II GSK 2120/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku K.W. o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie skargi kasacyjnej 1) Rzecznika Praw Obywatelskich, 2) K.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1174/22 w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 lipca 2022 r. nr SKO.K/41.3/845/2022/9147/KS w przedmiocie uchylenia uprawnień do kierowania pojazdami, po wznowieniu postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 9 sierpnia 2023 r. oddalił skargę K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 lipca 2022 r. nr SKO.K/41.3/845/2022/9147/KS w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, uprawnień do kierowania pojazdami.

Zarówno skarżąca, jak i Rzecznik Praw Obywatelskich wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Skarżąca w piśmie procesowym z dnia 20 lutego 2024r. zawarła wniosek o zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 19/23 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 601/19).

Zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby stwierdzić czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (zob. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 425/22).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym gdyż nie występuje w niej kwestia prejudycjalną (w przeciwieństwie do sprawy prowadzonej przez NSA, sygn. akt II GSK 1462/23, w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy w której w charakterze strony postępowania występuje także K. W.).

Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła bowiem sprawa o sygn. K 19/23 o stwierdzenie, że art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.) w zakresie, w jakim ustanawia bezwzględny obowiązek unieważnienia przez organ nadzoru nad sprawdzaniem kwalifikacji (marszałka województwa) egzaminu na prawo jazdy przeprowadzonego z wynikiem pozytywnym (zdanego egzaminu na prawo jazdy), jest niezgodny z wywodzonymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadami: pewności, stabilności i bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz zaufania do organów państwa i prawa, a także zakazem nadmiernej ingerencji ustawodawcy.

W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Praw Obywatelskich podniósł, że unieważnienie egzaminu państwowego stanowi podstawę do odebrania uprawnień do kierowania pojazdami - uprawnień o charakterze publicznym, wynikających z aktów organów administracji publicznej. Jest to zatem rozwiązanie umożliwiające, bez żadnych granic czasowych, nakładanie sankcji (dolegliwości) na stronę, która przez bardzo długi okres wywodziła swoje prawa z aktu administracyjnego i jest przekonana o jego trwałości. Określony podmiot korzystał z aktu administracyjnego, jako jego adresat, i było to przez organy dysponujące władztwem administracyjnym tolerowane i akceptowane.

Należy podkreślić, że przedmiotem wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego jest przepis, który nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia organu administracji, będącego przedmiotem skargi inicjującej postępowanie przed Sądem I instancji. Niewątpliwym jest zatem, że rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii konstytucyjności, bądź niekonstytucyjności art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, nie będzie miał wpływu na kontrolę instancyjną wyroku Sądu I instancji gdyż zarzuty zawarte zarówno w skardze kasacyjnej zarówno skarżącej, jak i Rzecznika Praw Obywatelskich nie obejmują zakresem naruszenia ww. przepisu.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., odmówił zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. K 19/23.