 ppsa, a to z uwagi na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia przyczyn, dla których nie przeprowadzono rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Z tymi zarzutami łączą się, wskazane w ramach podstawy z art.174 pkt 1 ppsa, zarzuty naruszenia art. 15zzs4 ust 2 i 3 ustawy covidowej w zw. z art. 45 ust 1 i 2 Konstytucji RP i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ppsa poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pozbawienie stron prawa do udziału w rozprawie pozostawione zostało wyłącznej decyzji przewodniczącego, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami ustawy covidowej zasadą jest przeprowadzenie rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych, a więc z poszanowaniem zasady jawności.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 90 § 1 ppsa: " Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie". Z przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że w przepisach szczególnych mogą być ustanowione wyjątki od zasady, zgodnie z którą sprawy rozpoznawane są na posiedzeniach jawnych. W uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. II OPS 6/19 i sygn. II OPS 1/20 ( pub. www.nsa.gov.pl) przyjęto, że art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. należy traktować jako przepis szczególny w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ppsa. Argumentowano, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Wprowadzone w ustawie covidowej rozwiązania mające na celu zapobieganie i zwalczanie zakażeń wirusem COVID-19, niewątpliwie służą ochronie zdrowia i życia ludzkiego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto stanowisko, że przewidziane w art. 15zzs⁴ ustawy covidowej ograniczenie prawa do jawnego rozpoznania sprawy jest dopuszczane ze względu na treść art. 45 oraz art. 31 ust. 2 Konstytucji, odnosi się bowiem do sytuacji wyjątkowej - stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, a więc służy tym samym ochronie zdrowia publicznego, porządku publicznego, wolności i praw jednostek, a także realizacji zadań władzy publicznej, wynikających z art. 68 ust. 4 Konstytucji, zgodnie z którym władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, równoważąc wartości indywidualne i publiczne w stanach wyjątkowych (zob. wyroki NSA z: 24 listopada 2020 r. II OSK 1305/18; 15 lipca 2021, sygn. III OSK 3743/21; 6 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 1623/21; 12 kwietnia 2022 r. II OSK 1652/21, pub. www.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę gwarancję prawa do obrony, strona musi mieć zapewnione prawo do przedstawienia swojego stanowiska, tym samym odstępstwo od zachowania formy posiedzenia jawnego powinno nastąpić z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. W rozpoznawanej sprawie strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W aktach sprawy znajdują się dwa zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie wydane w dniach: 4 września 2020 r. oraz 9 grudnia 2020 r. W obu tych zarządzeniach szczegółowo wyjaśniono powody skierowania sprawy na posiedzenie niejawne, wskazując podstawę prawną i brak możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy na odległość. Wyjaśniono stronom, że w związku z sytuacją epidemiczną, ilością zachorowań na Covid -19 i objęciem obszaru całego kraju strefą czerwoną, jak również w związku z zarządzeniem nr 39 Prezesa NSA z 16 października 2020 r. uznano, że rozpoznanie sprawy na rozprawie mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Z obu tych zarządzeń wynika, że pouczono strony o możliwości zajęcia dodatkowego stanowiska w sprawie. Podstawę prawną powyższych zarządzeń stanowił art. 15 zzs4 ust.3 ustawy covidowej, który przewidywał uprawnienia Przewodniczącego do wydania zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, a co czyni niezasadnym zarzut naruszenia wskazanego przepisu.
Należy uznać, że informacje i pouczenia zawarte w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z 9 grudnia 2020 r. - poprzedzającym posiedzenie Sądu, na którym zostały rozpoznane skargi - stwarzały możliwość przedstawienia na piśmie stanowiska stron i uczestników w sprawie, zwłaszcza że skarżąca kasacyjnie była reprezentowana przez profesjonalnych pełnomocników, a w wymienionym zarządzeniu wskazano datę w jakiej odbędzie się posiedzenie niejawne. Również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono przyczyny wyznaczenia posiedzenia niejawnego, powołując podstawę prawną i wyraźnie wskazano na brak możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy. Nie wskazano wprawdzie przyczyn "braku możliwości technicznych wyznaczenia rozprawy", co podnosi skarga kasacyjna, lecz okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane.
Z wyżej opisanych powodów nie mogły być uwzględnione zarzuty opisane w pkt II a. 2 i pkt II b. 5 skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego. Istota tych zarzutów sprowadzała się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] została wydana z naruszeniem zasady res iudicata.
Skarżąca kasacyjnie Komisja, formułując zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 3 Kpa w zw. z art. 29 ust 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa oraz związane z nimi zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wymienione w pkt II b ppkt 1 - 4 skargi kasacyjnej) zaprezentowała stanowisko, zgodnie z którym decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. zostały wydane w tej samej sprawie, tj. orzekały w tożsamych podmiotowo i przedmiotowo granicach w niezmienionym stanie faktycznym, ponieważ zostały wydane w wyniku rozpoznania wniosku dekretowego z dnia 15 października 1948 r. dotyczącego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] położonej przy ul. [...] w Warszawie i każda orzekała w zakresie całości udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości przysługujących ogółowi podmiotów uprawnionych. W ocenie Komisji zarówno orzeczenie administracyjne z [...] maja 1950 r., decyzja Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r., jak i decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r. obejmują rozpoznanie tej samej sprawy tj. rozstrzygnięcie co do żądania wyrażonego we wniosku dekretowym B. L., złożonym w dniu 15 października 1948 r.
Przed odniesieniem się do wyżej opisanych zarzutów i stanowiska prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie wymaga przypomnienia, że w ugruntowanym już w piśmiennictwie i orzecznictwie dotyczącym instytucji res iudicata zgodnie przyjęto, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Ponadto res iudicata następuje w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Do zaistnienia przypadku res iudicata w ramach podstaw nieważnościowych konieczne jest ustalenie stosunku tożsamości pomiędzy sprawą rozstrzygniętą decyzją, która ma zostać unieważniona, a sprawą, której dotyczy uprzednio wydana decyzja ostateczna ( zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. CH. Beck 2017, str. 879-881, T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, red. H. Knysiak-Sudyka, s. 1080–1081; K. Glibowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, s. 1277–1278; B. Kuś [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz do art. 127-269. Tom III, red. M. Karpiuk, P. Krzykowski, A. Skóra, Olsztyn 2021 oraz wyroki NSA z: 27 stycznia 2016 r., I OSK 787/14, LEX nr 2032840; z 28 listopada 2000 r., I SA/Ka 1458/99, LEX nr 47122).
Z przytoczonych powyżej poglądów orzecznictwa i piśmiennictwa w sposób jednoznaczny wynika, że dla przyjęcia, iż doszło do wydania decyzji naruszającej zasadę res iudicata konieczne jest istnienie tożsamości spraw, zarówno pod względem przedmiotowym, jak też podmiotowym.
Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że będąca przedmiotem kontroli Komisji decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2014 r. orzekła o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do niezabudowanego gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], na rzecz: A. G. w udziale wynoszącym 2/6 części, P. G. w udziale wynoszącym 2/6 części, S. W. w udziale wynoszącym 1/6 części i A. G. w udziale wynoszącym 1/6 części. Natomiast decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1979 r. odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego wyłącznie F. i J. małż. W. – poprzednikom prawnym S. W. i A. G. Treść decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] kwietnia 1979 r. w sposób jednoznaczny określa, że jej adresatami byli F. i J. małż. W. Tym samym decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy w części dotyczącej orzeczenia o uprawnieniach następców prawnych F. i J. małż. W. została wydana w warunkach naruszających powagę rzeczy osądzonej, o czym orzeczono w pkt 2 decyzji Komisji.
Skarżąca kasacyjnie, tak w skardze kasacyjnej, jak też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konsekwentnie podnosiła, że w jej ocenie decyzja reprywatyzacyjna ponownie orzekła także o prawach pozostałych współwłaścicieli tj. spadkobierców po B. L. Komisja argumentowała swoje stanowisko tym, że zarówno decyzja z [...] kwietnia 1979 r., jak też decyzja reprywatyzacyjna zawierają rozstrzygnięcie co do tego samego żądania zgłoszonego w drodze wniosku dekretowego przez B. L., obie wymienione decyzje rozstrzygają o prawach dotyczących tej samej nieruchomości, z którą związane są prawa i roszczenia skutkujące powstaniem legitymacji do bycia stroną postępowania dekretowego na rzecz określonej grupy osób. Komisja wskazywała, że wszystkie rozstrzygnięcia dotyczące danej nieruchomości obejmowały wspólne prawa jednej grupy podmiotów i zostały wydane w tożsamym stanie prawnym. Komisja, nie zgadzając się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że decyzja z [...] kwietnia 1979 r. zawiera jedynie orzeczenie częściowe tj. orzekające o udziałach małż. W., wskazywała, że w aktach sprawy brak jest wniosku strony o uzupełnienie orzeczenia z [...] maja 1950 r.
Odnośnie do powyższej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że decyzja jest oświadczeniem wiedzy i woli organu, a skoro w decyzji organ nie rozstrzygnął o prawach i obowiązkach pozostałych współwłaścicieli, to niewątpliwie treść rozstrzygnięcia decyzji z [...] kwietnia 1979 r. wskazuje na to, że ukształtowała ona prawa i obowiązki jej adresatów – osób wymienionych w decyzji. Należy również podkreślić, że przedmiot niniejszego postępowania nie dotyczy weryfikacji zapadłych w sprawie decyzji nadzorczych i decyzji poddanych wówczas kontroli w trybie nadzwyczajnym, lecz wyłącznie decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r., w tym również w kontekście naruszenia res iudicata. Poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje natomiast prawidłowość orzeczenia dekretowego z [...] maja 1950 r., gdyż było ono przedmiotem kontroli zakończonej ostatecznie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...][ lutego 1998 r., jak również prawidłowość decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r., które było poddane ocenie w postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] października 1999 r. Uznając argumentację Komisji, co do tego, że powinna być wydana jedna decyzja dekretowa orzekająca wobec wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, to w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy " organ dekretowy" wydał dwie decyzje – jedną w dniu [..] maja 1950 r. i drugą nazwaną decyzją "uzupełniającą" w dniu [...] kwietnia 1979 r. Obie te decyzje orzekały o uprawnieniach różnych współwłaścicieli wobec tej samej nieruchomości i z wniosku jednej ze współwłaścicielek B. L.
Stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji SKO, że wydanie decyzji uzupełniającej z [...] kwietnia 1979 r. nie było dopuszczalne, ponieważ sprawa odmowy przyznania prawa własności czasowej została rozstrzygnięta wcześniej inną decyzją ostateczną – orzeczeniem z [...] maja 1950 r., prowadzi jedynie do wniosku, że Kolegium uznało decyzję z [...] kwietnia 1979 r., jako wadliwą, dotkniętą wadą określoną w art.156 §1 pkt 3 K.p.a. Ale nie oznacza to przecież, że Kolegium oceniało również orzeczenie z [...] maja 1950r. Na przeszkodzie uznaniu, że decyzja reprywatyzacyjna z 2014 r. ponownie orzekała w sprawie już rozstrzygniętej orzeczeniem z [...] maja 1950 r., przemawia również wydanie w dniu [...] lutego 1998 r. decyzji przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzja z [...] kwietnia 1979 r. nie mogła orzekać w przedmiocie wniosku dekretowego B. L. co do jej udziałów (lub jej następców prawnych), skoro orzekało o tym, będące w obrocie prawnym w tej dacie (tj. w 1979 r.) orzeczenie z [...] maja 1950 r., które zostało poddane kontroli w postępowaniu w trybie nadzwyczajnym, zakończonym właśnie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lutego 1998 r.
Ponadto, całokształt okoliczności, w jakich doszło do wydania decyzji z [...] kwietnia 1979 r. również przemawia za tym, że decyzja ta rozstrzygała wyłącznie w odniesieniu do wymienionych w niej małż. W. Chodzi tu o okoliczności związane z żądaniem Urzędu Dzielnicowego Warszawa – [...] z dnia 9 listopada 1978 r. o urządzenie księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości. Z pism znajdujących się w aktach sprawy wynika, że decyzja z [...] kwietnia 1979 r. zapadła jako "uzupełnienie" orzeczenia z dnia [...] maja 1950r. wskutek realizacji postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z dnia [...] listopada 1978 r. W postanowieniu tym Państwowe Biuro Notarialne wyznaczyło Urzędowi Dzielnicowemu Warszawa – [...] najpierw 7-dniowy termin do złożenia orzeczenia odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu ze stwierdzeniem o przejściu budynku na własność Skarbu Państwa, które będzie korespondowało z wpisami i dokumentacją hipoteczną nieruchomości hip. Nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia jednoznacznie wskazano, że stan prawny nieruchomości nadal jest nieuregulowany, gdyż orzeczenie administracyjne wydane przez Zarząd Miejski w m.st. Warszawie w dniu [...] maja 1950 r. odnosi się wyłącznie do B. L. Z kolei w postanowieniu Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] stycznia 1977r. wyznaczono wnioskodawcy miesięczny termin do usunięcia przeszkody wpisu przez uzgodnienie decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej z [...] maja 1950 r. z treścią księgi hipotecznej nr hip. [...] W uzasadnieniu tego postanowienia PBN wskazało, że zgodnie ze stanem wpisów w księdze hipotecznej następcami M. W. są F. i J. małżonkowie W. na mocy tytułu wykonawczego Sądu Grodzkiego w Warszawie z dnia 16 lipca 1953 r. oraz, że małżonkowie W. nie są wymienieni w orzeczeniu z [...] dnia maja 1950 r., jako właściciele nieruchomości, którym odmawia się przyznania prawa własności czasowej.
Po wydaniu decyzji z [...] kwietnia 1979 r. pismem z dnia 28 maja 1979 r. Urząd Dzielnicy Warszawa-[...] Wydział Terenów wniósł do Państwowego Biura Notarialnego o przepisanie na własność Skarbu Państwa tytułu własności w/w nieruchomości warszawskiej załączając odpis decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r.
Państwowe Biuro Notarialne w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 1979r. w dziale II księgi wieczystej dokonało wpisu Skarbu Państwa.
Powyższe okoliczności oraz treść decyzji Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r. przemawiają za przyjęciem, że decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy nie orzekała ponownie o prawach spadkobierców B. L., czyli o prawach i udziałach A. G. i P. G. do przedmiotowej nieruchomości. Nie został bowiem spełniony wymóg tożsamości podmiotowej obu decyzji: Naczelnika Dzielnicy Warszawa – [...] z [...] kwietnia 1979 r. i Prezydenta m.st. Warszawy z [...] maja 2014 r.
Wobec powyższego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, jak też powiązane z nimi zarzuty procesowe.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. poz. 1800).
Powiązane przepisy
Zapytaj AI o to orzeczenie
Pytanie 1/2 (bez konta)